زردچوبه چگونه بر کلسترول خوب خون تاثیر می‌ گذارد؟

به گزارش رکنا، زردچوبه فقط یک ادویه خوش‌رنگ برای طعم دادن به غذاها نیست؛ ترکیب فعال آن، یعنی کورکومین، به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی مورد توجه پژوهشگران سلامت قلب قرار گرفته است. برخی مطالعات نشان می‌دهند مصرف مکمل‌های کورکومین ممکن است به افزایش کلسترول خوب (HDL) و بهبود بعضی از شاخص‌های چربی خون کمک کند. با این حال، تأثیر آن محدود است و مصرف مکمل‌های غلیظ زردچوبه بدون نظر پزشک می‌تواند خطراتی داشته باشد.

کلسترول خوب یا HDL چه نقشی در سلامت قلب دارد؟

کلسترول HDL که به آن کلسترول خوب گفته می‌شود، در انتقال کلسترول اضافی از بافت‌ها و جریان خون به کبد نقش دارد تا بدن بتواند آن را پردازش و دفع کند.

سطح بالاتر HDL معمولاً با خطر کمتر بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد. در بسیاری از منابع پزشکی، HDL برابر یا بالاتر از ۶۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر مطلوب در نظر گرفته می‌شود؛ البته این عدد به‌تنهایی وضعیت سلامت قلب را مشخص نمی‌کند.

برای حفظ سلامت قلب، فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، کنترل وزن، پرهیز از دخانیات و مدیریت عوامل خطر اهمیت بیشتری از تکیه بر یک ماده غذایی یا مکمل خاص دارند.

کورکومین زردچوبه چگونه بر کلسترول تأثیر می‌گذارد؟

ماده فعال اصلی زردچوبه، کورکومین، نوعی پلی‌فنول گیاهی است که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارد. همین ویژگی‌ها باعث شده است تأثیر احتمالی آن بر سلامت قلب و عروق در مطالعات مختلف بررسی شود.

در یک بررسی در سال ۲۰۲۵، مصرف مکمل‌های کورکومین به‌طور میانگین با افزایش حدود ۲.۴ میلی‌گرم در دسی‌لیتر کلسترول HDL همراه بود. در این بررسی، کاهش‌هایی در LDL، کلسترول کل و تری‌گلیسیرید نیز گزارش شد.

همچنین یک تحلیل پژوهشی در سال ۲۰۲۳، افزایش متوسط حدود ۱.۸ میلی‌گرم در دسی‌لیتر HDL را نشان داد.

با این حال، متخصصان تغذیه تأکید می‌کنند که این تغییرات معمولاً محدود هستند و به‌تنهایی تضمین‌کننده کاهش خطر بیماری قلبی یا سکته مغزی نیستند.

آیا خوردن زردچوبه در غذا هم همین تأثیر را دارد؟

نکته مهم این است که بیشتر پژوهش‌های مربوط به تأثیر کورکومین بر چربی خون، از مکمل‌های غلیظ استفاده کرده‌اند؛ نه مقدار معمول زردچوبه‌ای که در آشپزی مصرف می‌شود.

بر اساس اطلاعات تغذیه‌ای گزارش‌شده، مکمل‌های مورد بررسی معمولاً حاوی حدود ۵۰۰ تا ۳۰۰۰ میلی‌گرم کورکومین در روز بوده‌اند.

در مقابل، زردچوبه آسیاب‌شده تقریباً ۳ درصد کورکومین دارد و یک قاشق چای‌خوری آن حدود ۹۰ میلی‌گرم کورکومین فراهم می‌کند. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت مصرف معمول زردچوبه در غذا دقیقاً همان نتایج مکمل‌های پژوهشی را ایجاد کند.

با این وجود، افزودن زردچوبه به غذا راهی مناسب برای استفاده از ترکیبات گیاهی مفید و افزایش تنوع رژیم غذایی است.

