تاثیر بادام‌ زمینی بی نمک بر مغز و حافظه دیابتی ها و سالمندان

به گزارش رکنا، در مطالعه‌ای با حضور ۳۱ فرد سالم ۶۰ تا ۷۵ ساله، مصرف روزانه ۶۰ گرم بادام‌زمینی بوداده، بدون نمک و با پوست، به مدت ۱۶ هفته با تغییراتی در پاسخ مغز به انسولین همراه بود.

نکات مهم برای افراد مبتلا به دیابت

• بادام‌زمینی منبع پروتئین گیاهی، فیبر و چربی‌های غیراشباع است.

• نوع بدون نمک می‌تواند انتخاب مناسبی برای کاهش دریافت سدیم باشد.

• مقدار مصرف باید با توجه به نیاز انرژی و برنامه غذایی فرد تنظیم شود؛ ۶۰ گرم بادام‌زمینی حدود ۳۴۰ تا ۳۶۰ کیلوکالری دارد.

• افراد مبتلا به دیابت نباید داروهای خود را با اتکا به این یافته‌ها تغییر دهند.

• در صورت حساسیت به بادام‌زمینی، مصرف آن می‌تواند خطرناک باشد.

نکته علمی: پژوهش درباره سالمندان سالم انجام شده است، نه مشخصاً افراد مبتلا به دیابت؛ بنابراین عنوان مقاله ممکن است دامنه نتایج را بیش از حد تعمیم دهد.

مصرف منظم بادام‌زمینی بدون نمک ممکن است فراتر از تأمین انرژی و مواد مغذی، با عملکرد مغز نیز ارتباط داشته باشد. نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که مصرف روزانه این ماده غذایی در سالمندان سالم، می‌تواند پاسخ انسولین را در برخی نواحی مغزی مرتبط با حافظه تحت تأثیر قرار دهد؛ یافته‌ای که توجه پژوهشگران تغذیه و سلامت مغز را به خود جلب کرده است.

با این حال، این نتایج به معنای اثبات تأثیر بادام‌زمینی بر پیشگیری از آلزایمر یا درمان دیابت نیست. برای درک بهتر اهمیت این یافته‌ها، باید به جزئیات پژوهش، میزان مصرف و محدودیت‌های آن توجه کرد.

بادام‌زمینی چگونه ممکن است بر عملکرد مغز اثر بگذارد؟

انسولین هورمونی است که بیشتر به دلیل نقش آن در تنظیم قند خون شناخته می‌شود؛ اما عملکرد آن به بدن محدود نیست. این هورمون در مغز نیز نقش‌هایی در فرایندهای مرتبط با ارتباط سلول‌های عصبی، یادگیری و حافظه دارد.

پژوهشگران بررسی کرده‌اند که آیا مصرف منظم بادام‌زمینی بدون نمک و بو داده با پوست می‌تواند بر پاسخ مغز به انسولین اثر بگذارد. نتایج اولیه این مطالعه نشان می‌دهد که در برخی مناطق مغزی مرتبط با حافظه، تغییراتی در پاسخ به انسولین مشاهده شده است.

این یافته از آن جهت اهمیت دارد که عملکرد مناسب عروق مغزی و فرایندهای متابولیکی سلول‌های عصبی، هر دو برای حفظ سلامت شناختی در دوران سالمندی مهم هستند.

جزئیات پژوهش؛ روزانه ۶۰ گرم بادام‌زمینی چه نتایجی داشت؟

در پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۶، ۳۱ فرد سالم در محدوده سنی ۶۰ تا ۷۵ سال بررسی شدند. شرکت‌کنندگان در یک طرح کارآزمایی تصادفی متقاطع، به مدت ۱۶ هفته روزانه ۶۰ گرم بادام‌زمینی بدون نمک و بو داده با پوست مصرف کردند و در دوره کنترل، بادام‌زمینی نخوردند. ترتیب دوره‌ها برای مقایسه بهتر تنظیم شده بود.

محققان با استفاده از تصویربرداری مغزی، تغییرات پاسخ به انسولین را در نواحی مختلف مغز بررسی کردند. این پژوهش در مجله علمی Food & Function منتشر شده است.

جدول مشخصات مطالعه

نکته مهم این است که شرکت‌کنندگان این پژوهش سالم بودند؛ بنابراین نمی‌توان نتایج را مستقیماً به همه افراد مبتلا به دیابت یا بیماران مبتلا به اختلالات حافظه تعمیم داد.

