توقیف سریال یل/ چرا ممنوعیت، کنجکاوی مردم را بیشتر می کند؟/ تحلیل روانشناسی خبر ترند
رکنا: توقف انتشار سریال یل با دستور قضایی، توجه کاربران را به این مجموعه جلب کرده است اتفاقی که یک پرسش روانشناختی را مطرح می کند: چرا گاهی ممنوع شدن یک محتوا، بجای کاهش علاقه، میل به دیدن آن را بیشتر می کند؟
به گزارش گروه روانشناسی رکنا، گاهی یک محدودیت، درست برخلاف هدف اولیه خود عمل می کند. چیزی که تا پیش از ممنوعیت برای بسیاری از افراد اهمیت چندانی نداشته، ناگهان به موضوع کنجکاوی و گفتگو تبدیل می شود. این واکنش را می توان با یکی از مفاهیم شناخته شده روانشناسی اجتماعی، یعنی واکنش روانی به محدودیت، بررسی کرد.
ممنوعیت، میل به انتخاب را تحریک می کند
در نظریه واکنش روانی که جک برهم در سال ۱۹۶۶ مطرح کرد، وقتی فرد احساس می کند آزادی انتخابش تهدید شده است، ممکن است برای بازگرداندن آن آزادی انگیزه بیشتری پیدا کند. به همین دلیل، محدود شدن دسترسی به یک محتوا میل به تماشای آن را افزایش می دهد.
در چنین شرایطی، موضوع فقط خود سریال نیست مخاطب ممکن است احساس کند حق انتخاب او محدود شده است. همین احساس می تواند کنجکاوی، مقاومت یا تمایل به تجربه چیزی را تقویت کند که اکنون دسترسی به آن دشوار شده است.
چرا محتوای ممنوع شده جذاب تر به نظر می رسد؟
محدودیت می تواند به محتوا معنای تازه ای بدهد. مخاطب ممکن است با خود فکر کند اگر انتشار این مجموعه متوقف شده، حتماً چیزی در آن وجود دارد که باید درباره اش بداند. این برداشت الزاماً درست نیست، اما می تواند توجه عمومی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، شبکه های اجتماعی با بازنشر خبر توقیف، واکنش کاربران، بحث ها و روایت های مختلف، به گسترش کنجکاوی کمک می کنند. در نتیجه، موضوعی که شاید در حالت عادی مخاطبان محدودی داشت، به بحثی فراگیر تبدیل می شود.
آیا همه مردم به ممنوعیت واکنش یکسان نشان می دهند؟
واکنش روانی به محدودیت به عوامل مختلفی از جمله میزان علاقه قبلی فرد، اهمیت آزادی انتخاب برای او، نگرش او به نهادهای تصمیم گیر و تجربه های گذشته اش بستگی دارد.
برخی افراد ممکن است برای تماشای محتوای محدود شده کنجکاوتر شوند گروهی دیگر ممکن است بی تفاوت بمانند و عده ای نیز به دلیل مخالفت با محتوای آن، از تماشایش صرف نظرکنند.
چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟
توقف یک سریال فقط یک اتفاق فرهنگی یا رسانه ای نیست فرصتی برای بررسی رابطه میان آزادی انتخاب، کنجکاوی و واکنش انسان به محدودیت است. شناخت این سازوکار کمک می کند بفهمیم چرا گاهی یک تصمیم، پیامدهایی متفاوت از انتظار ایجاد می کند.
پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان
در سیاست گذاری فرهنگی، توجه به واکنش های روانشناختی جامعه ضروری است. محدودیت ها ممکن است بجای کاهش توجه، به افزایش کنجکاوی و گسترش گفتگوهای غیررسمی منجر شوند. تصمیم گیری شفاف، توضیح دلایل و گفتگوی مسئولانه با مخاطبان می تواند از شکل گیری شایعات و برداشت های نادرست جلوگیری کند.
راهکار برای مردم
بهتر است درباره محتوای رسانه ای، صرفاً بر اساس ممنوعیت، حاشیه یا موج واکنش های مجازی قضاوت نکنیم. محدود بودن دسترسی به یک اثر، به خودی خود نه نشانه ارزشمند بودن آن است و نه دلیلی بر بی ارزش بودنش. میان کنجکاوی شخصی، کیفیت اثر و قضاوت درباره تصمیم های فرهنگی تفاوت قائل شویم.
تلنگر روانشناختی
گاهی چیزی که بیشتر از خود یک اثر توجه ما را جلب می کند، این است که چرا اجازه انتخاب آن را نداریم. انسان همیشه فقط به دنبال آنچه دوست دارد نیست گاهی برای آنچه احساس می کند از او دریغ شده، مشتاق تر می شود.
-
پیمان کوروش؛ اسم رمز کودتا علیه ایران + فیلم
ارسال نظر