زندگی و شرایط افراد دو جنسه در اجتماع / سختی های آنها را بخوانید

در حالیکه هیچ کدام نمی‌توانیم تصور کنیم که لحظه‌ای جای آنها باشیم و لحظه لحظه زندگی شان را تجربه‌ کنیم و اینکه این شرایط فعلی در اختیار آنها نبوده و از بدو تولد در وجودشان بوده است.

به پچ‌پچ مردم در کنارمان گوش می‌کنم که می‌گویند: « این پسره یا دختر!، کار خدا رو ببین، چرا اینطوری لباس پوشیده؟، خجالتم خوب چیزیه، حیا ندارن، همه چیو به مسخره می‌گیرن، اینجا زن و بچه مردم رفت و آمد می‌کنن، این اداهاچیه؟ ». در واقع همه این حرف‌ها از عدم آگاهی و شناخت نادرست نسبت به این افراد و بیماری آنهاست. باید قبول کنیم در جامعه ما تعداد این افراد کم نیستند و طبق آمارهای غیررسمی هر ساله تعدادشان بیشتر از قبل می‌شود.

*داستان دوجنسه ها

اکثر ما از مشکل دو جنسه‌ ها آگاهی کمی داریم و اولین نیاز این است که بدانیم این گروه از افراد از چه چیزهایی رنج می برند. ترنسکشوال، تراجنسی، فراجنسی نام این بیماری است که ترنسکشوال به زبان ساده، روحى سالم و آگاه است که در جسمى متضاد اسیر شده است. ترنسکشوال در هیچ یک از گروه‌هاى بیمارى نیست اما می‌توانیم بگوییم که ترنسکشوالیسم یک بیمارى جسمى است و ترنسکشوال یک فرد عادى با اندام جنسى اشتباه است که باید با طى کردن مراحل پزشکى صحیح به اندام جنسى دلخواه خود برسد و مانند همه انسان‌ها به میل جنسى دلخواه خود رفتار ‌کند.در واقع فراجنسی به کسانی گفته می‌شود که به دلیل نارضایتی از جنس خود، خواهان تغییر جنسیت‌شان هستند.

اختلال در هویت جنسی تا اوایل قرن بیستم از نظرعلمی تعریف نشده بود اما با تحقیقات گسترده در این زمینه مشخص شد که برخی بیماران گرایشی جنسی و عاطفی به جنس مخالف نداشته و با همجنس گرایان تفاوت‌های زیادی دارند. در سال ۱۹۹۶ میلادی، پزشکان هلندی با کالبدشکافی مغز ۶ بیمار T.S به این نتیجه رسیدند در این بیماران بخش قدامی غده هیپوتالاموس مغز که در برگیرنده خصوصیات جنسی انسان است، شبیه جنس مخالف است.

به گفته پزشکان متخصص، روانپزشک و سکسولوژیست علل شکل گیری این بیماری در ۸۰ درصد موارد در اثر مسائل بیولوژیک یا ژنتیک است و به صورت مادرزادی رخ می‌دهد. علت این مشکل مادرزادی چیست؟ تاکنون مشخص نشده است اما ۲۰ درصد از مبتلایان به این نوع اختلال در اثر مسائل تربیتی، پرورشی، اشتباهات و خطاهایی که پدر و مادرها در پرورش بچه دارند، نمایان می شود. یعنی والدین فرزند دختر را پسرانه و فرزند پسر را دخترانه تربیت می کنند اما در کل اساس و بنیان این اختلال، ژنتیکی و مادرزادی است.

*جمعیت دو جنسه ایران

طبق آماری رسمی که در چند سال اخیر منتشرشده است تعداد ۲۰ هزار تراجنسی در ایران وجود دارد اما آمار غیررسمی به ۱۵۰ هزار نفر می‌رسد، بسیارند افرادی که به خاطر آبروی خانواده و مشکلاتی که برایشان به وجود می‌آید این مسئله را مخفی نگه می دارند و فقط زمانی که برای عمل تغییر جنسیت اقدام می‌کنند تعداد این بیماران مشخص می‌شود.

