آخرین نفس‌ های قنات تاریخی نوک‌آباد؛ ۴۰۰ خانوار چشم‌انتظار احیای یک شریان حیاتی و کمک خیران + فیلم

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، قنات تاریخی نوک‌آباد در شهرستان مهرستان که آب مورد نیاز ده‌ها هکتار زمین کشاورزی و معیشت صدها نفر را تأمین می‌کند، برای ادامه عملیات مرمت و بازسازی با کمبود ۱۸۰ میلیون تومان اعتبار روبه‌رو شده است.

این قنات که یکی از سرمایه‌های تاریخی و اجتماعی منطقه به شمار می‌رود، با طول ۶ هزار و ۳۰۰ متر و ۱۱۷ حلقه میله‌چاه، سال‌هاست نقش مهمی در تأمین آب بیش از ۴۰ هکتار اراضی زراعی و باغی ایفا می‌کند و به طور مستقیم و غیرمستقیم زندگی حدود ۴۰۰ خانوار را تحت تأثیر قرار داده است.

فرسودگی سازه‌ها، ریزش بخش‌هایی از مسیر قنات و خشکسالی‌های پیاپی در سال‌های اخیر، این منبع حیاتی را با خطر جدی مواجه کرده است. به همین دلیل طرح مرمت و بازسازی آن با مشارکت نهادهای حمایتی و دستگاه‌های اجرایی آغاز شده است.

برای اجرای این پروژه بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان اعتبار در نظر گرفته شده که ۵۰۰ میلیون تومان آن توسط بنیاد خیریه همدلان آینده‌نگر ایران، ۵۲۰ میلیون تومان از سوی سازمان جهاد کشاورزی و ۱۸۰ میلیون تومان نیز به عنوان سهم مشارکت بهره‌برداران تعیین شده است.

اما کشاورزان و باغداران منطقه می‌گویند سال‌ها خشکسالی، کاهش تولید و افزایش هزینه‌های زندگی و کشاورزی، توان مالی آنان را برای تأمین این سهم کاهش داده است. به گفته آنان، در صورت تأمین نشدن این مبلغ، روند اجرای پروژه با مشکل مواجه خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک پروژه عمرانی داشته باشد.

اهالی می گویند تداوم فعالیت این قنات به معنای حفظ اشتغال، جلوگیری از آسیب به باغات و مزارع، کاهش فشار اقتصادی بر خانوارهای روستایی و جلوگیری از مهاجرت اجباری ساکنان منطقه است. تغال و ماندگاری مردم در سرزمینی است که سال‌ها با کم‌آبی و خشکسالی دست و پنجه نرم کرده است.

به گزارش رکنا، قنات‌ها در سیستان و بلوچستان تنها سازه‌های سنتی انتقال آب نیستند، بلکه بخشی از هویت تاریخی و اجتماعی بسیاری از مناطق این استان به شمار می‌روند. این منابع آبی طی قرن‌ها امکان شکل‌گیری روستاها، تداوم سکونت و پیوند مردم با زمین را فراهم کرده‌اند. در شرایطی که خشکسالی‌های پی‌درپی و کاهش منابع آب، زندگی در مناطق روستایی را دشوار کرده است، حفظ و احیای قنات‌ها می‌تواند به پایداری جوامع محلی، کاهش مهاجرت روستاییان و حفظ میراث دانش بومی مدیریت آب کمک کند.

از نظر اقتصادی نیز قنات‌ها نقش مهمی در حفظ کشاورزی خرد، باغداری و اشتغال خانوارهای وابسته به زمین دارند. جریان پایدار آب قنات‌ها به معنای تداوم تولید محصولات کشاورزی، حفظ درآمد خانوارها و جلوگیری از خالی شدن روستاهاست. در استانی مانند سیستان و بلوچستان که با محدودیت منابع آبی و چالش‌های معیشتی روبه‌رو است، سرمایه‌گذاری برای مرمت قنات‌ها نه‌تنها حفاظت از یک میراث تاریخی، بلکه اقدامی برای تقویت اقتصاد محلی و افزایش تاب‌آوری مردم در برابر بحران آب محسوب می‌شود.