افسردگی و اضطراب با مغز چه می‌کنند؟ / یکی یادگیری را کند می‌کند، دیگری تندتر!

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، افسردگی و اضطراب اغلب در کنار یکدیگر دیده می شوند؛ به همین دلیل گاهی تصور می شود این دو وضعیت، ذهن و تصمیم گیری انسان را به شیوه ای مشابه تغییر می دهند. اما پژوهشی تازه نشان می دهد ممکن است تفاوت مهمی میان آن ها وجود داشته باشد: افسردگی و اضطراب، سرعت یادگیری از پیامدها را در دو جهت متفاوت تغییر می دهند. پژوهشگران دانشگاه پکن این موضوع را در دو آزمایش جداگانه با مجموع ۵۵۱ شرکت کننده بررسی کردند. افراد در یک تکلیف رایانه ای، بارها میان گزینه هایی انتخاب می کردند تا پاداش به دست آورند یا از زیان جلوگیری کنند. هم زمان، نشانه های افسردگی و اضطراب آن ها نیز ارزیابی شد.

نتیجه جالب بود: هرچه نشانه های افسردگی بیشتر بود، سرعت اصلاح تصمیم ها بر اساس بازخوردهای تازه کاهش می یافت. در مقابل، افزایش برخی نشانه های اضطرابی با سرعت بیشتر یادگیری همراه بود. این الگو در هر دو آزمایش تکرار شد.

تفاوت نشانه های افسردگی و اضطراب

اما تمام نشانه های افسردگی و اضطراب یکسان عمل نمی کردند. در افسردگی، بی لذتی و نشانه های جسمانی بیشترین ارتباط را با کاهش سرعت یادگیری داشتند؛ گویی وقتی بخش بزرگی از توان روانی فرد صرف خستگی، بی انگیزگی و درگیری درونی می شود، ظرفیت کمتری برای دریافت و پردازش اطلاعات بیرونی باقی می ماند.

در سوی دیگر، برخی نشانه های شناختی و هیجان های منفی مرتبط با اضطراب با یادگیری سریع تر همراه بودند. اضطراب ممکن است ذهن را نسبت به پیامدها حساس تر کند؛ فرد زودتر متوجه تغییر می شود و تصمیم خود را سریع تر اصلاح می کند. البته این حساسیت همیشه مفید نیست. سرعت بیشتر در تغییر تصمیم می تواند گاهی به بی ثباتی، گوش به زنگی افراطی و واکنش بیش از اندازه به اتفاق های کوچک نیز منجر شود.

تلنگر روانشناختی

دکتر مریم سامانی - روانشناس بالینی و استاد دانشگاه- می گوید: گاهی مسئله این نیست که فرد "نمی خواهد" از تجربه هایش درس بگیرد. شاید ذهن خسته او، بازخوردهای تازه را با سرعت کمتری دریافت می کند. و گاهی نیز تغییر سریع تصمیم نشانه انعطاف پذیری نیست؛ ممکن است ذهن مضطرب، هر اتفاق کوچکی را هشداری بزرگ تلقی کند.

این مطالعه نمی گوید همه افراد افسرده کند یاد می گیرند یا اضطراب باعث یادگیری بهتر می شود. شرکت کنندگان براساس شدت صفات و نشانه ها بررسی شدند و پژوهش نیز برای تشخیص بالینی یا اثبات رابطه علت و معلولی طراحی نشده بود. یافته اصلی ظریف تر است: پشت هم زمانی افسردگی و اضطراب، ممکن است فرایندهای شناختی متفاوتی پنهان باشد.