افسردگی در گرمای تابستان؛ اختلالی کمتر شناخته‌ شده که سلامت روان را تهدید می‌ کند

به گزارش رکنا، اگرچه افسردگی زمستانی شایع‌ترین نوع اختلال عاطفی فصلی است، برخی افراد در ماه‌های گرم سال نیز با نوعی افسردگی مواجه می‌شوند که به «افسردگی تابستانی» معروف است.

این اختلال کمتر شناخته‌شده می‌تواند بر خلق‌وخو، کیفیت خواب، اشتها و حتی روابط اجتماعی افراد تأثیر بگذارد و باعث شود فصل تابستان، برخلاف انتظار، برای برخی افراد به دوره‌ای دشوار و پراسترس تبدیل شود.

افسردگی فصلی چیست؟

اختلال عاطفی فصلی نوعی افسردگی است که در زمان‌های مشخصی از سال بروز می‌کند و با تغییر فصل‌ها ارتباط مستقیم دارد. برخلاف افسردگی معمولی که ممکن است در هر زمانی از سال رخ دهد، افسردگی فصلی الگوی تکرارشونده و قابل پیش‌بینی دارد.

این اختلال معمولاً در دو شکل اصلی ظاهر می‌شود؛ افسردگی زمستانی و افسردگی تابستانی. هر دو نوع تحت تأثیر تغییرات محیطی، نور خورشید، دما و تغییرات سبک زندگی قرار دارند، اما علائم و عوامل ایجادکننده آن‌ها متفاوت است.

افسردگی زمستانی؛ شایع‌ترین نوع افسردگی فصلی

افسردگی زمستانی زمانی رخ می‌دهد که با کوتاه‌تر شدن روزها و کاهش نور طبیعی خورشید، ساعت زیستی بدن دچار اختلال می‌شود. این وضعیت معمولاً در پاییز آغاز شده و در طول زمستان ادامه پیدا می‌کند.

با افزایش نور خورشید در فصل بهار، علائم این نوع افسردگی به‌تدریج کاهش می‌یابد یا کاملاً از بین می‌رود. بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود یک تا سه درصد از جمعیت ساکن مناطق معتدل به این اختلال مبتلا می‌شوند و زنان بیش از مردان در معرض آن قرار دارند.

افسردگی تابستانی؛ اختلالی نادر اما واقعی

در مقابل، افسردگی تابستانی نوعی کمتر شایع از اختلال عاطفی فصلی است که معمولاً در ماه‌های گرم سال بروز می‌کند. این اختلال در کمتر از یک درصد جمعیت مشاهده می‌شود و اغلب از اواسط خرداد تا اواسط شهریور ادامه دارد.

کارشناسان معتقدند عواملی مانند افزایش دمای هوا، رطوبت بالا، اختلال در خواب، تغییر برنامه‌های روزمره و حتی افزایش تعاملات اجتماعی می‌توانند در بروز این نوع افسردگی نقش داشته باشند.

برای برخی افراد، حضور در مهمانی‌ها، سفرها، دورهمی‌ها و برنامه‌های اجتماعی تابستانی به جای ایجاد احساس شادی، باعث استرس، اضطراب و فشار روانی می‌شود؛ به‌ویژه در افرادی که در موقعیت‌های اجتماعی احساس راحتی کمتری دارند.

گرما چگونه بر سلامت روان تأثیر می‌گذارد؟

تابستان‌های بسیار گرم می‌توانند کیفیت خواب را کاهش دهند و موجب بی‌قراری، خستگی و کاهش انرژی شوند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که موج‌های گرما با افزایش مشکلات خلقی و روانی ارتباط دارند.

در مناطقی که تابستان‌های طولانی، گرم و مرطوب دارند، احتمال بروز افسردگی تابستانی بیشتر گزارش شده است. گرمای شدید می‌تواند استرس جسمی و روانی ایجاد کرده و زمینه را برای بروز علائم افسردگی فراهم کند.

علائم افسردگی تابستانی را بشناسید

نشانه‌های افسردگی تابستانی تا حدی با افسردگی زمستانی تفاوت دارند. مهم‌ترین علائم این اختلال عبارت‌اند از:

• بی‌خوابی یا کاهش کیفیت خواب
• بیدار شدن مکرر در طول شب
• سحرخیزی غیرمعمول
• کاهش اشتها یا بی‌اشتهایی
• کاهش وزن ناخواسته
• احساس کلافگی و بی‌قراری
• حساسیت شدید به گرما
• خستگی ناشی از دمای بالا
• سردردهای مرتبط با گرما
• کاهش تمرکز و افت روحیه

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائم افسردگی در فصل تابستان به مدت چند هفته ادامه پیدا کند و بر خواب، روابط اجتماعی، عملکرد شغلی یا کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد، بهتر است از یک متخصص سلامت روان کمک گرفته شود.

تشخیص به‌موقع و دریافت حمایت‌های درمانی می‌تواند از تشدید علائم جلوگیری کند و به فرد کمک کند تابستان را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارد.

نتیجه‌گیری

اگرچه افسردگی فصلی بیشتر با روزهای تاریک زمستان شناخته می‌شود، اما گرمای شدید تابستان نیز می‌تواند در برخی افراد زمینه‌ساز بروز مشکلات خلقی و روانی شود. افسردگی تابستانی اختلالی واقعی اما کمتر شناخته‌شده است که با علائمی مانند بی‌خوابی، کاهش اشتها، حساسیت به گرما و افت روحیه همراه است. آگاهی از این علائم و توجه به سلامت روان در روزهای گرم سال می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت این اختلال داشته باشد.