چرا بعد از تعطیلات حوصله کار نداریم؟ پای تنبلی در میان نیست!

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، ساعت زنگ می خورد و باید دوباره سر کار یا کلاس حاضر شوید. شاید از نظر جسمی برگشته باشید، اما شروع نخستین کار روز انرژی زیادی از شما بگیرد. این تجربه برای بعضی افراد پس از تعطیلات رخ می دهد و به تنهایی نشانه تنبلی یا کاهش توانایی نیست.

در روزهای تعطیل ممکن است ساعت خواب و بیداری، وعده های غذا، رفت و آمد و میزان مسئولیت تغییر کند. بازگشت ناگهانی به برنامه قبلی می تواند دشوار باشد، به ویژه اگر خواب نامنظم شده باشد یا حجم زیادی از کارها منتظر مانده باشد. البته دلیل خستگی همه افراد یکسان نیست و نباید آن را فقط به تغییر برنامه نسبت داد.

چرا شروع روز اول سخت تر به نظر می رسد؟

تعطیلات برای بسیاری از ما به معنای آزادی بیشتر در زمان بندی است. می توان دیرتر بیدار شد، کارها را جابجا کرد یا بخشی از روز را بدون برنامه گذراند. بازگشت به ساعت مشخص برای حضور در محل کار یا دانشگاه، دوباره به خواب منظم، آماده شدن و مدیریت زمان نیاز دارد.

خواب در این میان مهم است. اگر در تعطیلات ساعت خواب شما تغییر کرده، ممکن است روزهای نخست برای بیدار شدن و حفظ تمرکز به مشکل بخورید. توصیه مراکز بهداشتی برای خواب بهتر، داشتن ساعت نسبتا ثابت برای خوابیدن و بیدار شدن است بنابراین بازگرداندن تدریجی این نظم می تواند نقطه شروع مناسبی باشد.

چرا حتی باز کردن لپ تاپ هم سنگین می شود؟

گاهی مشکل، خود اولین کار نیست. تصویری است که از تمام کارهای عقب مانده در ذهن داریم. باز کردن لپ تاپ ممکن است یادآور ایمیل ها، جلسه ها، تکلیف ها و تصمیم هایی باشد که باید در روزهای آینده گرفته شوند. وقتی همه اینها را یکجا ببینیم، شروع کردن سخت تر می شود.

برای همین بهتر است فهرست بلند کارها را به یک قدم مشخص تبدیل کنیم. به جای تصمیم کلی برای جبران همه عقب ماندگی ها، می توان تعیین کرد نخستین کار چیست، چه زمانی شروع می شود و چقدر زمان می برد. پژوهش های مربوط به برنامه ریزی برای اقدام نشان داده اند که مشخص کردن زمان و شیوه انجام کار می تواند به تبدیل قصد به عمل کمک کند. این راهکار قرار نیست حجم کار را ناپدید کند، اما نقطه شروع را روشن تر می کند.

آیا تعطیلات همیشه به معنی استراحت است؟

سفر فشرده، مهمانی های پی در پی، خواب کم یا ادامه دادن کار در تعطیلات ممکن است فرصت استراحت را محدود کند. در یک پژوهش درباره تعطیلات کوتاه، آرامش و فاصله گرفتن ذهنی از کار با حال بهتر پس از تعطیلات ارتباط داشت، در حالی که کار کردن در ایام تعطیل با نتیجه نامطلوب تری همراه بود. پس اگر از تعطیلات برگشته اید و هنوز خسته هستید، بد نیست پیش از سرزنش خود، به کیفیت خواب و استراحت آن روزها نگاه کنید.

بازگشت به برنامه روزانه را می توان مرحله ای پیش برد. اگر خواب به هم ریخته است، ابتدا برای ساعت بیدار شدن برنامه ای واقع بینانه بگذارید. اگر کارها زیادند، چند اولویت اصلی را مشخص کنید. اگر فکر کردن به کل هفته شما را مضطرب می کند، برنامه همان روز را بنویسید و از نخستین کار قابل انجام آغاز کنید.

انتظار جبران همه عقب ماندگی ها در روز اول، فشار بیشتری ایجاد می کند. بهتر است میان کارهای ضروری و کارهایی که می توانند چند روز صبر کنند تفاوت بگذارید. اگر امکانش را دارید، برای روزهای نخست زمان کوتاهی هم میان کارها در نظر بگیرید.

چه زمانی موضوع فراتر از دشواری بازگشت است؟

خستگی یا بی حوصلگی چند روز اول می تواند گذرا باشد. اما اگر این وضعیت ادامه پیدا کرد، عملکرد روزانه را مختل کرد یا با تغییر قابل توجه خواب و اشتها، اضطراب شدید، ناامیدی یا از دست دادن علاقه به فعالیت های معمول همراه شد، بهتر است آن را فقط به پایان تعطیلات نسبت ندهید و با متخصص سلامت روان گفت و گو کنید.

برای برگشتن، لازم نیست از فردا همه چیز مثل قبل شود. یک ساعت بیداری نسبتا ثابت، یک فهرست کوتاه و یک کار مشخص برای شروع، می تواند بازگشت به برنامه روزانه را قابل مدیریت تر کند.