به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری رکنا، رئیس کمیته مطالعات جمعیتی شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرده است که  تعداد زاد و ولد در کشورمان به شدت در حال کاهش است.

خانواده یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی است و اولین هسته‌ی زندگی اجتماعی بشر از خانواده آغاز شد. از این رو، تغییرات سبک زندگی در حوزه‌ی خانواده در جامعه نیز تأثیرگذار است. البته تغییر در عرصه‌های گوناگون جامعه، اعم از فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و... در مناسبات خانوادگی تأثیرگذار خواهد بود.

یکی از عرصه‌هایی که در این سال‌ها دستخوش تغییر و تحول بسیاری شده، فرزندآوری و روند رشد جمعیت است. باروری در جمعیت‌شناسی مفهوم مهمی قلمداد می‌‌شود. چرا آن را جزء وقایع چهارگانه‌ی حیاتی برمی‌‌شمارند و از آنجا که در افزایش یا کاهش جمعیت به طور مستقیم تأثیرگذار است، به عنوان مهم‌ترین عامل حرکت زمانی جمعیت شناخته می‌شود.

هرم سنی جمعیت ایران در حال انتقال از جوانی به سال‌خوردگی است. بدین ترتیب، اگر نقطه‌ی شروع کاهش اساسی و مستمر باروری در ایران را سال 1365 در نظر بگیریم، تا سال 1425 ساختار جمعیت ایران کاملاً سال‌خورده خواهد بود.

مشکلات اقتصادی و نوسانات بحران های اجتماعی  تاثیر بسزایی در روند قطعیت این تصمیم برای زوجین دارد. فرزندآوری بدون شک هزینه‌های بالایی از جمله هزینه‌های زایمان، مخارج ضروری برای بزرگ کردن یک کودک و هزینه‌های فرستادن فرزندان به مدرسه و دانشگاه دارد که در کنار بسیاری دیگر از مخارج والدین را ملزم می‌کند قبل از هر تصمیمی برای بچه دار شدن وضعیت مالی خانواده را ارزیابی کنند و در نتیجه به رغم تمایل به داشتن فرزند، ترجیح می‌دهند قبل از آن شرایط مالی خود را بهبود بخشند.

 مجید ابهری آسیب شناس و رفتارشناس اجتماعی درباره عوامل کم شدن فرزند آوری به خبرنگار رکنا می‌گوید: تغییر سبک زندگی تحت تاثیر عوامل مختلف مثل شبکه های ماهواره ای، فضای مجازی یا گفت‌وگو های جدیدی که بین افراد اتفاق می‌افتد اثر مستقیمی بر رفتارهای فردی و اجتماعی دارد. یکی از رفتارهایی که تحت تاثیر مستقیم قرار گرفته، فرزند آوری است.

وی افزود: آمار فرزند آوری در سال جاری نسبت به سال گذشته کاهش چشمگیری داشته است و این زنگ خطر بسیار بزرگی برای مسئولین نظام و خانواده ها است. چرا که جامعه به سمت پیری جمعیت حرکت می‌کند. مشکلات اقتصادی، گرانی وسایل بهداشتی نوزادان و کودکان، مشکلات مسکن و شغل و محدودیت درآمد ها علل مادی کاهش فرزندآوری است.

ابهری اضافه کرد: بی‌توجهی به مسئولیت پذیری، فرار از مسئولیت والدین و دورشدن از مهارت های فرزند آوری و فرزند پروری دلایل رفتاری کاهش فرزندآوری است. آثار و عوارض کاهش این مسئله، تاثیر مستقیمی بر جامعه و کاهش نیروهای جوان داشته در حالی که جامعه ما تا 20 سال آینده یک جامعه سالمند خواهد بود. آنگاه مجبور هستیم که نیروی کار مورد نیاز خود را از کشور های خارجی وارد کنیم.

این آسیب شناس و رفتارشناس اجتماعی با گفتن این مسئله که برای آن روزی که جامعه تشویق به فرزند آوری شود نیاز است تا سازمان های حمایتی فعال شوند. تصریح کرد: سازمان های حمایتی باید دو سال ابتدایی نوزاد را تحت سرپرستی خود گرفته و از نظر مالی، بهداشتی و درمانی کمک های رایگان به والدین نوزاد بکنند.

وی ادامه داد: افرادی که دارای نوزاد هستند و یا فرزند آنها از دو نفر بیشتر هستند باید کمک عائله مندی قابل توجهی پرداخت شود تا آنها بتوانند خرج درمان و تغذیه این افراد را پرداخت کنند در غیر این صورت با جمعیت سالخورده جامعه روبرو خواهیم شد و هزینه های آن چهار برابر هزینه جامعه معمولی است.

ابهری در پایان با بیان اینکه سالمندان هزینه های محسوس به خود را دارند اذعان کرد: جامعه ای که مدیر جوان نداشته باشد، نمی‌تواند استقلال سیاسی و اقتصادی خود را حفظ کند.

خبرنگار: علی چاهه

آیا این خبر مفید بود؟