آغاز پرحاشیه جشنواره فیلم فجر ۴۴/ از نمایش فیلمها تا بینظمی در کاخ رسانه + عکس ها
چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در حالی روز نخست خود را آغاز کرد که پیش از آنکه فیلمها دیده شوند، حاشیهها خودنمایی کردند؛ از صفهای طولانی و استفادهنشدن از تمام ظرفیت سالنهای سینمای رسانه گرفته تا بینظمی در کاخ رسانه، کمبود امکانات رفاهی و غیبت محسوس بازیگران و کارگردانان مطرح در نشستهای خبری.
سینمای رسانه؛ صفهای طولانی، ماجرا چه بود؟
اولین حاشیه جدی جشنواره از همان ساعات ابتدایی در سینمای رسانه شکل گرفت؛ جایی که با وجود در اختیار داشتن چهار سالن نمایش، تنها بخشی از این ظرفیت برای اکران فیلمها فعال شد. نتیجه این تصمیم، صفهای طولانی و معطلیهای فرساینده بود؛ صفهایی که بیش از آنکه نشانه استقبال باشد، حاصل کاهش عامدانه ظرفیت سالنها به نظر میرسید.
این وضعیت این پرسش را پررنگ کرد که آیا کمکردن سالنها، بخشی از یک سیاست نمایشی برای القای «حضور پرشور اهالی رسانه» است؟ صفهایی که با مدیریت درست بهسادگی قابل حذف بودند، به تصویری غالب از روز اول جشنواره تبدیل شدند؛ تصویری که بیش از هر چیز، حاصل تصمیمات اجرایی بود نه ازدحام واقعی.
فیلمها زیر سایه حاشیهها
در روز نخست، فیلمهای «نگهبانان خورشید»، «غوطهور» و «غبار میمون» در سینمای رسانه به نمایش درآمدند.
انیمیشن «نگهبانان خورشید» با محوریت حفاظت از میراث فرهنگی، آغازگر نمایشها بود. «غوطهور» با فضای اجتماعی ـ پلیسی و «غبار میمون» در ژانر جاسوسی ـ معمایی، دیگر آثار روز اول بودند؛ فیلمهایی که هرکدام بحثهایی را به همراه داشتند، اما حجم حاشیههای اجرایی اجازه نداد تمرکز اصلی بر خود آثار باقی بماند.
نقلقولها؛ بازیگران چه گفتند؟
در نشست خبری فیلمها، برخی اظهارنظرهای بازیگران مورد توجه خبرنگاران قرار گرفت.
نشست خبری فیلم «غوطهور» با فضایی متفاوت آغاز شد. محسن قصابیان و مهران غفوریان پیش از ورود به بحثهای فیلم، با ابراز همدردی، به خانوادههای داغدار تسلیت گفتند؛ لحظهای انسانی که فضای نشست را تحت تأثیر قرار داد.
حجتالاسلام جواد حکمی کارگردان فیلم «غوطهور» در نشست خبری فیلم گفت: برای من، سینما یک منبر نوین است. طلبهها هر کدام بر اساس تواناییشان تبلیغ میکنند؛ یکی منبر میرود، یکی مینویسد و یکی تدریس میکند. من انتخاب کردم که با زبان قصه و تصویر، دغدغهها و مضامینی را که به آن باور دارم، با مخاطب به اشتراک بگذارم. شاید سخنران خوبی نباشم، اما میتوانم فیلم بسازم.
در «غوطهور» تلاش کردیم به سبک زندگی و برخی آسیبهای اجتماعی نگاه آسیبشناسانه داشته باشیم، بدون آنکه وارد ترویج خشونت یا تحریک مخاطب شویم. فیلم به بحرانهای جنسی نیز میپردازد، اما کاملاً در چارچوب اخلاقی و انسانی باقی میماند.
مهران غفوریان -بازیگر فیلم «غوطهور»- در بخش دیگری از این نشست ضمن ابراز همدردی با مردم در پی تبعات ناآرامیهای دی ماه گفت: در ابتدا تسلیت عرض میکنم به همه هموطنان عزیز و داغدار و امیدوارم خداوند به همه صبر عنایت کند و ما را نیز در این غم شریک بداند.