*ورود امام خمینی (ره)به موضوع دوجنسه ها

خیلی از دوجنسه‌ها در ایران با همان شناسنامه ای که در زمان تولد گرفتند، زندگی می کنند. در کشور ما در مورد این بیماری و مشکلات این افراد کمتر صحبت می شود و بسیاری از آنها سال‌ها با مشکلات ریز و درشت خود درگیر هستند. اولین فردی که در ایران اجازه عمل جراحی را به دوجنسه‌ها داد امام خمینی(ره) بود که در سال ۱۳۶۳ با صدور فتوایی، عمل تغییر جنسیت را مجاز اعلام کرد و این فتوا باعث شد که مریم ملک آرا، اولین ایرانی باشد که تغییر جنسیت دهد. البته امام خمینی (ره) موضوع تغییر جنسیت و احکام آن را نزدیک به پنجاه سال قبل و در دوران مبارزه و تبعید، در پایان جلد دوم کتاب تحریرالوسیله و در ضمن مسائل مستحدثه مطرح فرموده‌ بودند.

*آمار پنهان عمل جراحی/پزشکی قانونی دیگر آمار نمی دهد!

برای اینکه بدانیم در سال چند عمل جراحی تغییر جنسیت به طور قانونی انجام می شود آمار دقیقی در دست نیست. پزشک قانونی در این مورد آمار رسمی ارائه نداده است و تنها می توان به آمار سال‌های ۸۵ تا۸۹ و ۹۲ استناد کرد، در واقع در مورد تعداد افراد تغییر جنسیت داده آمار موثقی در دست نیست. طبق اعلام پزشکی قانونی کشور از سال ۸۵ تا ۸۹ تعداد ۱۳۶۶ جراحی تغییر جنسیت در ایران انجام شده است که ۵۶ درصد از مراجعین ترنس زن و ۴۴ درصد آنها ترنس مرد بودند. طبق این تعداد اعلام شده، می‌توان گفت سالانه ۲۷۰ نفر در کشور عمل تغییر جنسیت انجام می دهند. اما در سال ۹۲ مسئولان پزشکی قانونی آماری دادند که بر اساس آن سالانه ۶۰ نفر برای تغییر جنسیت اقدام می کنند و فقط ۴۰ نفر مورد عمل جراحی قرار می گیرند. البته با توجه به هزینه بالا و ریسک این کار بسیاری از دوجنسه‌ها در خارج کشور عمل می کنند و از حمایت های مالی نهادهای مختلف بین المللی بهر می‌برند.

*روند قانونی و پزشکی تغییر جنسیت

بیماران دو جنسی طی مراحلی قانونی و پزشکی اجازه دارند تغییر جنسیت بدهند و ابتدا این مسئله باید توسط پزشکان تایید شود. در واقع تشخیص و اطمینان از وجود تضاد بین جسم و روان به کمک حداقل دو روانپزشک انجام می شود، سپس به دادگاه مراجعه و برای تغییر جنسیت درخواست می کنند. بعد از رجوع به پزشکی قانونی برای تایید اختلال جنسی توسط پزشکان و روانپزشکان معتمد پزشکی قانونی و باید به مراکزی که از طرف وزارت بهداشت برای انجام عمل‌های تغییر جنسیت می‌شوند، مراجعه کنند. درواقع تا تایید دادگاه نباشد اجازه عمل به دوجنسه ها داده نمی‌شود و کسب مجور حداقل یکسال زمان می‌برد.

قانون چه می گوید؟

در قوانین کشور به مسئله دو جنسه ها توجه شده است که بر اساس آن در قانون حمایت از خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ در فصل اول، ماده ۴ بند ۱۸ تاکید شده است که برای درخواست تغییر جنسیت فرد باید به دادگاه خانواده مراجعه کند. در ماده ۹۳۹ قانون مدنی ایران، اگر در شخص خنثی (هرمافرودیت) علائم جنسیتی بر علائم جنسیت دیگر غالب باشد، شخص تابع احکام جنسیتی است که علائم آن در او غالب است.

