پرونده روانشناسی گینسی ها / پنج ویژگی روانی پشت زندگی بلندقدترین مرد جهان / او به سلطان کوسن معروف شد

به گزارش گروه روانشناسی  رکنا، سلطان کوسن در ۱۰ دسامبر ۱۹۸۲ در روستای آلی بی در استان ماردین ترکیه متولد شد. برخلاف تصور بسیاری از مردم، او از همان ابتدای کودکی غول پیکر نبود. رشدش تا حدود ۱۰ سالگی روندی معمول داشت، اما پس از آن جهش رشد آغاز شد؛ جهشی که به تدریج زندگی او و خانواده اش را تغییر داد.

پزشکان علت این رشد غیرعادی را غول پیکری هیپوفیزی تشخیص دادند. در این وضعیت، غده هیپوفیز در مغز مقدار بیش از اندازه ای هورمون رشد ترشح می کند. در مورد سلطان، وجود تومور در ناحیه هیپوفیز باعث افزایش ترشح این هورمون شده بود. رشد استخوان ها، بزرگ شدن دست ها و پاها و مشکلات مفصلی از پیامدهای این وضعیت بودند.

در سال ۲۰۰۹، گینس قد سلطان را ۲۴۶.۵ سانتیمتر اندازه گیری کرد و او عنوان بلندقدترین مرد زنده جهان را به دست آورد اما رشد بدنش هنوز متوقف نشده بود. در اندازه گیری فوریه ۲۰۱۱، قد او به ۲۵۱ سانتیمتر رسید. دست های او نیز هر کدام ۲۸.۵ سانتیمتر طول داشتند و رکورد بزرگ ترین دست ها در میان مردان زنده را به دست آورد.

وقتی قد بلند، فرصت ها را هم محدود می کند

سلطان در دوران مدرسه با مشکلات متعددی روبرو شد. شرایط جسمانی و دشواری های ناشی از رشد سریع باعث شد نتواند تحصیلاتش را به پایان برساند. او بجای ادامه تحصیل، به کار کشاورزی روی آورد تا به خانواده اش کمک کند.

علاقه او به بسکتبال نیز داستان جالبی دارد. سلطان مدتی به تیم بسکتبال گالاتاسرای پیوست، اما قد بسیار بلندش برای حضور در زمین مسابقه مناسب تشخیص داده نشد. او با وجود علاقه به این ورزش، نتوانست مسیر حرفه ای خود را در بسکتبال ادامه دهد.

زندگی روزمره برایش آسان نبود. لباس و کفش مناسب به سختی پیدا می شد و نشستن در خودروهای معمولی برای او دشوار بود. راه رفتن نیز به مرور به کمک عصا و وسایل حمایتی نیاز پیدا کرد.

در سال ۲۰۱۰، سلطان برای درمان تومور هیپوفیز به دانشگاه ویرجینیا در آمریکا رفت. درمان با روش گاما نایف و داروهای کنترل کننده هورمون رشد انجام شد. در سال ۲۰۱۲ موفقیت درمان و توقف رشد غیرعادی او تایید شد. این مداخله پزشکی نقطه عطفی در زندگی اش بود زیرا برای نخستین بار امکان کنترل روندی فراهم شد که سال ها بدن او را بدون توقف تغییر داده بود.

با شهرت جهانی، فرصت های تازه ای نیز به زندگی سلطان وارد شدند. او به کشورهای مختلف سفر کرد، در برنامه های تلویزیونی حضور یافت و در فیلمی با عنوان Achieving the Impossible بازی کرد. در سال ۲۰۱۳ نیز ازدواج کرد. مردی که سال ها برای یافتن لباس و کفش مناسب مشکل داشت، حالا در سراسر جهان شناخته می شد.

پنج ویژگی روانشناختی قابل بررسی در زندگی سلطان کوسن

  سازگاری با محدودیت های تحمیل شده از سوی بدن

یکی از مهمترین جنبه های زندگی سلطان، تلاش برای ادامه فعالیت در شرایطی است که بسیاری از امکانات روزمره برای بدن او طراحی نشده اند. او از کشاورزی تا سفرهای بین المللی و حضور در برنامه های تلویزیونی، مسیرهای متفاوتی را تجربه کرده است.

در روانشناسی، سازگاری به معنای کنار آمدن منفعلانه با شرایط نیست. فرد ممکن است نتواند وضعیت اولیه را تغییر دهد، اما می تواند راه های تازه ای برای فعالیت، ارتباط و ادامه زندگی پیدا کند.

داستان سلطان نشان می دهد سازگاری گاهی به تغییر محیط، تهیه وسایل اختصاصی و دریافت حمایت دیگران نیز نیاز دارد. همه مسئولیت سازگاری نباید بر دوش خود فرد قرار بگیرد.

  انعطاف پذیری در برابر شکست یک مسیر

سلطان به بسکتبال علاقه داشت، اما به دلیل ویژگی جسمانی اش نتوانست آن را به شکل حرفه ای ادامه دهد. این اتفاق می توانست به معنای پایان یک آرزو باشد اما زندگی او در مسیرهای دیگری ادامه پیدا کرد.

از منظر روانشناسی، انعطاف پذیری هدف به معنای آن است که فرد در صورت بسته شدن یک مسیر، بتواند هدف ها و راههای جایگزین را بررسی کند. این مفهوم به معنای بی اهمیت بودن آرزوهای اولیه نیست بلکه نشان می دهد هویت فرد نباید به یک مسیر محدود شود.

