روزی یک برش هندوانه؛ آیا برای کلیه‌ ها معجزه می‌ کند؟

به گزارش رکنا، هندوانه به دلیل آب فراوان، آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیباتی مانند ال‌سیترولین، می‌تواند به حفظ سلامت کلیه‌ها، کاهش فشار خون و تأمین آب بدن کمک کند. با این حال، متخصصان هشدار می‌دهند که مصرف روزانه این میوه برای افراد مبتلا به بیماری پیشرفته کلیوی یا کسانی که برخی داروها مصرف می‌کنند، ممکن است خطراتی به همراه داشته باشد.

هندوانه یکی از آبدارترین میوه‌هاست و حدود ۹۰ تا ۹۲ درصد وزن آن را آب تشکیل می‌دهد. به همین دلیل، متخصصان معتقدند مصرف متعادل این میوه می‌تواند به حفظ آب بدن، عملکرد طبیعی کلیه‌ها و سلامت عمومی کمک کند.

با این حال، مصرف روزانه هندوانه برای همه افراد مناسب نیست و برخی بیماران، به‌ویژه مبتلایان به بیماری‌های پیشرفته کلیوی، باید در مصرف آن احتیاط کنند.

۱. کمک به عملکرد طبیعی کلیه‌ها

کلیه‌ها برای تصفیه خون و دفع مواد زائد به دریافت مایعات کافی نیاز دارند.

از آنجا که هندوانه سرشار از آب است، می‌تواند به تأمین بخشی از نیاز روزانه بدن به مایعات کمک کند و در نتیجه از عملکرد طبیعی کلیه‌ها و تولید ادرار حمایت کند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد دریافت کافی مایعات ممکن است خطر تشکیل برخی سنگ‌های کلیه را کاهش دهد و روند افت عملکرد کلیه را در افراد در معرض بیماری‌های کلیوی کندتر کند.

۲. کمک به کاهش فشار خون

فشار خون بالا یکی از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه است.

هندوانه حاوی اسید آمینه‌ای به نام ال‌سیترولین (L-citrulline) است که در بدن به ال‌آرژنین تبدیل می‌شود. این ترکیبات در تولید اکسید نیتریک نقش دارند؛ ماده‌ای که باعث گشاد شدن رگ‌های خونی و بهبود جریان خون می‌شود.

بررسی چندین مطالعه نشان داده است که مصرف هندوانه یا مکمل‌های حاوی آن می‌تواند به کاهش فشار خون سیستولیک کمک کند. کنترل بهتر فشار خون نیز به کاهش آسیب به رگ‌های ظریف کلیه کمک می‌کند.

۳. تأمین آنتی‌اکسیدان‌های مفید

هندوانه منبع خوبی از لیکوپن، ویتامین C، کاروتنوئیدها و سایر آنتی‌اکسیدان‌ها است.

این ترکیبات می‌توانند با کاهش استرس اکسیداتیو، از سلول‌های بدن محافظت کنند. استرس اکسیداتیو یکی از عوامل مؤثر در بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی و بیماری مزمن کلیه به شمار می‌رود.

با این حال، تاکنون مطالعات انسانی نشان نداده‌اند که خوردن هندوانه به‌تنهایی از بیماری کلیوی پیشگیری می‌کند و برای تأیید این اثر به تحقیقات بیشتری نیاز است.

چه کسانی باید در مصرف هندوانه احتیاط کنند؟

اگرچه هندوانه جزو میوه‌های بسیار پرپتاسیم محسوب نمی‌شود، اما مصرف زیاد آن می‌تواند مقدار قابل توجهی پتاسیم وارد بدن کند.

    یک فنجان (حدود ۱۵۵ گرم) هندوانه حدود ۱۷۴ میلی‌گرم پتاسیم دارد.

    یک برش بزرگ (حدود ۴۳۰ گرم) نزدیک به ۴۸۴ میلی‌گرم پتاسیم تأمین می‌کند.

در افراد سالم، کلیه‌ها این مقدار پتاسیم را به‌خوبی دفع می‌کنند، اما در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه، دفع پتاسیم ممکن است مختل شود و خطر هایپرکالمی (افزایش خطرناک پتاسیم خون) ایجاد شود.

هایپرکالمی می‌تواند باعث علائم زیر شود:

    ضعف عضلانی

    اختلال در ریتم قلب

    و در موارد شدید، ایست قلبی

مصرف هندوانه در صورت مصرف برخی داروها

افرادی که داروهایی مصرف می‌کنند که سطح پتاسیم خون را افزایش می‌دهند، باید پیش از مصرف روزانه هندوانه با پزشک مشورت کنند. این داروها شامل:

    مهارکننده‌های ACE

    داروهای گروه ARB

    آنتاگونیست‌های گیرنده مینرالوکورتیکوئید

    برخی داروهای ادرارآور نگهدارنده پتاسیم.

محدودیت مایعات در بیماران کلیوی

از آنجا که بیش از ۹۰ درصد هندوانه را آب تشکیل می‌دهد، مصرف مقدار زیاد آن برای بیمارانی که به دلیل نارسایی پیشرفته کلیه یا دیالیز باید مصرف مایعات خود را محدود کنند، می‌تواند باعث دریافت بیش از حد مایعات شود.

این افراد باید میزان مصرف هندوانه را نیز به‌عنوان بخشی از سهمیه روزانه مایعات خود در نظر بگیرند.

برای بیشتر افراد سالم، مصرف متعادل هندوانه به‌عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متنوع می‌تواند به تأمین آب بدن، کنترل فشار خون و دریافت آنتی‌اکسیدان‌ها کمک کند و در نتیجه از سلامت کلیه‌ها حمایت کند.

با این حال، افراد مبتلا به بیماری پیشرفته کلیوی، بیماران دیالیزی یا کسانی که داروهای افزایش‌دهنده پتاسیم مصرف می‌کنند، نباید بدون مشورت پزشک هندوانه را به‌صورت روزانه یا در مقادیر زیاد مصرف کنند.