جشن نیلوفر چیست؟

به گزارش رکنا، جشن نیلوفر یکی از جشن‌های باستانی ایران است که در ششم تیرماه برگزار می‌شده و ریشه‌هایی کهن در فرهنگ ایرانی دارد، هرچند امروز کمتر از آن یاد می‌شود. این جشن با گل نیلوفر آبی و نمادهای آب و تابستان پیوند خورده است .

پیشینه و ریشه‌ها

تنها منبعی که به این جشن اشاره کرده، کتاب «آثارالباقیه» ابوریحان بیرونی است. او از آن به عنوان جشنی یاد کرده که در ششم تیر برگزار می‌شده، اما جزئیات چندانی درباره چگونگی برگزاری آن ارائه نداده است .

با وجود این، برخی باورها و شواهد نشان می‌دهد که این جشن ریشه در پیوند با آب، باران و آغاز تابستان داشته است. برخی پژوهشگران، گل نیلوفر را نماد آناهیتا، ایزدبانوی آب در اساطیر ایران دانسته‌اند. احتمالاً برگزاری این جشن در اوایل تابستان، همزمان با شکوفایی گل‌های نیلوفر در آب‌ها و سراب‌ها بوده است.

این جشن با آداب و رسومی به نام «اول تووستونی» (اول تابستانی) در مناطقی مانند فراهان، محلات، خمین و مارلیک تهران پیوند داده شده است.

جشن نیلوفر و کرمانشاه

امروزه نام جشن نیلوفر بیش از هر چیز با شهر کرمانشاه پیوند خورده است. دلیل این پیوند، وجود «سرآب نیلوفر» در نزدیکی این شهر است که روزگاری پوشیده از گل‌های زیبای نیلوفر آبی بود.

به همین دلیل، کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر کرمانشاه، روز ششم تیرماه را به عنوان «روز فرهنگ کرمانشاه» و «جشن نیلوفر» نامگذاری کرده است و گل نیلوفر را به عنوان نماد این شهر انتخاب کرده است. این گل در نقوش تاریخی طاق بستان نیز دیده می‌شود .

اگرچه جشن نیلوفر امروزه به شکل گسترده‌ای برگزار نمی‌شود، اما می‌توان آن را نمادی از پیوند طبیعت، اسطوره و فرهنگ در ایران باستان دانست که در کرمانشاه هویتی نو یافته است