فواید تغذیه‌ای زردچوبه چیست؟

زردچوبه علاوه بر کورکومین، حاوی مواد معدنی و ترکیبات گیاهی دیگری نیز هست.

بر اساس داده‌های تغذیه‌ای ارائه‌شده در گزارش، یک قاشق چای‌خوری زردچوبه آسیاب‌شده می‌تواند حدود ۲۶ درصد نیاز روزانه به منگنز و ۹ درصد نیاز روزانه به آهن را تأمین کند. مقدار دقیق این مواد به نوع محصول و اندازه قاشق بستگی دارد.

یکی از نکات جالب درباره زردچوبه، ترکیب آن با فلفل سیاه است. فلفل سیاه حاوی پیپرین است؛ ترکیبی که می‌تواند جذب کورکومین را افزایش دهد. البته افزایش جذب به معنای بی‌خطر بودن مصرف دوزهای بالای مکمل نیست.

آیا مصرف مکمل زردچوبه بی‌خطر است؟

مصرف زردچوبه در مقادیر معمول غذایی برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ اما مکمل‌های غلیظ کورکومین شرایط متفاوتی دارند.

این مکمل‌ها ممکن است عوارضی مانند موارد زیر ایجاد کنند:

• حالت تهوع

• رفلاکس یا سوزش معده

• اسهال

• ناراحتی‌های گوارشی

یکی از نگرانی‌های مهم، احتمال آسیب کبدی ناشی از برخی مکمل‌های حاوی زردچوبه یا کورکومین است. این عارضه نادر است، اما گزارش شده و نباید نادیده گرفته شود.

همچنین مکمل‌های زردچوبه ممکن است با بعضی داروها تداخل داشته باشند و خطر خونریزی را افزایش دهند؛ به‌ویژه در افرادی که داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت مصرف می‌کنند.

مصرف مکمل‌های غلیظ در دوران بارداری نیز ممکن است ایمن نباشد. به همین دلیل، زنان باردار و افرادی که بیماری کبدی دارند یا داروهای خاص مصرف می‌کنند، باید پیش از استفاده از این مکمل‌ها با پزشک مشورت کنند.

آیا برای افزایش کلسترول خوب باید مکمل کورکومین مصرف کنیم؟

متخصصان تغذیه معمولاً مصرف مکمل‌های غلیظ زردچوبه را صرفاً با هدف افزایش HDL توصیه نمی‌کنند؛ زیرا افزایش مشاهده‌شده در مطالعات محدود بوده و احتمال عوارض و تداخل دارویی نیز وجود دارد.

اگر هدف شما بهبود چربی خون و محافظت از قلب است، بهتر است روی عادت‌های اثبات‌شده تمرکز کنید:

• پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری یا شنا را به برنامه هفتگی اضافه کنید.

• مغزها، حبوبات، سبزیجات و غلات کامل را بیشتر مصرف کنید.

• از چربی‌های غیراشباع مانند روغن زیتون استفاده کنید.

• مصرف چربی‌های ترانس و خوراکی‌های فراوری‌شده را کاهش دهید.

• از استعمال دخانیات پرهیز کنید.

• آزمایش چربی خون را طبق توصیه پزشک انجام دهید.

جمع‌بندی

زردچوبه ادویه‌ای ارزشمند با ترکیبات گیاهی مفید است و برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند کورکومین موجود در آن ممکن است به بهبود محدود شاخص‌های چربی خون، از جمله افزایش HDL، کمک کند.

با این حال، بیشتر شواهد مربوط به مکمل‌های غلیظ است و نمی‌توان نتایج آن‌ها را مستقیماً به مصرف معمول زردچوبه در غذا تعمیم داد. بهتر است از زردچوبه به‌عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل استفاده کنید و برای مصرف مکمل‌های کورکومین، به‌خصوص با هدف کاهش کلسترول، حتماً نظر پزشک را جویا شوید.