کاهش ۲۹ درصدی اعتبارات عمرانی وزارت میراث فرهنگی/ ایران در آستانه فروپاشی صنعت گردشگری

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، بررسی لایحه بودجه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در سال ۱۴۰۵ نشان‌دهنده روندی نگران‌کننده است. علی‌رغم افزایش ۲۴ درصدی اعتبارات هزینه‌ای این وزارتخانه از ۳.۶۷۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ به ۴.۵۷۷ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۵، اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای با کاهش چشمگیر ۲۹ درصدی مواجه شده و از ۴.۲۷۳ میلیارد تومان به ۳.۰۱۹ میلیارد تومان رسیده است. این کاهش منابع مالی نگرانی‌های جدی را در مورد آینده طرح‌های عمرانی و توسعه‌ای وزارتخانه به وجود آورده است.

این کاهش در اعتبارهای سرمایه‌ای به معنای افت ۴.۸ درصدی سرجمع اعتبارات وزارت میراث فرهنگی است و می‌تواند تأثیر منفی قابل‌توجهی بر کیفیت خدمات گردشگری و همچنین حفاظت از میراث فرهنگی ایران بگذارد. به‌ویژه در بخش‌هایی که نیاز به سرمایه‌گذاری‌های عمرانی دارند، مانند زیرساخت‌های گردشگری و خدمات بین‌راهی، این وضعیت می‌تواند باعث توقف یا کندی روند توسعه پروژه‌های حیاتی شود.

کاهش اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای به معنای محدود شدن امکانات زیرساختی گردشگری است، مسئله‌ای که می‌تواند بر تجربه گردشگری داخلی تأثیر منفی بگذارد. بسیاری از سفرهای داخلی ایران به حمل‌ونقل شخصی وابسته هستند و کیفیت خدمات بین‌راهی و زیرساخت‌های گردشگری، از جمله استراحتگاه‌ها، رستوران‌ها و سرویس‌های بهداشتی، اهمیت زیادی در جذب گردشگران دارند. کاهش منابع مالی در این بخش‌ها باعث می‌شود که صنعت گردشگری با مشکلات جدی در جذب و نگهداری گردشگران داخلی روبه‌رو شود.

بحران‌های اقتصادی و کاهش تقاضا در گردشگری داخلی

صنعت گردشگری ایران در سال ۱۴۰۴ با بحران‌های عمیق اقتصادی مواجه است که تأثیرات آن به‌ویژه در بخش گردشگری داخلی نمایان است. بحران‌های مالی و تورم بی‌سابقه قدرت خرید مردم را کاهش داده و سفرهای داخلی را تحت تأثیر قرار داده است. کاهش تقاضا در این بخش از گردشگری باعث کاهش نرخ اشغال هتل‌ها و کاهش حجم سفرهای جاده‌ای شده است. این وضعیت در حالی است که بیش از ۷۰ درصد از سفرهای داخلی ایران به حمل‌ونقل شخصی وابسته‌اند و کیفیت پایین خدمات بین‌راهی می‌تواند به‌طور مستقیم بر تصمیمات سفر مردم تأثیر بگذارد.

پکیج‌های گردشگری ارزان‌قیمت که می‌توانستند به تحریک تقاضا کمک کنند، اکنون به دلیل افزایش هزینه‌ها و کاهش توان مالی مردم به گزینه‌ای غیرقابل دسترس تبدیل شده‌اند. این امر موجب شده تا بخش زیادی از مردم قادر به استفاده از خدمات گردشگری داخلی نباشند.

کاهش گردشگری ورودی و بحران امنیت سفر

در کنار مشکلات اقتصادی، بحران‌های اجتماعی و سیاسی نیز تأثیرات منفی زیادی بر گردشگری ورودی به ایران گذاشته است. اعتراضات مردمی و ناآرامی‌های اجتماعی باعث کاهش حس امنیت در کشور شده و بسیاری از گردشگران خارجی را از سفر به ایران بازداشته است. این وضعیت به ویژه بر بازارهای هدف گردشگری از کشورهای اروپایی و آسیای میانه تأثیر گذاشته است. ایران که در گذشته مقصد محبوبی برای گردشگران خارجی بود، اکنون در معرض تهدید تبدیل به یک "مقصد پرخطر" قرار گرفته است.