البته نمی توان از اطلاعات موجود درباره سلطان نتیجه گرفت او در تمام مراحل زندگی براحتی با ناکامی هایش کنار آمده است. آنچه مستند است، تغییر مسیر زندگی او از ورزش و تحصیل به کار و سپس فعالیت های عمومی است.

  مسئولیت پذیری خانوادگی و نقش حمایت اجتماعی

سلطان پس از آنکه نتوانست تحصیلاتش را ادامه دهد، به کار کشاورزی پرداخت تا به خانواده اش کمک کند. این بخش از زندگی او اهمیت زیادی دارد زیرا نشان می دهد تصمیم هایش فقط در ارتباط با آرزوهای فردی نبودند و شرایط اقتصادی و خانوادگی نیز در انتخاب های او نقش داشتند.

در روانشناسی خانواده، نقش های خانوادگی می توانند بر انتخاب های شغلی و مسیر رشد فرد اثر بگذارند. گاهی فرد برای کمک به خانواده، از بخشی از برنامه های شخصی خود صرف نظر می کند.

با این حال، نباید از یک رفتار به تنهایی درباره شخصیت او نتیجه گیری قطعی کرد. کمک به خانواده می تواند از مسئولیت پذیری، علاقه، ضرورت اقتصادی یا ترکیبی از این عوامل ناشی شده باشد.

  پذیرش کمک و استفاده از حمایت تخصصی

درمان تومور هیپوفیز یکی از مهمترین نقاط عطف زندگی سلطان بود. او برای متوقف کردن رشد غیرعادی خود به تیم پزشکی متخصص مراجعه کرد و درمانی را پذیرفت که در نهایت به کنترل ترشح هورمون رشد کمک کرد.

از دیدگاه روانشناسی سلامت، مراجعه به متخصص و مشارکت در درمان را می توان بخشی از رفتارهای مراقبت از خود دانست. گاهی افراد تصور می کنند قدرت روانی یعنی تحمل کردن همه مشکلات به تنهایی در حالی که استفاده از کمک تخصصی می تواند نشانه تصمیم گیری واقع بینانه و مسئولانه باشد.

داستان سلطان همچنین نشان می دهد شهرت و رکوردشکنی نباید جای درمان را بگیرد. آنچه کیفیت زندگی او را تغییر داد، صرفا شناخته شدن در جهان نبود بلکه دسترسی به مداخله پزشکی مناسب بود.

  تبدیل تجربه شخصی به ارتباط اجتماعی

سلطان پس از کسب شهرت جهانی، در برنامه های تلویزیونی و رویدادهای مختلف شرکت کرد و با افراد دارای شرایط جسمانی متفاوت دیدار داشت. او بارها از علاقه اش به معرفی کشور و فرهنگ خود سخن گفته است.

از منظر روانشناسی اجتماعی، حضور در جمع و ارتباط با دیگران می تواند فرصت هایی برای بازتعریف هویت اجتماعی فراهم کند. فردی که ابتدا فقط به دلیل یک ویژگی جسمانی شناخته می شود، ممکن است بتدریج نقش های دیگری نیز در جامعه پیدا کند از هنرمند و چهره رسانه ای گرفته تا نماینده فرهنگی کشور خود.

این تغییر لزوما به معنای از بین رفتن دشواری های جسمانی نیست، اما می تواند دامنه نقش های اجتماعی فرد را گسترش دهد.

باید اشاره کرد زندگی سلطان کوسن ما را با تفاوت مهمی میان ویژگی جسمانی و هویت روانی روبهرو می کند. قد ۲۵۱ سانتیمتری او یک واقعیت پزشکی و یک رکورد جهانی است، اما نمی تواند تمام شخصیت، خواسته ها و تجربه های زندگی او را توضیح دهد.

گاهی جامعه در مواجهه با افراد دارای ویژگی های جسمانی غیرمعمول، بجای دیدن انسان، ابتدا به دنبال رکورد می گردد. فرد به سوژه عکس گرفتن، مقایسه کردن و پرسیدن سوال های تکراری تبدیل می شود. در چنین شرایطی، ممکن است نیازهای عاطفی، شغلی، خانوادگی و حتی دشواری های ساده زندگی روزمره او نادیده گرفته شوند.

از سوی دیگر، نباید زندگی سلطان را به داستانی ساده درباره اراده و غلبه بر محدودیت تبدیل کنیم. او با یک وضعیت پزشکی جدی روبرو بوده و درمان تخصصی نقشی اساسی در توقف رشد غیرعادی اش داشته است. حمایت پزشکی، امکانات مناسب و پذیرش اجتماعی به اندازه تلاش فرد اهمیت دارند.

این پرونده برای زندگی روزمره ما نیز یک پیام دارد: وقتی کسی در مسیر دلخواهش شکست می خورد، نباید فورا او را فاقد انگیزه یا پشتکار بدانیم. گاهی محدودیت های محیطی، جسمانی یا اقتصادی هستند که مسیر را تغییر می دهند. درک این تفاوت، نگاه ما را از قضاوت درباره افراد به سمت شناخت شرایط زندگی آنها می برد.

سلطان کوسن بلندقدترین مرد زنده جهان است اما مهمترین بخش داستانش این است که زندگی انسان را نمی توان با یک عدد اندازه گیری کرد.