این سد چرخش زمین را تغییر داده! + عکس

به گزارش رکنا، سد عظیم سد سه‌دره در چین که روی رودخانه یانگ‌تسه ساخته شده، میلیاردها تن آب را پشت خود ذخیره کرده و همین جابه‌جایی عظیم جرم، از دیدگاه ژئوفیزیکی بر رفتار سیاره تأثیر گذاشته است.

آیا واقعاً سد سه‌دره چرخش زمین را تغییر داده است؟

پاسخ کوتاه، بله؛ اما نه به شکلی که جای نگرانی داشته باشد.

دانشمندان توضیح می‌دهند هرگونه جابه‌جایی جرم روی زمین، از جمله انتقال حجم عظیمی از آب، می‌تواند توزیع جرم سیاره را تغییر دهد و در نتیجه روی سرعت چرخش آن اثر بسیار ناچیزی بگذارد.

بر اساس محاسبات منتشرشده توسط پژوهشگران ناسا، ذخیره حدود ۳۹ تا ۴۰ کیلومتر مکعب آب در پشت این سد، طول شبانه‌روز را حدود ۰.۰۶ میکروثانیه (۶ صدم میلیونیم ثانیه) افزایش داده است.

این تغییر به قدری کوچک است که انسان‌ها هیچ‌گاه آن را احساس نمی‌کنند.

سد سه‌دره چه ابعادی دارد؟

این ابرسازه بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۶ ساخته شد و از بزرگ‌ترین نیروگاه‌های برق‌آبی جهان محسوب می‌شود.

برخی از مشخصات آن عبارت‌اند از:

ارتفاع: حدود ۱۸۵ متر

طول: حدود ۲.۳ کیلومتر

ظرفیت تولید برق: ۲۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات

حجم عظیم مخزن: ده‌ها میلیارد تن آب

اجرای این پروژه همچنین با جابه‌جایی میلیون‌ها نفر و زیر آب رفتن شهرها، روستاها و آثار تاریخی همراه بود.

چرا آب می‌تواند چرخش زمین را تغییر دهد؟

پدیده‌ای مشابه زمانی رخ می‌دهد که یک اسکیت‌باز هنگام چرخش، دست‌های خود را باز یا بسته می‌کند.

وقتی جرم از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل می‌شود، «ممان اینرسی» زمین تغییر می‌کند و در نتیجه سرعت چرخش سیاره نیز اندکی تغییر خواهد کرد.

این اتفاق تنها به سدها محدود نمی‌شود و رویدادهای طبیعی نیز چنین تأثیری دارند.

زلزله‌ها تأثیر بیشتری دارند

در مقایسه با سد سه‌دره، برخی زمین‌لرزه‌های بزرگ اثر بسیار بیشتری بر چرخش زمین گذاشته‌اند.

برای مثال:

زلزله ۹ ریشتری ژاپن در سال ۲۰۱۱ سرعت چرخش زمین را اندکی افزایش داد.

زلزله سوماترا در سال ۲۰۰۴ نیز طول شبانه‌روز را چند میکروثانیه کوتاه‌تر کرد.

با این حال، تمام این تغییرات در مقیاس زندگی روزمره انسان تقریباً غیرقابل تشخیص هستند.

سرگردانی واقعی قطبی چیست؟

دانشمندان از پدیده‌ای به نام سرگردانی واقعی قطبی نام می‌برند که در آن، توزیع جرم در سطح زمین باعث جابه‌جایی بسیار جزئی محور چرخش سیاره می‌شود.

عوامل مختلفی مانند ذوب یخچال‌ها، جابه‌جایی آب‌های زیرزمینی، ساخت سدهای عظیم و تغییرات اقلیمی می‌توانند در این فرآیند نقش داشته باشند.

آیا باید نگران باشیم؟

خیر. اگرچه سد سه‌دره از نظر علمی تأثیر قابل اندازه‌گیری بر زمین داشته، اما این اثر بسیار کوچک است و هیچ پیامد فاجعه‌باری برای زندگی انسان ایجاد نمی‌کند.

اهمیت این موضوع بیشتر از جنبه علمی است؛ زیرا نشان می‌دهد فعالیت‌های عظیم انسانی می‌توانند حتی بر ویژگی‌های فیزیکی سیاره نیز اثر بگذارند.