وقتی گوشی، جای همسرتان را می‌گیرد!

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، حرف می زنید؛ اما او صفحه را بالا می کشد!  تصور کنید می خواهید اتفاقی را تعریف کنید که تمام روز ذهن تان را درگیر کرده است. هنوز جمله دوم تمام نشده که گوشی همسرتان روشن می شود. نگاهی می اندازد، چیزی می نویسد و می گوید: بگو، دارم گوش می دم! ؛  ادامه می دهید، اما دیگر مثل چند ثانیه قبل حرف نمی زنید. شاید جزئیات را حذف کنید، شاید بگویید «چیز مهمی نبود» و بحث را ببندید. در این صحنه فرضی، گفت و گو ظاهرا تمام شده است؛ اما آیا شما حرف تان را زده اید یا از گفتنش منصرف شده اید؟

بی توجهی دیجیتال یعنی چه؟

اصطلاح فابینگ شریک عاطفی به نادیده گرفتن شریک به خاطر توجه به گوشی یا وسیله دیجیتال اشاره دارد. محور آن، کنار رفتن توجه از فرد حاضر است؛ صرف استفاده از گوشی، به تنهایی، این معنا را ندارد برای مثال، دیدن یک عکس مشترک روی گوشی با زمانی که یکی از نگرانی اش حرف می زند و دیگری بی توضیح پیام ها را مرور می کند، تجربه یکسانی نیست. سوال قابل تامل این است که گوشی در آن لحظه چه جایگاهی در تعامل شما پیدا کرده است؟

پژوهش ها چه می گویند؟

فراتحلیلی منتشرشده در ۱۳ مه ۲۰۲۵ در مجله Frontiers in Psychology، نتایج ۵۲ مطالعه، شامل ۵۸ نمونه و مجموعا ۱۹٬۶۹۸ نفر را بررسی کرد. بی توجهی دیجیتال به شریک با رضایت و صمیمیت کمتر و تعارض بیشتر ارتباط داشت.

بیشتر مطالعات مقطعی بودند؛ بنابراین نمی توان با قطعیت گفت گوشی علت نارضایتی بوده است. این احتمال هم مطرح است که افراد در رابطه ناراضی بیشتر به گوشی پناه ببرند، یا هر دو فرایند همزمان رخ دهند.

پژوهش دیگری روی ۵۱ زوج هم خانه، با داده های جمع آوری شده در دوران همه گیری کرونا، به احساس کمبود محبت پرداخت. بی توجهی ناشی از گوشی با احساس محرومیت بیشتر از محبت همراه بود و این احساس نیز با رضایت کمتر از رابطه ارتباط داشت. مقاله در ۱ اوت ۲۰۲۵ در Journal of Social and Personal Relationships منتشر شد.

چند بار گفته اید بگو!، اما آماده شنیدن نبوده اید؟

تلنگر روانشناسی دکتر مریم سامانی- روانشناس بالینی و استاد دانشگاه 

لحظه ای خودتان را جای کسی بگذارید که حرفش میان اعلان ها متوقف می شود. اگر هر بار شروع به صحبت کند، مجبور باشد برای توجه شما صبر کند، دوست دارید از حضور شما چه برداشتی داشته باشد؟

این پرسش را می توان از هر دو سوی رابطه پرسید:

آیا من برای شنیدن شریکم وقت باز می کنم، یا انتظار دارم حرف هایش را میان کارهای دیگرم جا بدهد؟

این تلنگر، دعوت به متهم کردن یا بازرسی گوشی نیست. فرصتی است برای نگاه کردن به یک عادت معمولی که شاید تاثیرش بر تجربه دیگری را ندیده باشیم.

یک درخواست روشن، به جای بحث درباره همیشه و هیچوقت

برای شروع گفت و گو می توانید بگویید: وقتی وسط حرفم گوشی را نگاه می کنی، احساس می کنم حرفم عقب افتاده. الان زمان مناسبی است چند دقیقه با هم صحبت کنیم؟

اگر منتظر پیام ضروری هستید، آن را توضیح دهید و زمان مشخصی برای برگشتن به گفت و گو پیشنهاد کنید. توافق کوتاهی برای کنار گذاشتن گوشی هنگام یک گفت و گوی مهم هم می تواند نقطه شروع باشد؛ بدون انتظار دسترسی دائمی به توجه دیگری.

امشب پیش از گفتن چرا دیگر با من حرف نمی زنی؟، از خودتان بپرسید: آخرین بار که حرف زد، چقدر در دسترس اش بودم؟

منابع

Ni, N., Ahrari, S., Zaremohzzabieh, Z., Zarean, M., & Roslan, S. (2025). A meta-analytic study of partner phubbing and its antecedents and consequences. Frontiers in Psychology, 16, 1561159.

DOI: 10.3389/fpsyg.2025.1561159

Denes, A., Guest, C., Webber, K. T., Gorin, A. A., & Cornelius, T. (2025). Phone or affection?: Assessing dyadic perceptions of partner phubbing, affection deprivation, and relationship satisfaction. Journal of Social and Personal Relationships.

DOI: 10.1177/02654075251364560