کلاژن؛ معجزه جوانی یا تبلیغی پرهزینه؟ پژوهش جدید پاسخ می‌ دهد

به گزارش رکنا، نتایج یک بررسی جامع که ۱۱۳ کارآزمایی بالینی را مورد ارزیابی قرار داده، نشان می‌دهد مکمل‌های کلاژن می‌توانند در برخی زمینه‌ها مفید باشند، اما شواهد موجود هنوز آن‌قدر قوی نیست که بتوان درباره اثربخشی آن‌ها با اطمینان کامل اظهار نظر کرد.

کلاژن چیست و چرا اهمیت دارد؟

کلاژن فراوان‌ترین پروتئین بدن است و نقش مهمی در حفظ استحکام و انعطاف‌پذیری پوست، سلامت استخوان‌ها، عضلات، تاندون‌ها و مفاصل ایفا می‌کند. با افزایش سن، تولید طبیعی این پروتئین کاهش می‌یابد؛ موضوعی که باعث ایجاد چین‌وچروک، کاهش خاصیت کشسانی پوست و بروز مشکلات مفصلی می‌شود. به همین دلیل، بسیاری از افراد به مصرف مکمل‌های کلاژن روی آورده‌اند.

همه مکمل‌های کلاژن یکسان نیستند

پژوهشگران تأکید می‌کنند نوع کلاژن مصرفی اهمیت زیادی دارد. کلاژن هیدرولیزشده که در بیشتر مکمل‌ها وجود دارد، به قطعات کوچک‌تری تجزیه شده و نسبت به کلاژن موجود در مواد غذایی، راحت‌تر جذب بدن می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود ترکیبات آن آسان‌تر به بافت‌های مختلف برسند.

علاوه بر این، مکمل‌های کلاژن از منابع مختلفی مانند گاو، خوک، مرغ، ماهی و دیگر آبزیان تولید می‌شوند و حتی نمونه‌های گیاهی نیز در بازار وجود دارد که هر کدام ویژگی‌های متفاوتی دارند.

تحقیقات چه می‌گویند؟

این بررسی که توسط پژوهشگران دانشگاه آنگلیا راسکین بریتانیا انجام شده، داده‌های ۱۶ مرور علمی شامل حدود ۸ هزار داوطلب را بررسی کرده است.

نتایج نشان می‌دهد مصرف منظم مکمل‌های کلاژن با برخی فواید همراه است، از جمله:

• بهبود نسبی آبرسانی و کشسانی پوست
• کاهش درد در مبتلایان به آرتروز
• کمک به حفظ و تقویت توده عضلانی

بررسی‌ها همچنین نشان می‌دهد این اثرات معمولاً در کوتاه‌مدت ظاهر نمی‌شوند و مصرف مداوم مکمل‌ها اهمیت بیشتری نسبت به مصرف مقطعی دارد.

چرا هنوز نمی‌توان با اطمینان توصیه کرد؟

با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران هشدار می‌دهند که کیفیت بخش زیادی از مطالعات انجام‌شده چندان مطلوب نیست. از میان ۱۶ مرور علمی بررسی‌شده، ۱۵ مورد کیفیت پایین یا بسیار پایین داشتند. همچنین بسیاری از تحقیقات روی گروه‌های کوچک و در مدت‌زمان کوتاه انجام شده‌اند؛ موضوعی که نتیجه‌گیری قطعی را دشوار می‌کند.

از سوی دیگر، عواملی مانند سن، تغذیه، کیفیت خواب، استعمال دخانیات، قرار گرفتن در معرض نور خورشید و وضعیت هورمونی افراد نیز می‌توانند بر میزان اثربخشی مکمل‌های کلاژن تأثیر بگذارند.

نتیجه‌گیری

شواهد علمی نشان می‌دهد مکمل‌های کلاژن احتمالاً کاملاً بی‌اثر نیستند و می‌توانند در بهبود سلامت پوست، کاهش درد مفاصل و حفظ عضلات نقش داشته باشند. با این حال، میزان این تأثیرات معمولاً متوسط است و هنوز برای اثبات قطعی مزایای آن‌ها به مطالعات گسترده‌تر و باکیفیت‌تر نیاز است.

خلاصه یافته‌ها