آیا بادام‌زمینی واقعاً حافظه را تقویت می‌کند؟

شواهد موجود امیدوارکننده‌اند، اما باید بین دو پژوهش مرتبط تفاوت قائل شد.

در یک مطالعه بالینی جداگانه که نتایج آن در سال ۲۰۲۵ منتشر شد، مصرف روزانه ۶۰ گرم بادام‌زمینی بو داده با پوست و بدون نمک به مدت ۱۶ هفته با افزایش ۳.۶ درصدی جریان خون کلی مغز و بهبود ۵.۸ درصدی عملکرد در یکی از آزمون‌های یادآوری کلامی همراه بود. این مطالعه نیز روی ۳۱ فرد سالم انجام شد.

این اعداد به دو نوع بررسی مرتبط اما متفاوت تعلق دارند و نباید آن‌ها را نتیجه یک آزمایش واحد دانست. همچنین، بهبود عملکرد در یک آزمون حافظه لزوماً به معنای جلوگیری از افت شناختی در بلندمدت نیست.

چرا نوع بدون نمک توصیه می‌شود؟

انتخاب بادام‌زمینی بدون نمک می‌تواند به کاهش دریافت سدیم کمک کند؛ موضوعی که برای افرادی که باید فشار خون خود را کنترل کنند اهمیت دارد.

بادام‌زمینی همچنین حاوی پروتئین گیاهی، چربی‌های غیراشباع، فیبر و مواد مغذی مختلف است. این ترکیبات می‌توانند در چارچوب یک الگوی غذایی متعادل مفید باشند، اما نباید نتیجه گرفت که مصرف یک ماده غذایی به‌تنهایی سلامت مغز را تضمین می‌کند.

برای بهره‌مندی از این خوراکی، بهتر است انواع ساده و بدون نمک انتخاب شوند و مقدار مصرف با نیاز انرژی روزانه فرد تناسب داشته باشد.

افراد مبتلا به دیابت باید به چه نکاتی توجه کنند؟

با توجه به موضوع خبر، این نکته اهمیت ویژه‌ای دارد: مطالعه جدید، درمان دیابت یا کاهش قطعی قند خون با بادام‌زمینی را اثبات نکرده است.

افراد مبتلا به دیابت می‌توانند بادام‌زمینی را در صورت نداشتن حساسیت، معمولاً به‌عنوان بخشی از یک برنامه غذایی متعادل در نظر بگیرند؛ با این ملاحظات:

• بادام‌زمینی بدون نمک و بدون شکر افزوده انتخاب کنند.

• به دلیل تراکم انرژی بالا، مقدار مصرف را متناسب با نیاز روزانه تنظیم کنند.

• در صورت حساسیت به بادام‌زمینی، از مصرف آن خودداری کنند.

• داروهای دیابت را به دلیل مشاهده چنین اخباری تغییر ندهند یا قطع نکنند.

• در صورت داشتن بیماری کلیوی یا محدودیت غذایی خاص، درباره مقدار مناسب مصرف با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.

آیا مصرف روزانه ۶۰ گرم برای همه مناسب است؟

خیر. عدد ۶۰ گرم، مقدار استفاده‌شده در پژوهش است و به‌معنای توصیه عمومی برای همه افراد نیست. بادام‌زمینی پرانرژی است و مقدار مناسب آن به وضعیت جسمانی، میزان فعالیت، نیازهای تغذیه‌ای و سایر خوراکی‌های مصرف‌شده بستگی دارد.

همچنین، برای تأیید اثرات بلندمدت این ماده غذایی بر سلامت مغز، به مطالعات بزرگ‌تر و طولانی‌تر نیاز است؛ به‌ویژه پژوهش‌هایی که افراد مبتلا به دیابت یا کسانی را که در معرض افت شناختی هستند، به‌طور مشخص بررسی کنند.

جمع‌بندی؛ یک خوراکی مفید، نه یک درمان معجزه‌آسا

نتایج پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد مصرف منظم بادام‌زمینی بو داده با پوست و بدون نمک ممکن است با بهبود برخی شاخص‌های عملکرد عروق مغزی، حافظه کلامی و پاسخ مغز به انسولین در سالمندان سالم ارتباط داشته باشد. بااین‌حال، شواهد فعلی برای اثبات پیشگیری از آلزایمر، درمان دیابت یا تضمین حفظ حافظه در بلندمدت کافی نیست.

بهترین رویکرد، استفاده از بادام‌زمینی در کنار رژیم غذایی متنوع، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و کنترل عوامل خطر قلبی‌عروقی است.