انقلابی در سلامت دیجیتال؛ با هوش مصنوعی از وضعیت دیابت و چربی خون تان آگاه شوید!

به گزارش رکنا، چه کسی فکرش را می کرد که روزی دوربین گوشی موبایل، جای اسکنرهای بیمارستانی را بگیرد؟ گوگل بار دیگر ثابت کرده که مرزهای فناوری را می توان با هوش مصنوعی جا به جا کرد. این غول تکنولوژی به تازگی از ابزاری آزمایشی و انقلابی رونمایی کرده که می تواند فقط با چند تصویر دوبعدی که با گوشی هوشمند گرفته می شود، ترکیب بدنی، درصد چربی و حتی شاخص های مقاومت به انسولین را با دقتی خیره کننده تخمین بزند.

پژوهشگران گوگل سامانه‌ای آزمایشی ساخته‌اند که با تحلیل تصاویر دوبعدی دوربین گوشی، میزان چربی بدن را تخمین می‌زند. این فناوری همچنین می‌تواند چربی احشایی و احتمال مقاومت به انسولین را برآورد کند.

این پروژه هنوز در مرحله تحقیقاتی است، اما ممکن است در آینده وارد ابزارهای پایش سلامت شود.

چرا این خبر مهم است؟

آمارها تکان دهنده اند؛ مؤسسه ملی سلامت آمریکا می گوید از هر ۴ بزرگسال، حدود ۳ نفر (یعنی ۷۳ درصد) با مشکل اضافه وزن یا چاقی دست و پنجه نرم می کنند. اما مشکل اصلی فقط وزن روی ترازو نیست؛ مسئله ی اصلی، نحوه ی توزیع چربی در بدن است. چربی های احشایی که دور اندام های داخلی را می گیرند، بسیار خطرناک تر از چربی های زیرپوستی هستند و ارتباط مستقیمی با دیابت، بیماری های قلبی و مقاومت به انسولین دارند.

تا امروز، دقیق ترین روش برای سنجش این شاخص ها، اسکن های پیشرفته با اشعه ایکس (مثل DXA) یا ام آر آی بود؛ روش هایی گران قیمت، در دسترس نبوده و نیاز به تجهیزات بیمارستانی دارند. اما حالا گوگل راهی ساده تر، سریع تر و در دسترس تر پیدا کرده است.

فوتواسکن (PhotoScan) چگونه کار می کند؟

سیستم جدید گوگل که فعلاً با نام PhotoScan شناخته می شود، با الگوریتم های پیشرفته ی هوش مصنوعی آموزش دیده است. ابتدا این مدل با هزاران داده ی حاصل از اسکن های بالینی DXA تمرین داده شد تا بتواند نسبتهای کلیدی بدن را تشخیص دهد؛ از جمله:

    نسبت چربی بالاتنه به پایین تنه (A/G Ratio) که نشان دهنده ی الگوی توزیع چربی است.

    نسبت چربی احشایی (دور اندام ها) به چربی زیرپوستی (V/S Ratio) که شاخصی حیاتی برای پیشبینی خطرات متابولیک محسوب می شود.

سپس، تیم تحقیقاتی گوگل، مدل را با ترکیب داده های MRI و تنظیم روی تصاویر واقعی که با دوربین گوشی های معمولی ثبت شده بودند، بهینه سازی کردند. نتیجه؟ مدل نهایی توانست درصد چربی بدن را با دقتی به مراتب بالاتر از ساعت های هوشمند و مچ بندهای پوشیدنی تخمین بزند؛ چرا که گجت های پوشیدنی معمولاً از حسگرهای بیوالکتریک استفاده می کنند که نه تنها دقت کمتری دارند، بلکه توانایی تشخیص نسبت های حیاتی مثل چربی احشایی را هم ندارند.

قدم بعدی؛ پیشبینی مقاومت به انسولین

جالبتر اینکه محققان گوگل فقط به ترکیب بدنی بسنده نکرده اند. آنها بررسی کرده اند که آیا داده های استخراج شده از این تصاویر می توانند شرایطی مانند مقاومت به انسولین را هم پیش بینی کنند یا نه. این دقیقاً همان حوزه ای است که گوگل اخیراً توجه ویژه ای به آن داشته و در پلتفرم های سلامتی خود روی پایش روند این معضل متابولیک سرمایه گذاری کرده است.

به بیان ساده تر، ممکن است در آینده ای نزدیک، با چند عکس ساده از اندام خود، متوجه شوید که در آستانه ی دیابت نوع ۲ قرار دارید یا نه؛ آن هم بدون نیاز به آزمایش خون و نوار قند!

اما همه چیز گلوبلبل نیست!

با وجود تمام هیجان انگیز بودن این فناوری، راه پرپیچ و خمی برای تبدیل آن به یک محصول تجاری باقی مانده است. بزرگ ترین چالش، حریم خصوصی است. متقاعد کردن کاربران برای ثبت و اشتراک گذاری تصاویر واضح از بدنشان (حتی با محکم ترین سیاست های امنیتی) کار آسانی به نظر نمی رسد.

چالش دوم اما شاید مهم تر باشد؛ دانستن داده های دقیق از بدن، لزوماً به معنای تغییر رفتار نیست. تجربه نشان داده که بسیاری از افراد حتی پس از دیدن اعداد و هشدارها، باز هم تغییر چندانی در سبک زندگی یا رژیم غذایی شان ایجاد نمی کنند. بنابراین، موفقیت نهایی این فناوری نه به دقت الگوریتم، که به توانایی آن در ایجاد انگیزه ی واقعی برای تغییر وابسته است.

سرنوشت این پروژه چه خواهد شد؟

گوگل فعلاً برنامه ای برای عرضه رسمی PhotoScan به عنوان یک محصول نهایی اعلام نکرده است. اما کارشناسان معتقدند که به احتمال زیاد، شاهد ادغام این قابلیت در سرویس های بخش سلامت گوگل (مثل Google Fit یا پلتفرم های بالینی آینده) خواهیم بود. شاید روزی نه چندان دور، وقتی دوربین گوشی را به سمت خود می گیرید، بیشتر از یک عکس ساده، یک گزارش کامل از سلامت متابولیک تان در اختیار داشته باشید.