کشف مولکول‌ های قند در خارج از منظومه شمسی / برای اولین بار اتفاق افتاد

به گزارش رکنا، در یک کشف پیشگامانه در نجوم، دانشمندان برای اولین بار ردپایی از اریترولوز - یک مولکول قند فراوان در تمشک - را در داخل یک ابر غول‌پیکر گازی در نزدیکی مرکز کهکشان راه شیری پیدا کردند.

این یک نقطه عطف فوق‌العاده مهم است، زیرا اولین باری است که یک مولکول قند واقعاً در محیط بسیار سرد خارج از منظومه شمسی ما شناسایی می‌شود.

بر اساس تحقیقاتی که اخیراً در مجله علمی معتبر Nature Astronomy منتشر شده است، یک تیم بین‌المللی از ستاره‌شناسان وجود اریترولوز، یک ساختار قندی حاوی چهار اتم کربن، را در ابر مولکولی با شناسه G+0.693-0.027 تأیید کرده‌اند.

این ابر غبار و گاز که تقریباً ۲۶۷۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد، مدت‌هاست که به عنوان یک «گنجینه» شیمیایی عظیم در کیهان شناخته می‌شود.

دانشمندان برای اولین بار ردپایی از اریترولوس را در داخل یک ابر غول‌پیکر گازی در نزدیکی مرکز کهکشان راه شیری پیدا کرده‌اند. 

برای تشخیص سیگنال بسیار ضعیف این نوع خط، محققان از دو تلسکوپ رادیویی بسیار حساس در اسپانیا استفاده کردند: تلسکوپ ۴۰ متری یبس و تلسکوپ ۳۰ متری IRAM.

به لطف ترکیب بی‌نظیر فناوری رصد پهن‌باند و داده‌های طیفی دقیق که قبلاً در آزمایشگاه تجزیه و تحلیل شده بودند، تیم تحقیقاتی توانست وجود این مولکول خاص را در پهنه‌ی فضا ایزوله و به طور قطعی تأیید کند.

اریترولوز معمولاً به عنوان یک قند طبیعی شناخته می‌شود که به مقدار کم در تمشک یافت می‌شود و یک ماده آشنا در برخی از لوازم آرایشی برنزه کننده است.

اگرچه این مولکول مستقیماً در ساختار DNA یا RNA شرکت نمی‌کند، اما به عنوان پیش‌ساز سنتز ترئوز عمل می‌کند - قندی بسیار مهم که به تشکیل اولین بلوک‌های سازنده مواد ژنتیکی کمک می‌کند.

پیش از این، دانشمندان فقط قندهای پیچیده دیگری مانند ریبوز یا گلوکز را در قطعات شهاب سنگ یا نمونه‌هایی که از سیارک بنو آورده شده بودند، یافته بودند. بنابراین، کشف مستقیم یک مولکول قند واقعی در محیط بین ستاره‌ای بسیار سرد بین ستارگان، پیشرفت قابل توجهی در اخترشیمی محسوب می‌شود.

در مورد مکانیسم تشکیل آن، محققان معتقدند که اریترولوز مستقیماً روی سطح ذرات ریز غبار معلق در ابرهای مولکولی سنتز می‌شود. در یک محیط خشن با دمای بسیار پایین، حدود -۲۵۰ درجه سانتیگراد، دو مولکول ساده‌تر، گلیکولالدهید و اتیلن گلیکول، به هم پیوند می‌خورند.

اگرچه واکنش‌های شیمیایی در این شرایط انجماد بسیار آهسته رخ می‌دهند، اما طی هزاران تا میلیون‌ها سال انباشت، مولکول‌های قند کاملی ایجاد کرده‌اند.

وقتی اجرام آسمانی مانند دنباله‌دارها یا سیارک‌ها از میان این ابرهای غبار عبور می‌کنند و این ذرات را با خود «حمل» می‌کنند، به سطح سیارات جوان در حال شکل‌گیری منتقل می‌شوند.

این کشف جدید، قویاً از این فرضیه پشتیبانی می‌کند که ترکیبات شیمیایی لازم برای حیات، پیش از تشکیل منظومه شمسی در کیهان وجود داشته‌اند.

در طول بمباران سنگین پسین، که تقریباً ۴ میلیارد سال پیش رخ داد، میلیون‌ها تن اریترولوز ممکن است بر روی زمین اولیه باریده باشد و به ایجاد یک "دیگ پیش زیستی" - مکانی که اولین مولکول‌های زیستی شروع به جوانه زدن کردند - کمک کرده باشد.

فراوانی این نوع قند در غنی‌ترین منطقه‌ی کهکشان از نظر شیمیایی، این امید را نیز افزایش می‌دهد که اجزای سازنده‌ی حیات منحصر به زمین نیستند، بلکه ممکن است به طور گسترده در سایر ابرهای مولکولی کهکشان راه شیری نیز توزیع شده باشند.