همچنین در قراردادهایی که نوع جنسیت نقش اساسی دارد (مانند ازدواج) قرارداد از تاریخ تغییر جنسیت باطل می‌شود و بر حقوق مکتسب پیش از آن اثری نخواهد داشت.

در ماده ۳۳ بند ۸ آیین نامه سازمان نظام وظیفه عمومی کشورآمده است: تراجنسی های مرد پس از تغییر مدارک شناسایی خود می توانند درخواست معافیت دائم از خدمت سربازی را داشته باشند و کارت پایان خدمت برای آنها صادر می‌شود. همچنین سند شناسایی (شناسنامه و گواهینامه رانندگی) با جنسیت جدید برای افراد صادر می‌شود. در مورد سندشناسایی (شناسنامه) هیئت عالی دیوان عمومی ایران در حکمی اعلام کرده است: «درخواست تغییر نام صاحب سند سجلی از حیث جنسیت (ذکور به اناث یا بالعکس) از مسایلی است که واجد آثار حقوقی است و رسیدگی به آن در صلاحیت محاکم دادگستری است.»

*بهزیستی حمایت کاملی از دوجنسه ها ندارد!

دوجنسه ها در ایران انجمنی دارند که مریم ملک آرا آن را تاسیس کرد. اما بسیاری از دوجنسه ها به دلیل عدم حمایت مالی و اجتماعی ترجیح می‌دهند شخصا کارهای خود را دنبال کنند. سازمان بهزیستی کشور دوجنسه ها را تحت حمایت خود قرار داده است و گفته می شود بین یک تا پنج میلیون به آنها کمک مالی می‌کند اما نکته جالب بودجه سالانه این سازمان برای این افراد است که فقط سهم آنها از بودجه سازمان ۲۰ میلیون تومان است که حتی هزینه عمل تغییر جنسیت یک نفر را هم تامین نمی کند!

البته برخی مراکز خصوصی از بیماران متقاضی تغییر جنسیت حمایت مالی می‌کنند. گفته می‌شود کمیته امام خمینی(ره) به برخی افراد برای انجام عمل وام بدون بهره می‌دهد که به گفته این افراد وام این نهاد ۵ میلیون تومان است.

مسئولان دولتی در این سال‌ها وعده‌های بسیاری به دو جنسه ها داده‌اند. حتی قرار بود از سال ۹۱ کل عمل‌های تغییر جنسیت تحت پوشش بیمه قرار گیرد. طبق گفته مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سال ۹۱ هزینه جراحی افراد دارای اختلال هویت جنسی از سازمان‌های بیمه‌ای تامین می‌شود. مشکل اصلی دو جنسه ها هزینه جراحی های آنهاست که قرار بود با ورود وزارت بهداشت به این بخش برخی از مشکلات جراحی این افراد برطرف شود که هنوز به قوت خود باقی است.

*هزینه‌های عمل تغییر جنسیت ۶۰ میلیون تومان

طبق اعلام مسئولان سازمان بهزیستی میانگین هزینه جراحی بین ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان است که تبدیل زن به مرد به مراتب سخت‌تر از مرد به زن است و هزینه جراحی ۸۷ ساعته تبدیل زن بین ۲۵ یا ۳۰ میلیون تومان پیش‌بینی شده است. البته این عمل‌های تغییر جنسیت در مراکز دولتی انجام می‌شود اما واقعیت این است که این عمل بسیار گرانتر است و طبق گفته پزشکان هزینه این قبیل عمل‌های بین ۴۰ تا ۶۰ میلیون است. عمل جراحی تغییر جنسیت در بیشتر کشورها انجام می‌شود اما مقصد اکثر دوجنسه ها کشور فیپیلین است چون بهترین کشور از نظر کیفیت عمل بوده که برای دوجنسه ها قیمتی حدود ۴۰ میلیون در می‌آید. با این هزینه سرسام آور این افراد باید خود هرینه عمل را تقبل کنند و به دلیل همین مشکلات اکثر آنها به عمل در خارج کشور و حمایت های مالی سازمان های بین المللی فکر می‌کنند.‌