چالش‌ های روان‌ شناختی زنان پس از فوت همسر / چه عواملی به مدیریت بحران کمک می کند؟

به گزارش رکنا،  متخصصان سلامت روان معتقدند سوگ واکنشی طبیعی به فقدان است، اما شدت و نحوه تجربه آن در افراد مختلف متفاوت است.

نرگس حسینی‌نیا، روانشناس سلامت، می‌گوید زنان بیوه پس از فوت همسر ممکن است با احساساتی مانند غم عمیق، تنهایی، شوک، بی‌انگیزگی، اضطراب نسبت به آینده، ناامنی و حتی احساس گناه روبه‌رو شوند. در کنار این فشارهای عاطفی، بسیاری از آنان ناچارند مسئولیت‌های جدید خانوادگی و اقتصادی را بر عهده بگیرند که می‌تواند بار روانی بیشتری ایجاد کند.

سوگ؛ فرآیندی طبیعی اما متفاوت

به گفته کارشناسان، بیشتر افراد به مرور زمان خود را با شرایط جدید سازگار می‌کنند، اما برخی ممکن است دچار سوگ طولانی‌مدت، افسردگی یا اضطراب شوند و به کمک تخصصی نیاز داشته باشند. روند سوگ برای همه یکسان نیست و عواملی مانند کیفیت رابطه با همسر، نحوه فوت، وضعیت سلامت جسمی و روانی و شرایط اقتصادی بر آن تأثیر می‌گذارند.

چه عواملی به سازگاری بهتر کمک می‌ کند؟

برخورداری از حمایت خانواده و دوستان، استقلال مالی، سلامت روان پیش از فقدان، مهارت حل مسئله، انعطاف‌پذیری روانی، داشتن هدف در زندگی و امکان بیان احساسات از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند روند سازگاری را تسهیل کنند.

نقش خانواده و اطرافیان

حضور همدلانه و بدون قضاوت یکی از مهم‌ترین حمایت‌هایی است که اطرافیان می‌توانند ارائه دهند. بسیاری از زنان سوگوار بیش از هر چیز به شنیده شدن و درک شدن نیاز دارند. احترام به شیوه سوگواری فرد، کمک در امور روزمره و حفظ ارتباط اجتماعی می‌تواند فشار روانی را کاهش دهد.

در مقابل، جملاتی مانند «باید فراموش کنی»، «قوی باش» یا «دیگر گریه نکن» معمولاً کمکی نمی‌کنند و حتی ممکن است احساسات فرد را نادیده بگیرند.

کاهش آسیب‌های روانی در جامعه

کارشناسان تأکید می‌کنند که جامعه باید از نگاه‌های کلیشه‌ای و برچسب‌زنی نسبت به زنان بیوه پرهیز کند. همچنین نباید برای تصمیم‌هایی مانند بازگشت به کار، حضور در فعالیت‌های اجتماعی یا ازدواج مجدد، آنان را تحت فشار قرار داد. دسترسی به خدمات روان‌شناختی، حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی و حفظ ارتباطات اجتماعی از عوامل مهم حفظ سلامت روان این زنان است.

مدیریت احساس تنهایی

از دست دادن همسر تنها به معنای فقدان یک شریک زندگی نیست، بلکه بخشی از عادت‌ها، برنامه‌ها و هویت مشترک فرد نیز از بین می‌رود. حفظ ارتباط با خانواده و دوستان، مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی، داشتن برنامه روزانه، مراقبت از سلامت جسمی، ادامه علایق شخصی و استفاده از مشاوره یا گروه‌های حمایتی می‌تواند به مدیریت احساس تنهایی کمک کند.

خطر افسردگی و اضطراب

مطالعات نشان می‌دهد در ماه‌های نخست پس از فوت همسر، احتمال بروز افسردگی، اضطراب، اختلال خواب و برخی مشکلات جسمی افزایش می‌یابد. با این حال، همه زنان بیوه دچار اختلالات روانی نمی‌شوند.

کارشناسان توصیه می‌کنند در صورت تداوم بی‌خوابی شدید، ناامیدی مداوم، اضطراب شدید، انزوای اجتماعی، مصرف مواد، افکار خودآسیب‌رسان یا احساس بی‌معنایی زندگی، فرد حتماً به روانشناس یا متخصص سلامت روان مراجعه کند. دریافت کمک حرفه‌ای نشانه ضعف نیست، بلکه اقدامی مسئولانه برای حفظ سلامت روان است.

ازدواج مجدد؛ انتخابی شخصی

متخصصان معتقدند ازدواج مجدد نه درمان سوگ است و نه لزوماً عامل بروز مشکل. موفقیت این تصمیم به آمادگی روانی فرد، کیفیت رابطه جدید و انگیزه‌های او بستگی دارد. اگر این تصمیم پس از پذیرش فقدان و بر اساس نیازهای واقعی گرفته شود، می‌تواند منبعی برای حمایت عاطفی، امنیت و رضایت از زندگی باشد.

نقش فرزندان در دوران سوگ

فرزندان می‌توانند منبع مهمی از حمایت عاطفی برای مادر باشند، اما نباید جای همسر یا درمانگر را بگیرند. زمانی که اعضای خانواده ضمن حمایت از یکدیگر، استقلال عاطفی و نقش‌های متناسب با سن خود را حفظ کنند، روند سازگاری با فقدان سالم‌تر و کم‌تنش‌تر خواهد بود.

منبع : ایسنا