تاثیر روزه‌ داری متناوب بر مغز

به گزارش رکنا، روزه‌داری متناوب که بیشتر به‌عنوان روشی برای کاهش وزن شناخته می‌شود، ممکن است بر سلامت مغز و کنترل قند خون نیز اثر بگذارد. یک پزشک می‌گوید محدود کردن زمان غذا خوردن می‌تواند حساسیت به انسولین را بهبود دهد و از التهاب عصبی بکاهد، اما کیفیت رژیم غذایی همچنان مهم‌تر از زمان غذا خوردن است.

 روزه‌داری متناوب یکی از روش‌های محبوب برای مدیریت وزن است که در آن فرد دوره‌هایی از غذا خوردن و روزه‌داری را به‌صورت منظم دنبال می‌کند. یکی از الگوهای رایج، روش ۱۶:۸ است؛ یعنی فرد ۱۶ ساعت چیزی نمی‌خورد و وعده‌های غذایی خود را در یک بازه هشت‌ساعته مصرف می‌کند.

شواهد جدید نشان می‌دهد محدود کردن زمان غذا خوردن ممکن است علاوه بر وزن، بر سلامت مغز، کنترل قند خون و التهاب نیز تأثیر بگذارد. با این حال، متخصصان تأکید می‌کنند که کیفیت رژیم غذایی همچنان اهمیت بیشتری از صرفاً طولانی کردن فاصله بین وعده‌های غذایی دارد.

آیا غذا خوردن در یک بازه هشت‌ساعته مغز را سالم‌تر نگه می‌دارد؟

سهابی امتیاز، پزشک و مدیر ارشد پزشکی Verywell Health، می‌گوید روزه‌داری متناوب یا شکل خاصی از آن به نام غذا خوردن محدود به زمان، به‌ویژه زمانی که وعده‌های غذایی در یک بازه هشت‌ساعته و هماهنگ با ساعت زیستی بدن مصرف شوند، می‌تواند باعث کاهش دریافت کالری شود.

کاهش دریافت کالری ممکن است به کنترل بهتر قند خون و کاهش وزن منجر شود و این دو عامل نیز می‌توانند با کاهش التهاب در مغز یا همان التهاب عصبی (Neuroinflammation) همراه باشند.

از سوی دیگر، محدود کردن مصرف غذا به یک بازه مشخص در طول روز می‌تواند ساعت‌های زیستی اندام‌های مختلف بدن را با ساعت زیستی مرکزی مغز هماهنگ‌تر کند. این ساعت زیستی مرکزی نقش مهمی در تنظیم چرخه خواب و بیداری دارد.

زمان غذا خوردن هم اهمیت دارد

به گفته این پزشک، زمان مصرف غذا نیز می‌تواند بر نحوه پاسخ بدن به قند خون تأثیر بگذارد.

برای مثال، مصرف یک غذای مشابه در ساعات پایانی روز یا شب ممکن است نسبت به مصرف همان غذا در ساعات ابتدایی روز، افزایش بیشتری در قند خون ایجاد کند.

در دوره‌های روزه‌داری نیز چرخه‌های هورمونی بدن تغییر می‌کنند و ممکن است با الگوی منظم‌تر غذا خوردن هماهنگ‌تر شوند.

روزه‌داری متناوب چه ارتباطی با قند خون و مغز دارد؟

یکی از مهم‌ترین اثرات احتمالی روزه‌داری متناوب، بهبود حساسیت به انسولین است.

وقتی فرد مصرف میان‌وعده‌های مکرر و غذا خوردن در ساعات پایانی شب را کاهش می‌دهد، ممکن است دریافت کلی کالری کمتر شود و بدن نیز کنترل بهتری بر قند خون پیدا کند.

به گفته امتیاز، مقاومت به انسولین یکی از عواملی است که با پیری مغز ارتباط دارد؛ بنابراین بهبود حساسیت به انسولین می‌تواند در حفظ سلامت مغز نقش داشته باشد.

محدود کردن زمان غذا خوردن همچنین به بدن فرصت می‌دهد در ساعات بیشتری از شبانه‌روز بدون دریافت غذا فعالیت کند و به‌تدریج خود را با الگوی جدید دریافت انرژی سازگار کند.

آیا روزه‌داری متناوب بهترین رژیم برای سلامت مغز است؟

لزوماً نه.

به گفته این پزشک، روزه‌داری متناوب می‌تواند یک روش مناسب باشد، اما نمی‌توان آن را بهترین الگوی غذایی برای سلامت مغز دانست.

در یک کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده که روزه‌داری متناوب ۵:۲ را با رژیم موسوم به «زندگی سالم» در افراد مسن مقایسه کرده بود، روزه‌داری متناوب کاهش وزن بیشتری ایجاد کرد؛ اما هر دو رژیم تأثیر مشابهی بر کاهش سن مغزی داشتند.

این یافته نشان می‌دهد که آنچه فرد در طول زمان می‌خورد، احتمالاً به اندازه زمان غذا خوردن اهمیت دارد.

به بیان دیگر، اگر فرد در بازه هشت‌ساعته غذا خوردن، مقدار زیادی غذای فوق‌فرآوری‌شده، قند و غذاهای کم‌ارزش مصرف کند، احتمالاً بخشی از مزایای احتمالی روزه‌داری از بین می‌رود.

روزه‌داری متناوب در کنار رژیم سالم

در نهایت، اگر فرد رژیم غذایی باکیفیتی داشته باشد، می‌تواند محدود کردن زمان غذا خوردن را به‌عنوان یک راهکار اضافی امتحان کند؛ اما کیفیت رژیم غذایی همچنان مهم‌ترین عامل است.

بنابراین روزه‌داری متناوب نباید به این معنا باشد که فرد در یک بازه هشت‌ساعته هر نوع غذایی را بدون محدودیت مصرف کند.