چرا باید لاستیک های خودرو را جا به جا کرد؟ / راهنمای افزایش عمر تایرها

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، لاستیک‌ها از مهم‌ترین اجزای خودرو هستند که نقش مستقیمی در ایمنی، ترمزگیری و پایداری خودرو دارند. با این حال، تمام لاستیک‌ها به یک اندازه فرسوده نمی‌شوند و بسته به محل نصب و شرایط استفاده، ممکن است برخی از آن‌ها زودتر از سایرین نیاز به تعویض پیدا کنند.

یکی از راهکارهای جلوگیری از فرسودگی نامتوازن، جابه‌جایی اصولی لاستیک‌های جلو و عقب در بازه‌های مشخص است؛ اقدامی که در صورت انجام صحیح می‌تواند به استفاده بهتر از مجموعه تایرها کمک کند.

بهترین زمان برای جابه‌جایی لاستیک‌های خودرو

به‌طور معمول، هر ۸ تا ۱۰ هزار کیلومتر بازه مناسبی برای بررسی و جابه‌جایی لاستیک‌های بسیاری از خودروهای سواری محسوب می‌شود. با این حال، توصیه درج‌شده در دفترچه راهنمای خودرو باید در اولویت قرار گیرد؛ زیرا برخی خودروسازان برنامه متفاوتی برای این کار تعیین می‌کنند.

شرایط رانندگی نیز بر زمان مناسب جابه‌جایی لاستیک‌ها تأثیر می‌گذارد. تردد مداوم در ترافیک سنگین، رانندگی در جاده‌های ناهموار، حمل بار زیاد و استفاده مکرر از ترمز می‌توانند بر میزان و الگوی فرسایش تایرها اثر بگذارند.

بهتر است جابه‌جایی لاستیک‌ها با سرویس‌های دوره‌ای خودرو هماهنگ شود تا این کار به تعویق نیفتد. همچنین اگر پیش از رسیدن به کیلومتر توصیه‌شده، ساییدگی غیرعادی در یکی از لاستیک‌ها مشاهده شد، باید علت آن بررسی شود.

چرا باید جای لاستیک‌های خودرو را عوض کرد؟

لاستیک‌های جلو و عقب خودرو معمولاً تحت فشار یکسانی قرار ندارند. برای مثال، در بسیاری از خودروهای دیفرانسیل جلو، چرخ‌های جلو علاوه بر هدایت خودرو، نیروی محرکه را نیز به جاده منتقل می‌کنند و بخش قابل‌توجهی از نیروی ترمزگیری را تحمل می‌کنند. به همین دلیل، احتمال دارد این لاستیک‌ها سریع‌تر از تایرهای عقب فرسوده شوند.

در خودروهای دیفرانسیل عقب نیز نحوه انتقال نیرو متفاوت است و الگوی سایش لاستیک‌ها ممکن است شکل دیگری داشته باشد.

جابه‌جایی اصولی تایرها می‌تواند به توزیع متعادل‌تر فرسایش میان چرخ‌ها کمک کند. از مهم‌ترین مزایای این کار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش عمر مفید مجموعه لاستیک‌ها

• کاهش احتمال سایش نامتوازن آج تایرها

• کمک به حفظ عملکرد مناسب خودرو در حرکت و ترمزگیری

• استفاده بهینه‌تر از لاستیک‌ها و کاهش احتمال نیاز به تعویض زودهنگام

البته جابه‌جایی لاستیک‌ها به‌تنهایی برای جلوگیری از فرسایش غیرعادی کافی نیست و باید همراه با تنظیم فشار باد و بررسی وضعیت فنی خودرو انجام شود.

آیا می‌توان جای همه لاستیک‌ها را عوض کرد؟

خیر؛ روش جابه‌جایی لاستیک‌ها برای تمام خودروها یکسان نیست. نوع سیستم انتقال نیرو، اندازه لاستیک‌های جلو و عقب و طراحی آج تایر تعیین می‌کنند که کدام الگوی جابه‌جایی مناسب است.

در بسیاری از خودروها امکان جابه‌جایی لاستیک‌ها بین محور جلو و عقب وجود دارد؛ اما اگر اندازه تایرهای دو محور متفاوت باشد، این کار ممکن است امکان‌پذیر نباشد یا محدودیت داشته باشد.

همچنین برخی لاستیک‌ها دارای آج جهت‌دار هستند؛ به این معنا که باید در جهت مشخص‌شده روی دیواره تایر بچرخند. هنگام جابه‌جایی این نوع لاستیک‌ها باید جهت چرخش رعایت شود و در صورت نیاز به تغییر سمت نصب، روش مناسب توسط متخصص انتخاب شود.

بنابراین، پیش از جابه‌جایی لاستیک‌ها، بررسی دفترچه راهنمای خودرو و علائم درج‌شده روی دیواره تایر ضروری است.

هنگام جابه‌جایی لاستیک‌ها چه نکاتی را رعایت کنیم؟

جابه‌جایی لاستیک‌ها فرصت مناسبی برای بررسی وضعیت فنی آن‌هاست. پیش از نصب مجدد، باید آج تایرها از نظر میزان سایش بررسی شود و وجود ترک، برآمدگی یا آسیب ظاهری مورد توجه قرار گیرد.

پس از نصب نیز رعایت چند نکته ضروری است:

• تنظیم فشار باد: فشار باد لاستیک‌ها باید مطابق توصیه سازنده خودرو تنظیم شود.

• محکم کردن پیچ‌های چرخ: پیچ‌ها باید با گشتاور مناسب و طبق دستورالعمل سازنده محکم شوند.

• بررسی زوایای چرخ: در صورت مشاهده سایش غیرعادی، تنظیم زوایای چرخ باید بررسی شود.

• کنترل سیستم تعلیق: مشکلات فنی سیستم تعلیق نیز می‌توانند باعث فرسایش نامتوازن تایرها شوند.

• توجه به وضعیت آج: اگر لاستیک آسیب جدی دیده یا آج آن بیش از حد فرسوده شده باشد، جابه‌جایی جایگزین تعویض آن نخواهد بود.

اگر پس از جابه‌جایی، سایش نامتوازن همچنان ادامه پیدا کند، لازم است علت اصلی آن بررسی شود؛ زیرا جابه‌جایی تایرها مشکل تنظیم نبودن زوایای چرخ یا نقص فنی خودرو را برطرف نمی‌کند.

هر ۸ تا ۱۰ هزار کیلومتر، زمان بررسی لاستیک‌ها

برای بسیاری از خودروهای سواری، بازه ۸ تا ۱۰ هزار کیلومتر می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای بررسی و جابه‌جایی لاستیک‌ها باشد؛ اما زمان دقیق این کار را باید بر اساس توصیه سازنده، نوع تایر و شرایط رانندگی تعیین کرد.

بررسی منظم آج لاستیک‌ها، تنظیم فشار باد و رسیدگی به مشکلات فنی خودرو در کنار جابه‌جایی اصولی تایرها، به افزایش عمر لاستیک‌ها و حفظ ایمنی خودرو کمک می‌کند. مهم‌تر از همه، در صورت مشاهده ساییدگی غیرعادی نباید صرفاً به جابه‌جایی لاستیک‌ها اکتفا کرد و لازم است علت بروز مشکل شناسایی شود.