کرونا ویروس‌ های خاموش بدن را بیدار می‌ کند؟ راز عجیبی که دانشمندان کشف کردند

به گزارش رکنا، یک مطالعه جدید نشان می‌دهد ابتلا به کووید-۱۹ ممکن است در برخی افراد باعث فعال شدن دوباره ویروس‌هایی شود که سال‌ها به‌صورت خاموش در بدن باقی مانده‌اند. پژوهشگران می‌گویند این پدیده حتی در افرادی که پیش از ابتلا به کرونا سالم بوده‌اند مشاهده شده و ممکن است سرنخ تازه‌ای برای درک عوارض شدید کووید و لانگ کووید ارائه دهد.

 یک مطالعه جدید نشان می‌دهد کووید-۱۹ ممکن است در برخی افراد باعث فعال شدن دوباره ویروس‌هایی شود که سال‌ها به‌صورت خاموش در بدن باقی مانده‌اند. پژوهشگران معتقدند این یافته می‌تواند سرنخ تازه‌ای برای درک بهتر برخی عوارض شدید کووید-۱۹ و حتی لانگ کووید ارائه کند.

چرا ویروس‌های خاموش دوباره فعال می‌شوند؟

برخی ویروس‌ها پس از عفونت اولیه، برای سال‌ها در بدن باقی می‌مانند اما سیستم ایمنی آنها را مهار می‌کند. نمونه‌های شناخته‌شده عبارت‌اند از:

ویروس اپشتین–بار (EBV)؛ عامل مونونوکلئوز

ویروس‌های هرپس سیمپلکس (HSV-1 و HSV-2)؛ عامل تبخال

ویروس واریسلا زوستر (VZV)؛ عامل آبله‌مرغان و زونا

سیتومگالوویروس (CMV)

وقتی بدن با یک عفونت شدید مانند کووید-۱۹ درگیر می‌شود، التهاب گسترده، تغییر فعالیت سلول‌های ایمنی و استرس فیزیولوژیک می‌تواند تعادل بین سیستم ایمنی و این ویروس‌های نهفته را تغییر دهد.

آیا کرونا حتماً ویروس‌های خاموش را فعال می‌کند؟

خیر. شواهد علمی نشان می‌دهد در برخی بیماران، به‌ویژه در موارد شدیدتر کووید یا افرادی که سیستم ایمنی‌شان تحت فشار است، شواهدی از فعال‌شدن مجدد بعضی ویروس‌های نهفته دیده شده است؛ اما این به معنی آن نیست که هر فرد مبتلا به کرونا دچار فعال‌شدن ویروس‌های خاموش می‌شود.

چه علائمی ممکن است دیده شود؟

بسته به نوع ویروس، ممکن است علائمی مانند تبخال، زونا، خستگی طولانی، تب، درد عصبی یا علائم مشابه عفونت‌های قبلی ایجاد شود. همچنین خستگی پس از کرونا به‌تنهایی به معنای فعال‌شدن یک ویروس نهفته نیست.

نکته مهم: اگر بعد از کرونا علائم جدید و ماندگاری مثل تاول‌های دردناک یک‌طرفه، تب طولانی، ضعف شدید یا علائم غیرمعمول ایجاد شد، بهتر است پزشک علت را بررسی کند؛ تشخیص فعال‌شدن ویروس معمولاً به علائم و در صورت نیاز آزمایش‌های اختصاصی نیاز دارد.

محققان دانشگاه تگزاس در آستین در این پژوهش بیش از هزار بیمار مبتلا به SARS-CoV-2، ویروسی که عامل بیماری کووید-۱۹ است، را بررسی کردند. در زمان انجام مطالعه، هیچ‌یک از این افراد واکسن کرونا دریافت نکرده بودند.

بیماران بر اساس شدت بیماری از موارد خفیف که به‌سرعت بهبود پیدا کردند تا بیمارانی که طی ۲۸ روز پس از بستری جان خود را از دست دادند، دسته‌بندی شدند.

پژوهشگران در طول دوره بستری و همچنین تا یک سال پس از ترخیص، نمونه‌هایی از خون و مجاری بینی بیماران جمع‌آوری کردند. در بیمارانی که به دستگاه تنفس مصنوعی نیاز داشتند، نمونه‌هایی از مایعات موجود در لوله‌های تنفسی نیز مورد بررسی قرار گرفت.

فعال شدن دوباره ویروس‌های خاموش در تقریباً نیمی از بیماران

پس از انجام مجموعه‌ای از آزمایش‌ها، محققان دریافتند که تقریباً نیمی از بیماران دست‌کم یک ویروس نهفته را در طول دوره ابتلا به کووید-۱۹ دوباره فعال کرده‌اند.

یکی از ویروس‌هایی که در این افراد مشاهده شد، ویروس اپشتین‌بار (EBV) بود؛ ویروسی از خانواده هرپس که می‌تواند سال‌ها پس از عفونت اولیه در بدن باقی بماند و در شرایط خاص دوباره فعال شود.

ویروس‌های دیگری از خانواده هرپس نیز در میان عوامل فعال‌شده قرار داشتند.

