تورم تیرماه رکورد زد؛ مردم زیر بار گرانی، شکاف تورمی میان دهک‌ ها عمیق‌ تر شد / حبوبات رکورددار گرانی شد!

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، افزایش دوباره نرخ تورم در تیرماه، تصویری نگران‌کننده از وضعیت معیشت خانوارها ارائه می‌دهد. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۶۶ درصد رسیده است؛ رقمی که نشان می‌دهد سطح عمومی قیمت‌ها در مقایسه با یک سال گذشته همچنان با شتاب قابل توجهی در حال افزایش است.

طبق این گزارش، شاخص قیمت مصرف‌کننده به عدد ۶۷۶.۹ رسیده و نسبت به ماه قبل ۳.۱ درصد افزایش داشته است. همچنین تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۷.۹ درصد رسیده؛ به این معنا که خانوارهای ایرانی برای خرید سبدی مشابه کالاها و خدمات، به طور متوسط نزدیک به ۸۸ درصد بیشتر از تیرماه سال گذشته هزینه پرداخت کرده‌اند.

شکاف تورمی میان دهک‌ها عمیق‌تر شد

یکی از مهم‌ترین نکات گزارش مرکز آمار، افزایش فاصله تورمی میان دهک‌های درآمدی است. بر اساس این آمار، نرخ تورم سالانه برای دهک دهم ۶۳.۹ درصد و برای دهک دوم ۷۳.۵ درصد ثبت شده است. فاصله ۹.۶ واحد درصدی میان این دو دهک نشان می‌دهد خانوارهای کم‌درآمد همچنان فشار بیشتری از موج گرانی تحمل می‌کنند؛ شکافی که نسبت به ماه گذشته نیز افزایش یافته است.

حبوبات رکورددار گرانی شد

تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد تورم ماهانه خانوارهای کشور در تیرماه 1405 به 3.1 درصد رسیده است. بر این اساس، تورم ماهانه گروه «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» 2.5 درصد و گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» 3.6 درصد ثبت شده است.

بررسی جزئیات تغییرات قیمت کالاها و خدمات نشان می‌دهد بیشترین افزایش قیمت ماهانه در میان گروه‌های اصلی به سبزیها و حبوبات اختصاص داشته که با رشد 8.3 درصدی در صدر قرار گرفته است.

پس از آن، محصولات خوراکی طبقه‌بندی‌نشده در جای دیگر با 6.9 درصد، نان و غلات با 5.9 درصد، مبلمان، لوازم و نگهداری معمول منزل با 5.7 درصد،  چای، قهوه و کاکائو با 5.5 درصد بیشترین رشد قیمت را در تیرماه تجربه کرده‌اند.

همچنین نرخ تورم ماهانه در گروه بهداشت و درمان 5.3 درصد، حمل‌ونقل و خدمات مربوط به وسایل نقلیه 5 درصد، پوشاک و کفش 4.8 درصد، میوه و خشکبار 4.8 درصد، تفریح و فرهنگ 4.6 درصد، قند، شکر و شیرینی‌ها 4.3 درصد و لبنیات، پنیر و تخم‌مرغ 3.3 درصد گزارش شده است.

در مقابل، برخی گروه‌ها رشد قیمتی کمتر از متوسط تورم ماهانه کشور داشته‌اند. کالاها و خدمات متفرقه با 2.9 درصد، مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها با 2.8 درصد، روغن‌ها و چربی‌ها و آموزش هر کدام با 2.5 درصد، ارتباطات با 2.2 درصد و دخانیات با 1.9 درصد از جمله این گروه‌ها هستند.

نکته قابل توجه گزارش تیرماه، کاهش قیمت انواع گوشت قرمز و سفید است؛ به‌گونه‌ای که این گروه با ثبت تورم ماهانه منفی 4.7 درصدی تنها گروهی بود که در تیرماه با افت قیمت مواجه شد.

بر اساس این گزارش، کاهش قیمت گوشت در شرایطی رخ داده که شاخص کل قیمت مصرف‌کننده همچنان روند افزایشی داشته و افزایش هزینه خدمات، اقامت، رستوران، دخانیات و برخی اقلام خوراکی نقش اصلی را در ثبت تورم 3.1 درصدی تیرماه ایفا کرده است.

روایت بانک مرکزی؛ شتاب گرانی کمتر شد اما قیمت‌ها همچنان بالا می‌روند

در سوی دیگر، بانک مرکزی نرخ تورم سالانه تیرماه را ۶۱.۴ درصد اعلام کرده است؛ رقمی که حدود ۴.۶ واحد درصد کمتر از آمار مرکز آمار است. این نهاد همچنین تورم نقطه‌به‌نقطه را ۸۳.۹ درصد و تورم ماهانه را ۳.۶ درصد اعلام کرده است.

بانک مرکزی تأکید کرده که تورم ماهانه نسبت به خردادماه تقریباً نصف شده و از ۷.۳ درصد به ۳.۶ درصد رسیده است؛ موضوعی که از کاهش سرعت رشد قیمت‌ها حکایت دارد.

با این حال، کارشناسان اقتصادی تأکید می‌کنند کاهش تورم ماهانه به معنای ارزان شدن کالاها نیست، بلکه تنها نشان می‌دهد قیمت‌ها نسبت به ماه قبل با سرعت کمتری افزایش یافته‌اند. به بیان دیگر، گرانی ادامه دارد اما آهنگ آن اندکی کاهش یافته است.

چرا آمار مرکز آمار و بانک مرکزی متفاوت است؟

تفاوت میان ارقام منتشرشده از سوی دو نهاد موضوع تازه‌ای نیست. دلیل اصلی این اختلاف، تفاوت در سال پایه، جامعه آماری، وزن کالاها و خدمات در سبد مصرفی و همچنین روش‌های محاسبه شاخص قیمت مصرف‌کننده است. از همین رو، اگرچه اعداد متفاوت هستند، اما هر دو گزارش از تداوم تورم بالا و فشار سنگین بر هزینه‌های زندگی خانوارها حکایت دارند.

گفتنی است، با وجود اختلاف در ارقام، پیام هر دو گزارش روشن است؛ اقتصاد ایران همچنان با تورم مزمن دست‌وپنجه نرم می‌کند. افزایش بیش از ۸۰ درصدی تورم نقطه‌به‌نقطه در هر دو گزارش نشان می‌دهد بسیاری از کالاها و خدمات نسبت به سال گذشته تقریباً دو برابر گران‌تر شده‌اند و کاهش نسبی تورم ماهانه نیز هنوز نتوانسته اثر محسوسی بر قدرت خرید مردم بگذارد.

در چنین شرایطی، کارشناسان معتقدند مهار تورم تنها با کاهش نرخ تورم ماهانه محقق نمی‌شود و برای بازگشت ثبات به بازار، لازم است روند صعودی تورم سالانه نیز در ماه‌های آینده متوقف و به تدریج معکوس شود؛ اتفاقی که نقش تعیین‌کننده‌ای در بهبود معیشت خانوارها خواهد داشت.