و در ادامه مهران غفوریان پس از پاسخ به چند سوال به علت بیماری مادرش نشست خبری را ترک کرد.
غبار میمون
سعید مرادی، تهیهکننده «غبار میمون»: ریسک نکردیم برای ساخت این فیلم و فکری پشت آن داشتیم و مخاطب هدف ما مخاطب بینالمللی است.
آرش معیریان، کارگردان فیلم «غبار میمون»: میگویند فیلمم خندهدار شده اما من کسی را ندیدم که در سالن بخندد/ انتظار داشتم برخی از تماشاگران سالن را ترک کنند، اما این اتفاق نیفتاد.
در نشست «نگهبانان خورشید» نیز یکی از صداپیشگان فیلم تأکید کرد:
«انیمیشن میتواند پیامهای جدی را بدون شعارزدگی به نسل جدید منتقل کند؛ به شرطی که درست ساخته شود.»
نشستهای بیچهره؛ جشنواره بدون ستارهها
یکی از ویژگیهای محسوس روز اول، غیبت گسترده بازیگران شناختهشده در نشستهای خبری بود. در بسیاری از نشستها، تنها عوامل فنی یا بخشی از گروه سازنده حاضر بودند و جای چهرههایی که معمولاً نقش اصلی در گفتوگوی رسانهای دارند، خالی ماند.
این غیبتها، نشستها را از جذابیت و پویایی همیشگی دور کرد و این تلقی را تقویت کرد که جشنواره امسال بیش از گذشته با فاصله گرفتن بخشی از بدنه حرفهای سینما مواجه است؛ مسئلهای که در کنار سایر نشانهها، به کاهش شور و تعامل در سینمای رسانه انجامیده است.
جشنواره فیلم فجر سالها جای نمایش مهمترین اتفاقهای سینمای ایران بوده، اما در سالهای اخیر مسیرش تغییر کرده است. آنچه امروز در قاب جشنواره دیده میشود، بیشتر مجموعهای از فیلمهای هممسیر با نهادها و ارگانهاست تا حاصل تنوع و رقابت واقعی سینماگران. کمرنگ شدن حضور فیلمسازان شناختهشده و پرشدن ویترین با آثار محافظهکار، این حس را تقویت میکند که جشنواره بیش از آنکه محل کشف و گفتوگو باشد، به فضایی بسته و قابل پیشبینی تبدیل شده است.
کاخ رسانه؛ بینظمی و فرسایش انرژی
بینظمیها به سالن نمایش محدود نماند. کاخ رسانه در روز اول با مشکلات متعددی از جمله کندی در صدور کارتها، ناهماهنگی در ورود، نبود اطلاعرسانی شفاف و آشفتگی در جانمایی همراه بود. این وضعیت باعث شد بخش قابل توجهی از انرژی خبرنگاران صرف مسائل اجرایی شود، نه پوشش سینما.
حداقلهای رفاهی؛ مطالبهای که نادیده گرفته شد
در کنار این بینظمیها، موضوع الزامات رفاهی و تشریفاتی به یکی از محورهای اصلی انتقادها تبدیل شد. حضور طولانیمدت خبرنگاران در فضای جشنواره، نیازمند حداقلهایی روشن و بدیهی است؛ امکاناتی که تأمین آنها کمترین انتظار از تیم اجرایی به شمار میرود.
نادیده گرفتن این نیازهای اولیه و تحمیل هزینههای جانبی به خبرنگارانی که برای پوشش فشرده جشنواره تلاش میکنند، نهتنها تمرکز کاری را مختل میکند، بلکه میتواند انگیزههای حرفهای را نیز تحتالشعاع قرار دهد. نتیجه چنین رویکردی، فاصله گرفتن جشنواره از کارکرد رسانهای خود است.
ویترین بهجای جشن؛ فجر در قاب نمایش
در مجموع، آنچه در روز اول جشنواره فیلم فجر ۴۴ به چشم آمد، ترکیبی از ویترینسازی، صفسازی و اجرای نمایشی بود؛ در کنار نشانههایی از کمرنگ شدن حضور بدنه مؤثر سینما. بهجای فضایی پویا برای گفتوگو و تبادل نظر سینمایی، بخشهایی از جشنواره بیشتر به دورهمیهای محدود و کنترلشده شباهت داشت.
ارسال نظر