فرزندتان می‌گوید چیزی نیست / این ۷ رفتار اضطراب پنهان کودک را لو می دهد

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، دل دردهای تکراری، عصبانی شدن های ناگهانی، چسبیدن به والدین، فرار از مدرسه یا حتی عذرخواهی بیش از حد می توانند سرنخ هایی باشند که اضطراب کودک را پشت یک رفتار ظاهرا معمولی پنهان کرده اند.

اما کدام رفتارها ارزش توجه بیشتری دارند؟

۱. درست قبل از مدرسه دل درد می گیرد

صبح هایی که قرار است کودک به مدرسه برود، ناگهان دل درد، تهوع یا سردرد شروع می شود و با نزدیک شدن زمان رفتن شدت می گیرد. اگر بررسی پزشکی علت جسمانی مشخصی پیدا نکرده باشد، یکی از احتمال هایی که باید در نظر گرفت اضطراب است.

این به معنای خیالی بودن درد نیست. اضطراب واقعا می تواند با فعال کردن سیستم استرس بدن، علائم جسمانی ایجاد کند.

۲. برای کارهایی که قبلا دوست داشت بهانه می آورد

کودک قبلا عاشق کلاس ورزش، مهمانی یا بازی با دوستانش بوده، اما ناگهان می گوید نمی خواهم بروم. اگر این تغییر تکرار شود، ممکن است پشت آن ترس از شکست، نگرانی از قضاوت دیگران، تجربه ناخوشایند در محیط یا نوعی اضطراب قرار داشته باشد.

اجتناب برای کودک در کوتاه مدت آرامش می آورد؛ اما اگر مدام تکرار شود، می تواند ترس را پایدارتر کند.

۳. برای یک اشتباه کوچک چند بار عذرخواهی می کند

ببخشید، ناراحت شدی؟ اشتباه کردم؟ مطمئنی از دستم ناراحت نیستی؟ اگر این جمله ها بارها تکرار شوند، ممکن است کودک بیش از اندازه نگران واکنش دیگران باشد.

یک بار عذرخواهی کردن کاملا طبیعی است؛ مسئله زمانی جلب توجه می کند که کودک برای اتفاق های بسیار کوچک، به شکل مداوم نیاز به اطمینان گرفتن داشته باشد.

۴. شب ها کودک دیگری می شود

در طول روز همه چیز عادی به نظر می رسد، اما به محض نزدیک شدن زمان خواب، نگرانی ها شروع می شوند. از تاریکی می ترسم، کنارم بمان، نمی توانم بخوابم یا مدام والدین را صدا می زند.

اضطراب می تواند هنگام خواب بیشتر به چشم بیاید؛ زمانی که محرک های روزانه کمتر می شوند و فرصت بیشتری برای فکر کردن و نگرانی باقی می ماند.

۵. به جای ترس، عصبانی می شود

این یکی از جاهایی است که ممکن است والدین مسیر را اشتباه بروند. کودک مضطرب همیشه گوشه اتاق نمی نشیند و نمی لرزد. گاهی اضطراب به شکل تحریک پذیری، پرخاشگری و تحمل پایین ظاهر می شود.

بنابراین اگر کودک اخیرا به شکل محسوسی زودرنج تر شده، بهتر است فقط به این فکر نکنیم که چرا بدرفتار شده است؛ باید پرسید چه چیزی ممکن است او را تحت فشار گذاشته باشد.

۶. نمی تواند از والدین جدا شود

کودک برای رفتن به مدرسه، ماندن نزد مادربزرگ یا حتی رفتن به یک اتاق دیگر مرتب والد را صدا می زند و تحمل جدایی برایش بسیار سخت شده است. نیاز به والدین در کودکی طبیعی است، اما وقتی ترس از جدایی شدید، پایدار و مختل کننده شود، می تواند با اضطراب جدایی ارتباط داشته باشد.

۷. می گوید خوبم؛ اما دیگر مثل قبل نیست

مهمترین سرنخ همین تغییر رفتار است. کودک ممکن است نگوید مضطربم، اما کمتر بازی کند، خوابش تغییر کند، از دوستانش فاصله بگیرد، بیشتر عصبانی شود، افت تحصیلی پیدا کند یا نسبت به موقعیت هایی که قبلا برایش عادی بوده مقاومت نشان دهد. گاهی والد باید به جای دنبال کردن یک جمله خاص، تغییر کلی رفتار کودک را ببیند.

 آیا اضطراب کودک پنهان مانده است؟

به رفتار فرزندتان در چند هفته اخیر فکر کنید. آیا چیزی در رفتار او نسبت به گذشته تغییر کرده است؟ آیا این تغییر در موقعیت خاصی مثل مدرسه، جدایی از والدین، جمع همسالان یا زمان خواب بیشتر می شود؟ آیا کودک برای آرام شدن مرتب اطمینان می خواهد؟ آیا از موقعیت هایی که قبلا انجام می داد فرار می کند؟ آیا دل درد، سردرد یا اختلال خواب تکراری پیدا کرده است؟

وجود یکی از این رفتارها به تنهایی به معنای اضطراب یا اختلال اضطرابی نیست. اما اگر چند نشانه با هم دیده شوند، ادامه پیدا کنند و روی مدرسه، خواب، روابط یا فعالیت های روزمره کودک اثر بگذارند، بهتر است موضوع جدی تر بررسی شود.

نگاه روانشناختی

کودک همیشه زبان لازم برای گفتن اضطرابش را ندارد. به همین دلیل گاهی والد باید به جای گوش دادن فقط به جمله حال من خوب است، به تغییرات رفتاری و جسمانی کودک هم توجه کند.

هدف، پیدا کردن برچسب برای کودک نیست؛ هدف این است که بفهمیم پشت رفتاری که می بینیم چه تجربه ای قرار دارد. کودکی که عصبانی می شود، ممکن است فقط عصبانی نباشد. کودکی که دل درد می گیرد، ممکن است فقط مشکل گوارشی نداشته باشد. و کودکی که می گوید چیزی نیست، ممکن است هنوز نتواند توضیح دهد چه چیزی در درونش می گذرد.

اگر این تغییرات شدید، پایدار یا مختل کننده هستند، ارزیابی توسط روان شناس کودک می تواند به مشخص شدن علت و انتخاب راه مناسب کمک کند.