قبل از مصرف ویتامین B این نکات مهم را بدانید

به گزارش رکنا، دکتر امید مرادی، عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشگاه علوم پزشکی شیراز می‌گوید ویتامین‌های گروه B شامل B1، B2، B3، B5، B6، B7 (بیوتین)، B9 (اسید فولیک) و B12 هستند که هر کدام نقش مهمی در تولید انرژی، عملکرد سیستم عصبی، ساخت سلول‌های خونی و سوخت‌وساز بدن دارند.

ب‌کمپلکس یا ویتامین اختصاصی؟

مکمل‌های ب‌کمپلکس مجموعه‌ای از ویتامین‌های گروه B را در یک فرآورده ارائه می‌کنند و برای افرادی که احتمال کمبود چند ویتامین را دارند، می‌توانند گزینه مناسبی باشند. اما این به معنای نیاز همه افراد به مصرف ب‌کمپلکس نیست.

برای مثال:

• افراد سالمند
• گیاهخواران
• مبتلایان به برخی بیماری‌های گوارشی
• مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت متفورمین

بیشتر در معرض کمبود ویتامین B12 قرار دارند و ممکن است به جای ب‌کمپلکس، به مکمل اختصاصی B12 نیاز داشته باشند.

همچنین زنان در سنین باروری یا دوران بارداری معمولاً به اسید فولیک (B9) بیشتری نیاز دارند و مصرف مکمل اختصاصی فولیک اسید برای آنها مناسب‌تر است.

خستگی همیشه به معنای کمبود ویتامین B نیست

یکی از باورهای نادرست رایج این است که هر فردی که احساس خستگی می‌کند باید ب‌کمپلکس مصرف کند. در حالی که خستگی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله:

• کم‌خوابی
• استرس
• کم‌خونی
• اختلالات تیروئید
• بیماری‌های مزمن
• کمبود سایر مواد مغذی

بنابراین مصرف خودسرانه مکمل‌ها همیشه راه‌حل مناسبی نیست.

مصرف بیش از حد هم می‌تواند مشکل‌ساز باشد

اگرچه ویتامین‌های گروه B محلول در آب هستند و بخش زیادی از مقدار اضافی آنها از طریق ادرار دفع می‌شود، اما مصرف طولانی‌مدت دوزهای بالا، به‌ویژه ویتامین B6، ممکن است با عوارضی همراه باشد.

چرا ادرار بعد از مصرف ب‌کمپلکس زرد می‌شود؟

بسیاری از افراد پس از مصرف ب‌کمپلکس متوجه زرد شدن پررنگ ادرار می‌شوند و نگران آسیب به کلیه یا کبد هستند. متخصصان می‌گویند این اتفاق معمولاً به دلیل دفع ویتامین B2 (ریبوفلاوین) اضافی است و در اغلب موارد کاملاً طبیعی و بی‌خطر محسوب می‌شود.

آمپول بهتر است یا قرص؟

برخلاف تصور رایج، آمپول‌های حاوی ویتامین‌های گروه B همیشه برتری خاصی نسبت به قرص یا کپسول ندارند. در بسیاری از افراد، مکمل‌های خوراکی نیاز بدن را به خوبی تأمین می‌کنند و تزریق تنها در شرایط خاص و با تجویز پزشک ضرورت پیدا می‌کند.

توصیه نهایی

متخصصان تأکید می‌کنند که انتخاب بین ب‌کمپلکس و یک ویتامین اختصاصی باید بر اساس شرایط فرد، رژیم غذایی، داروهای مصرفی و در صورت نیاز نتایج آزمایش‌ها انجام شود. مصرف آگاهانه و هدفمند مکمل‌ها علاوه بر اثربخشی بیشتر، از دریافت غیرضروری ویتامین‌ها و بروز عوارض احتمالی نیز جلوگیری می‌کند.