از سوی دیگر، بحران‌های سیاسی داخلی ایران موجب شده است که کشورهای رقیب مانند ترکیه و امارات با بهره‌گیری از برندینگ مقصد و ایجاد امنیت سفر، توانسته‌اند سهم بیشتری از بازار گردشگری منطقه را به خود اختصاص دهند.

بحران‌های ژئوپلیتیکی و تأثیرات آن بر گردشگری بین‌المللی

بحران‌های ژئوپلیتیکی و بی‌ثباتی‌های منطقه‌ای نیز بر صنعت گردشگری ایران تأثیر منفی گذاشته است. جنگ‌ها و تهدیدات نظامی در منطقه موجب شده‌اند که گردشگران خارجی به‌ویژه از کشورهای غربی، از سفر به ایران خودداری کنند. این بحران‌ها عملاً باعث شده‌اند که ایران از عرصه رقابتی گردشگری جهانی خارج شود و در رقابت با کشورهای رقیب عقب بیفتد.

در این میان، ایران که باید از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی خود برای جذب گردشگران استفاده می‌کرد، به دلیل بحران‌های داخلی و مشکلات امنیتی، نتواسته است از این ظرفیت‌ها به‌طور مؤثر بهره‌برداری کند.

بحران مالی و تأثیرات آن بر زیرساخت‌های گردشگری و سرمایه‌گذاری

یکی از مهم‌ترین چالش‌های این دوره، بحران مالی وزارت میراث فرهنگی و گردشگری است که به کاهش شدید اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای منجر شده است. این کاهش منابع مالی باعث توقف یا کندی بسیاری از پروژه‌های عمرانی و زیرساختی در صنعت گردشگری می‌شود. در شرایطی که کشورهای دیگر در حال جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در حوزه گردشگری هستند، ایران به دلیل مشکلات مالی و عدم تخصیص منابع کافی نمی‌تواند چنین سرمایه‌گذاری‌هایی را جذب کند. این وضعیت به‌طور مستقیم بر توسعه مقاصد جدید گردشگری تأثیر می‌گذارد و باعث می‌شود ایران در رقابت با کشورهای رقیب از دست برود.

آسیب به میراث فرهنگی و جاذبه‌های گردشگری

در کنار بحران‌های اقتصادی و سیاسی، یکی از چالش‌های جدی در ایران، تخریب میراث فرهنگی و آثار تاریخی است. بسیاری از پروژه‌های مرمتی و حفاظتی که باید در جهت حفظ جاذبه‌های گردشگری و میراث جهانی انجام می‌شد، به دلیل کاهش اعتبارات متوقف شده‌اند. جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی ایران، که باید به عنوان سرمایه‌های ملی و منابع جذب گردشگری جهانی مورد توجه قرار می‌گرفتند، اکنون در معرض آسیب‌های جدی هستند.

نیاز به بازنگری استراتژیک در صنعت گردشگری ایران

بحران‌های اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و ژئوپلیتیکی در سال ۱۴۰۴ باعث شده است که صنعت گردشگری ایران به یک وضعیت بحرانی وارد شود. کاهش تقاضا در گردشگری داخلی، بحران‌های امنیتی و سیاسی، کاهش منابع مالی و آسیب‌های جدی به زیرساخت‌ها و میراث فرهنگی، همگی نشان‌دهنده یک بحران ساختاری عمیق در این صنعت است.

برای عبور از این بحران‌ها، ایران نیازمند یک استراتژی جامع و بازنگری در سیاست‌های گردشگری است. این استراتژی باید شامل سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، بهبود وضعیت امنیت سفر، توجه به پروژه‌های مرمت میراث فرهنگی و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی باشد. در غیر این صورت، ایران در آینده‌ای نه‌چندان دور از نقشه گردشگری جهانی حذف خواهد شد و جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی آن آسیب‌های جبران‌ناپذیری خواهند دید.