رکنا گزارش می دهد
ترک های خطرناک در کوچه های تهران؛ نشانه گسترش فرونشست زمین + جدول و عکس
رکنا، پروفسور مهدی زارع، استاد زمینشناسی، هشدار می دهد که ترک های مشاهده شده در کوچه ها و معابر منیریه و مناطق ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۱ تهران می تواند نشانه فرونشست زمین باشد. او می گوید شدت فرونشست در مناطق مرکزی مثل ۱۰ و ۱۱ کمتر است، اما برداشت بیرویه آب های زیرزمینی و کاهش بارشها این پدیده را در مناطق جنوب و جنوبغربی تشدید کرده و بخشهایی از شهر را با نرخ نشست ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر یا بیشتر مواجه کرده است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، مردم محله منیریه در منطقه ولیعصر این روزها با مشاهده ترک های متعدد روی آسفالت کوچه ها و معابر شهری، نگران سلامت زمین و ساختمان ها شدهاند و تصاویر آن را به رسانه ارسال کردهاند. برای بررسی این موضوع، خبرنگار اجتماعی رکنا با پروفسور مهدی زارع استاد زمین شناسی گفتوگویی انجام داد و علت احتمالی این ترکها را جویا شد.
دکتر زارع توضیح داد که این ترکها میتوانند نشانه فرونشست زمین باشند، اگرچه شدت آن در منطقه ۱۱ نسبت به مناطق جنوبی و جنوبغربی تهران کمتر است.
به گفته پروفسور مهدی زارع، منطقه ۱۱ در کنار مناطق ۹، ۱۰، ۱۲، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۱ جزو مناطقی است که تحت تأثیر فرونشست زمین قرار دارند، اما نرخ نشست زمین در مناطق مرکزی مثل ۱۰ و ۱۱ معمولاً پایینتر و با شدت کمتر است. اصلیترین عامل فرونشست در تهران برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی است و مناطقی که افت سطح آب زیرزمینی شدیدتر دارند، دچار فرونشست بیشتری میشوند.
مطالعات راداری ماهوارهای نشان دادهاند که بیشترین میزان فرونشست در جنوب و جنوبغرب تهران رخ داده و حدود ۳ میلیون نفر در این پهنه زندگی میکنند. بیشترین میزان فرونشست در اسفند ۱۴۰۳ در منطقه ۱۸ با ۳۳ سانتیمتر گزارش شد. علاوه بر این، تغییرات آبوهوایی، کاهش بارش و رشد جمعیت نیز به تشدید این پدیده کمک میکنند. به گفته وی، بخشهایی از مناطق ۹، ۱۰، ۱۱ و ۱۶ نیز با شدت کمتر تحت تأثیر فرونشست قرار دارند و نرخ نشست در آنها به حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر یا بیشتر میرسد.
جدول وضعیت فرونشست زمین تهران تا پایان سال 1404
| منطقه تهران | وضعیت فرونشست | بیشترین نرخ نشست (سانتیمتر) | توضیحات |
|---|---|---|---|
| ۹ | تحت تأثیر | ۲۰–۳۰ | شدت کمتر نسبت به جنوب و جنوبغرب، بخشی از مناطق مرکزی |
| ۱۰ | تحت تأثیر | ۲۰–۳۰ | مناطق مرکزی، شدت نشست پایینتر |
| ۱۱ (منیریه، ولیعصر) | تحت تأثیر | ۲۰–۳۰ | مناطق مرکزی، ترکهای آسفالت مشاهده شده، شدت کمتر |
| ۱۲ | تحت تأثیر | نامشخص | جزو مناطق متاثر، شدت متوسط |
| ۱۶ | تحت تأثیر | ۲۰–۳۰ | بخشهایی با شدت کمتر |
| ۱۷ | تحت تأثیر | نامشخص | مناطق جنوبی-جنوبغربی، شدت بالاتر |
| ۱۸ | تحت تأثیر | ۳۳ | بیشترین میزان فرونشست در اسفند ۱۴۰۳ |
| ۱۹ | تحت تأثیر | نامشخص | مناطق جنوبی-جنوبغربی، شدت بالا |
| ۲۱ | تحت تأثیر | نامشخص | جنوب غرب تهران، شدت بالا |
اصلی ترین عامل فرونشست: برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی.
مناطق جنوب و جنوبغرب تهران بیشترین شدت نشست را دارند (حدود ۳ میلیون نفر در این پهنه زندگی میکنند).
عوامل تشدیدکننده: کاهش بارش، تغییرات آبوهوایی، رشد جمعیت.
برای وضعیت فرونشست زمین در تهران، هر وزارتخانه و سازمان نقش مشخص و فوری دارد
وظیفه وزارت نیرو این است که مسئول مدیریت منابع آب و کنترل برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی است؛ باید برنامهای برای بازچرخانی آب و تثبیت سطح آب زیرزمینی اجرا کند.
وظیفه وزارت راه و شهرسازی اینگونه است که وظیفه دارد با پایش ساختوسازها و اصلاح زیرساختها از آسیب به ساختمانها و معابر شهری جلوگیری کند و ضوابط مقاومسازی سازهها را ابلاغ کند.
وظیفه شهرداری تهران اینگونه تعیین شده است که باید ترکها و نشستهای زمین را شناسایی و برای تعمیر فوری کوچهها و خیابانها اقدام کند، همچنین با نصب تابلوهای هشدار و محدودیت ترافیکی از خطر برای شهروندان بکاهد.
و اما سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور نیز وظیفه بررسی علمی، پایش و ارائه نقشههای فرونشست زمین و پیشبینی مناطق پرخطر را دارد تا تصمیمگیریهای مدیریتی دقیق انجام شود.
از سوی دیگر وزارت جهاد کشاورزی باید با کنترل چاههای کشاورزی و مدیریت مصرف آب در اطراف شهر، فشار برداشت آب زیرزمینی را کاهش دهد.
ستاد بحران و مدیریت بلایای طبیعی هم در کنار دیگر ارگان ها و سازمان های مطرح شده مسئول تدوین برنامه پیشگیری و واکنش سریع در برابر نشست زمین و تخریب ساختمانها است، شامل آموزش و اطلاعرسانی به مردم و هماهنگی بین دستگاهها.
در مجموع، این وضعیت نیازمند همکاری بین بخشی فوری است تا هم سلامت زمین و سازهها حفظ شود و هم امنیت شهروندان تضمین شود.
ارسال نظر