بنزین بی‌ کیفیت، موتورهای ایرانی را هم از پا انداخت! / ماشین های ایرانی هم «ناک» می زنند / هزینه چندصد میلیونی تعمیر موتور در انتظار رانندگان!

به گزارش رکنا، در هفته‌های اخیر و همزمان با افزایش گلایه رانندگان از عملکرد خودروها، بحث افت کیفیت بنزین بیش از گذشته مطرح شده است. هرچند مسئولان همچنان تأکید دارند بنزین توزیعی مطابق استانداردهای ملی است، اما گزارش‌های میدانی و تجربه بسیاری از رانندگان نشان می‌دهد کیفیت سوخت در برخی نقاط کشور، به‌ویژه شهرستان‌ها و جایگاه‌های سوخت بین‌شهری، نسبت به گذشته افت محسوسی داشته است.

این شرایط اکنون تنها گریبان خودروهای مدرن مجهز به موتورهای توربوشارژ و سیستم پاشش مستقیم سوخت (GDI) را نگرفته، بلکه مالکان خودروهای تنفس طبیعی و حتی خودروهای داخلی نیز از بروز پدیده «ناک» یا کوبش موتور، کاهش شتاب، افزایش مصرف سوخت و روشن شدن چراغ چک خبر می‌دهند.

ناک موتور چیست و چرا خطرناک است؟

در یک موتور سالم، مخلوط هوا و بنزین باید دقیقاً در لحظه‌ای که شمع جرقه می‌زند، به‌صورت کنترل‌شده مشتعل شود. اما زمانی که عدد اکتان بنزین پایین باشد یا کیفیت سوخت مناسب نباشد، بخشی از مخلوط سوخت و هوا پیش از جرقه یا همزمان با آن به‌صورت خودبه‌خود منفجر می‌شود. این انفجارهای ناخواسته امواج فشاری شدیدی در داخل سیلندر ایجاد می‌کند که به آن «ناک» یا کوبش موتور گفته می‌شود.

ناک معمولاً با صدایی شبیه تق‌تق فلزی هنگام شتاب‌گیری یا حرکت در سربالایی همراه است، اما همیشه قابل شنیدن نیست. در بسیاری از خودروهای جدید، سنسور ناک این پدیده را تشخیص می‌دهد و برای جلوگیری از آسیب، زمان جرقه را عقب می‌اندازد. نتیجه این کار کاهش توان موتور، افت شتاب و افزایش مصرف سوخت است.

اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، فشار و دمای غیرعادی داخل سیلندر می‌تواند به آسیب دیدن پیستون، سوپاپ‌ها، سرسیلندر، شمع‌ها، انژکتورها و حتی توربوشارژر منجر شود. در خودروهای مجهز به موتورهای توربو و GDI، حساسیت به کیفیت بنزین بسیار بیشتر است و هزینه تعمیرات چنین آسیب‌هایی ممکن است از چند ده میلیون تا چند صد میلیون تومان برسد.

تهران وضعیت بهتری دارد، اما جایگاه‌های بین‌راهی بیشترین گلایه را دارند

بررسی‌های میدانی و اظهارات برخی رانندگان نشان می‌دهد کیفیت بنزین در تهران نسبت به بسیاری از شهرهای دیگر وضعیت بهتری دارد. با این حال، بیشترین شکایت‌ها مربوط به جایگاه‌های سوخت بین‌شهری و برخی شهرستان‌هاست؛ جایی که بسیاری از رانندگان پس از سوخت‌گیری با کاهش عملکرد خودرو، ناک موتور یا روشن شدن چراغ چک مواجه شده‌اند.

در این شرایط چه باید کرد؟

اگر امکان استفاده از بنزین سوپر باکیفیت یا بنزین سوپر وارداتی را دارید، این گزینه بهترین انتخاب برای خودروهای حساس محسوب می‌شود؛ هرچند قیمت بالای این سوخت، حدود 85 هزارتومان  باعث شده بسیاری از مالکان توان استفاده مداوم از آن را نداشته باشند.

راهکار دیگر استفاده از اکتان‌بوستر است، اما در این زمینه باید دقت زیادی داشت. اگر تصمیم به استفاده از مکمل سوخت دارید، تنها از محصولات برندهای معتبر که تولیدکننده یا واردکننده مشخص، مجوزهای لازم و شبکه فروش رسمی دارند استفاده کنید. همچنین این محصولات را از فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید.

در مقابل، از خرید اکتان‌بوسترهای بدون برند یا مکمل‌هایی که در برخی جایگاه‌های سوخت توسط متصدیان پیشنهاد می‌شوند، خودداری کنید. منشأ و کیفیت بسیاری از این محصولات مشخص نیست و در برخی موارد نه‌تنها کمکی به خودرو نمی‌کنند، بلکه ممکن است به سیستم سوخت‌رسانی نیز آسیب برسانند.

خطری که مالکان خودروهای دارای گارانتی را تهدید می‌کند

یکی دیگر از نگرانی‌های مهم، وضعیت خودروهای دارای گارانتی است. در صورتی که موتور، انژکتورها، پمپ بنزین یا سایر قطعات مرتبط با سیستم سوخت آسیب ببینند، این احتمال وجود دارد که شرکت واردکننده یا عرضه‌کننده، علت خرابی را استفاده از بنزین بی‌کیفیت اعلام کرده و از پذیرش گارانتی خودداری کند.

در چنین شرایطی، مالک خودرو باید تمام هزینه تعمیرات را شخصاً پرداخت کند؛ هزینه‌ای که در برخی خودروهای وارداتی می‌تواند به چند صد میلیون تومان برسد.

ادامه این روند می‌تواند هزینه سنگینی به مالکان خودرو تحمیل کند

اگر کیفیت بنزین در کشور بهبود پیدا نکند و روند فعلی ادامه داشته باشد، احتمال افزایش خرابی خودروها دور از انتظار نیست. این موضوع فقط خودروهای وارداتی و لوکس را تهدید نمی‌کند، بلکه خودروهای داخلی نیز از آثار بنزین کم‌کیفیت در امان نخواهند بود.

در چنین شرایطی، هزینه‌های ناشی از تعمیر موتور، تعویض انژکتورها، کاتالیست، سنسورها، توربوشارژر و سایر قطعات می‌تواند فشار مالی سنگینی را به مالکان خودرو وارد کند؛ هزینه‌ای که برای برخی خودروهای وارداتی به صدها میلیون تومان و در موارد خاص حتی به بیش از یک میلیارد تومان نیز می‌رسد.

اگر قصد انتشار این گزارش در رکنا را داری، می‌توان آن را با آمار مصرف بنزین، کسری تولید، اظهارات مسئولان و نظر یک کارشناس موتورهای احتراق داخلی تقویت کرد تا هم مستندتر شود و هم از نظر حقوقی و حرفه‌ای استحکام بیشتری داشته باشد.