علی زعفری: گرانی قهوه از کمبود نیست، از ضعف نظارت است/ حباب قیمت قهوه نتیجه احتکار ناشی از بی‌ثباتی بازار

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، برای نسل جدید، کافه دیگر فقط محلی برای نوشیدن قهوه نیست؛ به بخشی از سبک زندگی و فضای تعاملات اجتماعی تبدیل شده است. در شرایطی که زندگی شهری با شتاب، فشارهای اقتصادی و حجم بالای ارتباطات مجازی همراه است، کافه‌ها به مکانی برای گفت‌وگو، دیدار دوستان، مطالعه، کار، قرارهای کاری و حتی خلوت شخصی تبدیل شده‌اند. بسیاری از جوانان در کافه‌ها فرصتی پیدا می‌کنند تا برای ساعتی از فشارهای روزمره فاصله بگیرند و در فضایی آرام‌تر به ارتباطات انسانی و فعالیت‌های مورد علاقه خود بپردازند.

قهوه نیز در این میان تنها یک نوشیدنی نیست، بلکه نمادی از سبک زندگی مدرن، فرهنگ گفت‌وگو و تجربه‌های مشترک اجتماعی به شمار می‌رود. برای نسل جدید، قهوه خوردن اغلب با مفاهیمی مانند خلاقیت، تمرکز، شبکه‌سازی اجتماعی و هویت فرهنگی گره خورده است. به همین دلیل رشد کافه‌نشینی در سال‌های اخیر را می‌توان بازتاب تغییر الگوهای زندگی جوانان دانست؛ نسلی که بیش از گذشته به دنبال فضاهایی برای تعامل، تجربه‌های جمعی و ساختن لحظاتی متفاوت در میان شلوغی‌های زندگی روزمره است. حال در میان لیست گرانی ها قهوه نیز جای خود را باز کرده است. در خصوص اینکه چرا قهوه گران شده است با علی زعفری، نایب‌رئیس اتحادیه آبمیوه، بستنی و کافی‌شاپ و مؤسس مدرسه قهوه ایران گفت و گویی داشتیم که در ادامه می توانید بخوانید.

علی زعفری، نایب‌رئیس اتحادیه آبمیوه، بستنی و کافی‌شاپ و مؤسس مدرسه قهوه ایران در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی رکنا به واکاوی چالش‌های بازار قهوه پرداخت.

درباره دلایل افزایش قیمت قهوه و تأثیر آن بر سبد مصرفی مردم توضیح دهید.

علی زعفری گفت: قیمت قهوه تحت تأثیر چند عامل کلیدی قرار دارد. عامل نخست، نوسانات قیمت جهانی قهوه است. در کنار این موضوع، تغییرات ارزش پول ملی در ایران نیز مزید بر علت شده است؛ با این حال، مسئله اصلی به شفاف نبودن نظارت‌ها در این حوزه بازمی‌گردد.

کشور به میزان کافی موجودی برای ابتدای سال دارد و فرآیند واردات چندین ماه به طول می‌انجامد. بنابراین، وضعیت موجود ناشی از اتمام ناگهانی کالا نیست. به دلیل ضعف در نظارت و رسیدگی دقیق، واردکنندگان یا توزیع‌کنندگان ناخودآگاه از این حباب قیمتی بهره می‌برند. در اینجا نیت سوئی در کار نیست، اما جو روانی حاکم بر بازار باعث می‌شود که به دلیل ترس از کمبود کالا در آینده، احتکار خانگی یا صنفی صورت بگیرد.

با بررسی دقیق آمار بانک مرکزی، بانک کشاورزی و ثبت سفارش‌ها، می‌توان میزان قهوه وارد شده، ترخیص شده و دپو شده در گمرکات را به‌صورت شفاف مشاهده کرد که این داده‌ها به وضوح سرعت گردش کالا را نشان می‌دهد.

نقش نهادهای متولی در کنترل گرانی‌های اخیر قهوه و دلایل عدم اقدام مؤثر در این زمینه را تبیین کنید.

داستان انجمن قهوه پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. متأسفانه تعداد زیادی تولیدکننده و واردکننده در این حوزه فعال هستند که تمایلی به قرارگیری در معرض چالش‌های نظارتی ندارند و همین امر بازار را به سمت بی‌نظمی سوق داده است. در حالی که وظیفه ما عرضه نظام‌مند کالا در بازار است، قهوه به‌صورت ناخودآگاه گرفتار مافیای زیرپوستی شده که درک آن برای بسیاری دشوار است.

در شرایط فعلی، فرآیند ثبت سفارش و واردات کالا بسیار پیچیده شده است. درباره این مسائل می‌توان ابعاد گسترده‌ای را تشریح کرد، اما به دلیل حواشی احتمالی و سوء‌برداشت‌های سیاسی ترجیح می‌دهم از ورود به این حوزه‌ها پرهیز کنم. و از همین جا تاکید می کنم ، من به عنوان یک کاسب، تاجر، تولیدکننده و مؤسس مجموعه‌ای آموزشی که تاکنون ۴۰ هزار دانش‌آموخته داشته است، فعالیت می‌کنم و معتقدم باید سیاست را از مباحث تخصصی صنف جدا کرد.

شرایط حاکم بر بازار قهوه و تغییر رویه در اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی مباحث صنفی توسط شما را بررسی کنید.

قانون نظام صنفی و ساختار اتحادیه‌ها نیازمند اصلاحات جدی است. در حال حاضر حوزه کافه‌داری در ایران به مرز اشباع رسیده است. بنده در جلسات با معاون دادستان و رؤسای اتحادیه نیز تأکید کرده‌ام که به دلیل عدم کشش بازار، صدور بی‌رویه مجوز باید متوقف شود.

صنعت کافه‌داری در حال گذار از یک مقطع حساس و پوست‌اندازی است. بسیاری از کافه‌های تازه‌تأسیس به دلیل عدم توانایی در رقابت، ناچار به تعطیلی هستند و در وضعیت فعلی تنها برندهای ریشه‌دار امکان بقا دارند. ما در مسیر توسعه هستیم اما زیرساخت‌های فرهنگی کار درست شکل نگرفته است. رویه صدور مجوز در اتاق‌های اتحادیه نیازمند بازنگری است و امیدوارم این ساختار قانونی به سمت ساماندهی مطلوب حرکت کند.