این ویروس‌ها معمولاً پس از عفونت اولیه در بدن باقی می‌مانند، اما سیستم ایمنی آنها را در وضعیت خاموش یا کنترل‌شده نگه می‌دارد. بیماری‌های شدید یا فشارهای واردشده به سیستم ایمنی می‌توانند در برخی افراد زمینه فعال شدن دوباره آنها را فراهم کنند.

این اتفاق فقط در افراد دارای ضعف ایمنی رخ نمی‌دهد

یکی از یافته‌های قابل توجه این پژوهش آن بود که فعال شدن دوباره ویروس‌های نهفته تنها در افرادی که از قبل سیستم ایمنی ضعیفی داشتند مشاهده نشد.

این پدیده در بسیاری از بیمارانی دیده شد که پیش از ابتلا به کووید-۱۹، از نظر سلامت عمومی وضعیت مناسبی داشتند.

همچنین بیمارانی که در آنها ویروس‌های نهفته دوباره فعال شده بودند، بیشتر در معرض ابتلا به کووید شدید، بستری طولانی‌تر، عوارض جدی و حتی مرگ قرار داشتند.

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته به‌تنهایی ثابت نمی‌کند فعال شدن ویروس‌های خاموش علت مستقیم شدیدتر شدن کووید است. ممکن است شدت بیماری کووید نیز خود باعث ایجاد شرایطی شود که فعال شدن این ویروس‌ها را آسان‌تر کند.

آیا این یافته می‌تواند معمای لانگ کووید را حل کند؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌های باقی‌مانده درباره همه‌گیری کرونا، علت بروز لانگ کووید (Long COVID) است؛ وضعیتی که برخی افراد پس از پایان عفونت اولیه، برای ماه‌ها یا حتی مدت طولانی‌تری با علائمی مانند خستگی شدید، مه مغزی و اختلالات جسمی مواجه می‌شوند.

دانشمندان هنوز به‌طور کامل نمی‌دانند چه عواملی باعث ایجاد و تداوم لانگ کووید می‌شوند.

مطالعه جدید این احتمال را مطرح می‌کند که فعال شدن دوباره برخی ویروس‌های نهفته ممکن است در بخشی از این فرآیند نقش داشته باشد.

پژوهشگران می‌گویند آزمایش‌های تشخیصی برای تعدادی از این ویروس‌ها در حال حاضر وجود دارد و برخی از ویروس‌های خانواده هرپس نیز با داروهای ضدویروسی قابل درمان هستند.

با این حال، هنوز مشخص نیست که شناسایی و درمان ویروس‌های فعال‌شده بتواند از بروز لانگ کووید جلوگیری کند یا علائم آن را کاهش دهد.

کرونا لزوماً به معنای «بیدار شدن» ویروس‌های خاموش نیست

پژوهشگران تأکید دارند که یافته‌های این مطالعه نباید به این معنا تفسیر شود که هر فرد مبتلا به کرونا دچار فعال شدن ویروس‌های نهفته می‌شود یا اینکه این ویروس‌ها علت لانگ کووید هستند.

در واقع، این پژوهش بیشتر یک ارتباط و یک مسیر احتمالی برای تحقیقات آینده را نشان می‌دهد.

برای مشخص شدن اینکه آیا فعال شدن ویروس‌های نهفته مستقیماً باعث برخی عوارض کووید یا لانگ کووید می‌شود، به مطالعات بیشتری نیاز است؛ به‌خصوص مطالعاتی که بتوانند اثر درمان ضدویروسی بر پیامدهای بیماری را بررسی کنند.

لانگ کووید همچنان یک معمای مهم پزشکی است

لانگ کووید یکی از چالش‌های مهم پس از همه‌گیری کرونا محسوب می‌شود. این عارضه می‌تواند پس از ابتلا به SARS-CoV-2 ایجاد شود و علائم متنوعی مانند خستگی، مشکلات شناختی، اختلال در تحمل فعالیت و محدودیت‌های جسمی ایجاد کند.

با وجود مطالعات متعدد، هنوز درمان تأییدشده‌ای که بتواند تمام جنبه‌های لانگ کووید را هدف قرار دهد وجود ندارد.

یافته‌های جدید درباره فعال شدن ویروس‌های خاموش می‌تواند مسیر تازه‌ای برای تحقیقات آینده ایجاد کند؛ اما در حال حاضر، نباید از این مطالعه نتیجه گرفت که فعال شدن ویروس‌های نهفته علت قطعی لانگ کووید است.

مطالعه جدید نشان می‌دهد ابتلا به کووید-۱۹ ممکن است در برخی افراد با فعال شدن دوباره ویروس‌های نهفته، از جمله ویروس اپشتین‌بار و سایر ویروس‌های خانواده هرپس، همراه باشد.

این پدیده در افراد سالم پیش از ابتلا نیز مشاهده شده و با بیماری شدیدتر در این مطالعه ارتباط داشته است. با این حال، هنوز مشخص نیست که فعال شدن این ویروس‌ها علت شدت بیشتر بیماری یا عوارض طولانی‌مدت کروناست یا خودِ بیماری شدید زمینه فعال شدن آنها را فراهم می‌کند.

به همین دلیل، پژوهشگران انجام مطالعات بیشتر را ضروری می‌دانند تا مشخص شود آیا شناسایی و درمان این ویروس‌های فعال‌شده می‌تواند به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به کووید شدید یا لانگ کووید کمک کند.