طلا تاج را از دلار ربود؛ بزرگ‌ترین جابه‌جایی قدرت در ذخایر جهان پس از ۳۰ سال

به گزارش رکنا، ارزش طلای رسمی نگهداری‌شده توسط بانک‌های مرکزی جهان برای نخستین بار در حدود سه دهه گذشته از ارزش اوراق خزانه‌داری آمریکا که در اختیار سرمایه‌گذاران و دولت‌های خارجی قرار دارد، عبور کرد؛ رخدادی که از تغییرات مهم در ساختار ذخایر ارزی جهان حکایت دارد.

بر اساس داده‌های منتشرشده در ابتدای سال ۲۰۲۶، ارزش ذخایر طلای بانک‌های مرکزی با احتساب قیمت‌های روز بازار به حدود ۴ تریلیون دلار رسیده است، در حالی که ارزش اوراق خزانه‌داری آمریکا در اختیار خارجی‌ها حدود ۳.۹ تریلیون دلار برآورد می‌شود.

کارشناسان دو عامل اصلی را در این تغییر تاریخی مؤثر می‌دانند؛ نخست افزایش چشمگیر قیمت جهانی طلا و دوم خرید گسترده این فلز گران‌بها توسط بانک‌های مرکزی کشورهای مختلف. در سال‌های اخیر کشورهایی مانند چین، هند، روسیه، ترکیه، لهستان، قزاقستان و برزیل با هدف کاهش وابستگی به دلار و تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی خود، حجم قابل توجهی طلا خریداری کرده‌اند.

این روند به‌ویژه از سال ۲۰۲۲ و همزمان با افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی، رشد تورم جهانی و نگرانی‌ها درباره سطح بدهی‌های آمریکا سرعت بیشتری گرفت. بسیاری از دولت‌ها تلاش کرده‌اند بخشی از دارایی‌های ذخیره‌ای خود را به دارایی‌های فیزیکی و کم‌ریسک‌تر منتقل کنند تا در برابر شوک‌های اقتصادی و سیاسی مقاومت بیشتری داشته باشند.

با وجود این تحول، دلار آمریکا همچنان جایگاه مسلط خود را در نظام پولی جهان حفظ کرده و حدود ۴۸ تا ۵۰ درصد از ذخایر ارزی رسمی جهان را تشکیل می‌دهد. با این حال، پیشی گرفتن ارزش ذخایر طلای بانک‌های مرکزی از اوراق خزانه‌داری آمریکا به عنوان یک نقطه عطف مهم ارزیابی می‌شود که می‌تواند نشانه‌ای از افزایش تمایل کشورها به دارایی‌های سخت و کاهش تدریجی وابستگی به دلار در اقتصاد جهانی باشد.