یتیمچه فقط غذای ارزان نیست / این غذای ساده چه چیزی به مغز و اعصاب می‌ رساند؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، بادمجان، گوجه فرنگی، پیاز و گاهی سیر، ترکیبی از فیبر، ویتامین ها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی مختلف را در اختیار بدن قرار می دهند. این مواد مغذی به تنهایی درمان اضطراب، افسردگی یا سایر اختلالات روانی نیستند، اما می توانند بخشی از یک الگوی غذایی مناسب برای سلامت عمومی بدن و عملکرد طبیعی مغز باشند.

بادمجان فقط یک ماده سیر کننده نیست

یکی از مواد اصلی یتیمچه بادمجان است. بادمجان مقدار قابل توجهی آب و فیبر دارد و در کنار آن ترکیبات گیاهی مختلفی را وارد رژیم غذایی می کند. فیبر برای عملکرد مناسب دستگاه گوارش اهمیت دارد و تغذیه مناسب روده نیز با سلامت میکروبیوم ارتباط پیدا می کند.

در سال های اخیر، ارتباط میان روده و مغز به یکی از موضوعات مهم پژوهش های علمی تبدیل شده است. ارتباط میان میکروبیوم روده، سیستم ایمنی، متابولیسم و پیام های عصبی پیچیده است و هنوز درباره بسیاری از جزئیات آن پژوهش ادامه دارد. بنابراین نمی توان از وجود فیبر در بادمجان نتیجه گرفت که یتیمچه مستقیما خلق و خو را تغییر می دهد، اما می توان آن را بخشی از یک رژیم غذایی حامی سلامت روده دانست.

گوجه فرنگی پای آنتی اکسیدان ها را به بشقاب باز می کند

گوجه فرنگی یکی دیگر از مواد مهم یتیمچه است. این ماده غذایی منبع ویتامین C و ترکیبات گیاهی از جمله لیکوپن است. لیکوپن به دلیل ویژگی های آنتی اکسیدانی خود در پژوهش های تغذیه ای مورد توجه قرار گرفته است.

ویتامین C نیز برای عملکرد طبیعی بدن و سیستم عصبی اهمیت دارد و در دفاع آنتی اکسیدانی بدن نقش ایفا می کند. وجود این ترکیبات باعث نمی شود یتیمچه را یک غذای درمانی معرفی کنیم، اما نشان می دهد چرا تنوع سبزیجات در رژیم غذایی اهمیت دارد.

پیاز و سیر؛ دو عضو کوچک اما مهم

پیاز و سیر نیز فقط برای خوش طعم شدن غذا استفاده نمی شوند. این مواد غذایی حاوی ترکیبات گیاهی مختلفی هستند که در پژوهش های تغذیه ای از نظر اثرات آنتی اکسیدانی و ضد التهابی مورد توجه قرار گرفته اند.

البته مقدار این مواد و نحوه پخت آنها اهمیت دارد و نباید اثر مصرف معمول آنها در یک غذا را با مصرف دارویی یا درمانی یک ترکیب خاص مقایسه کرد.

یتیمچه یک ضعف مهم دارد

با وجود تمام این مزایا، یتیمچه به تنهایی غذای کاملی از نظر پروتئین نیست. اگر قرار باشد این غذا به عنوان یک وعده اصلی مصرف شود، اضافه کردن یک منبع پروتئینی می تواند ارزش غذایی آن را بیشتر کند.

تخم مرغ یکی از ساده ترین گزینه هاست. می توان یتیمچه را با تخم مرغ تهیه کرد یا در کنار آن ماست، عدس یا یک منبع پروتئینی مناسب قرار داد. همراه کردن غذا با نان سبوس دار نیز می تواند مقدار فیبر وعده را افزایش دهد.

روغن زیاد می تواند ورق را برگرداند

یک اشتباه رایج در تهیه یتیمچه، استفاده از روغن فراوان برای سرخ کردن بادمجان است. بادمجان می تواند مقدار زیادی روغن جذب کند و همین مسئله میزان انرژی غذا را به شکل قابل توجهی بالا ببرد.

پخت بادمجان با روغن کمتر یا استفاده از روش هایی مانند کبابی کردن می تواند انتخاب مناسب تری باشد. در این حالت، غذای ساده ای که قرار است بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشد، با روغن اضافی و کالری بالا از هدف اصلی خود فاصله نمی گیرد.

نگاه روانشناختی؛ غذای سالم قرار نیست گران باشد

یکی از باورهای رایج این است که برای مراقبت از مغز و سلامت روان باید سراغ مواد غذایی گران قیمت رفت. ماهی های خاص، مغزها، مکمل ها و محصولات غذایی ویژه ممکن است در یک رژیم غذایی جای داشته باشند، اما سلامت تغذیه ای فقط به آنها وابسته نیست.

یتیمچه نمونه ای از غذایی است که با مواد اولیه ساده می تواند تنوع سبزیجات را وارد سفره کند. داشتن یک الگوی غذایی متنوع و قابل اجرا، از دنبال کردن فهرست طولانی غذاهای گران و غیرقابل دسترس مهم تر است.

از طرف دیگر، غذا با تجربه روانی انسان هم ارتباط دارد. غذای خانگی می تواند با خاطرات، خانواده و احساس تعلق همراه باشد. البته این موضوع به معنی اثر درمانی مستقیم یک غذای خاص بر اختلالات روانی نیست.

خودسنجی؛ یتیمچه شما چقدر سالم است؟

اگر یتیمچه شما با بادمجان، گوجه فرنگی، پیاز و مقدار متعادل روغن تهیه می شود، پایه غذایی مناسبی دارد. اگر در کنار آن تخم مرغ یا یک منبع پروتئینی دیگر قرار می دهید، وعده کامل تری خواهید داشت.

اما اگر بادمجان در روغن فراوان سرخ شود، نمک زیادی داشته باشد و بخش عمده وعده را نان سفید تشکیل دهد، ارزش تغذیه ای آن با چیزی که در ذهن داریم فاصله می گیرد.

پس سوال اصلی این نیست که یتیمچه غذای سالمی هست یا نه؛ سوال مهمتر این است که یتیمچه را چگونه می پزیم و با چه چیزهایی می خوریم.

یتیمچه قرار نیست داروی افسردگی یا اضطراب باشد، اما می تواند یکی از همان غذاهای ساده و کم هزینه ای باشد که در کنار یک رژیم غذایی متنوع، پروتئین کافی، خواب مناسب، فعالیت بدنی و مراقبت روان شناختی، سهمی در حفظ سلامت عمومی بدن و مغز داشته باشد.