۹۴ میلیون بازدید برای روانشناسی تیک تاکی/ وقتی تجربه شخصی جای علم را می گیرد

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، نتایج پژوهش که در فوریه ۲۰۲۶ منتشر شد و دانشگاه ویتن/هردکه در اول ژوئن آن را گزارش کرد، نشان داد فقط ۱۹٫۲ درصد ویدیوهای بررسی شده از نظر علمی درست بودند. ۳۳٫۳ درصد اطلاعات نادرست داشتند، ۱۸٫۱ درصد بیش از حد کلی گویی کرده بودند و ۲۹٫۴ درصد تجربه های شخصی را بیان می کردند.

پژوهشگران همچنین دریافتند ویدیوهای مربوط به خودشیفتگی در میان محتوای بررسی شده، وضعیت علمی نامناسب تری داشتند. این یافته ها نشان می دهد محبوبیت یک محتوای روان شناسی در شبکه های اجتماعی لزوما به معنای اعتبار علمی آن نیست.

چرا این خبر زرد می شود؟

خود پژوهش زرد نیست موضوع نقد، محتوای گمراه کننده ای است که در شبکه های اجتماعی منتشر می شود برای مثال: عباراتی مانند اگر تمرکز نداری، حتما ADHD داری یا افراد خودشیفته توانایی دوست داشتن ندارند می توانند یک مسئله پیچیده روانشناختی را به حکمی قطعی و ساده تبدیل کنند.

مشکل زمانی جدی تر می شود که تجربه شخصی یک تولیدکننده محتوا، بدون توضیح محدودیت های آن، به عنوان یک واقعیت علمی به مخاطبان ارائه شود. یک تجربه ممکن است برای فردی کاملا واقعی باشد، اما لزوما درباره همه افراد صدق نمی کند.

چه تاثیری بر مردم دارد؟

۱. خودتشخیصی و نگرانی بی مورد: مخاطب ممکن است با دیدن چند نشانه عمومی، تصور کند به یک اختلال روانی مبتلاست.

۲. برچسب زدن به دیگران: رفتارهایی مانند حواس پرتی، کم حرفی یا خودخواهی ممکن است به اشتباه نشانه یک اختلال تلقی شوند.

۳. برداشت نادرست از سلامت روان: افراد ممکن است تصور کنند اختلالات روانی را می توان با چند ویژگی ساده در ویدیوهای کوتاه تشخیص داد.

۴. تصمیم گیری بر اساس اطلاعات ناقص: بعضی افراد ممکن است به توصیه های غیرتخصصی اعتماد کنند و دریافت کمک مناسب را به تاخیر بیندازند.

واقعیت علمی چیست؟

تشخیص اختلالات روانی به بررسی مجموعه علائم، سابقه فرد، شرایط زندگی و میزان تاثیر نشانه ها بر عملکرد روزانه نیاز دارد. حواس پرتی به تنهایی برای تشخیص ADHD کافی نیست و نمی توان از روی چند رفتار، اختلال شخصیت فرد دیگری را تشخیص داد.

از سوی دیگر، شبکه های اجتماعی ذاتا بی فایده نیستند. آنها می توانند به افزایش آگاهی، کاهش انگ اجتماعی و آشنایی مردم با تجربه های دیگران کمک کنند؛ به شرط آنکه تجربه شخصی با حقیقت علمی اشتباه گرفته نشود و اطلاعات معتبر از محتوای غیرتخصصی قابل تشخیص باشد.