۲۵ هزار ازدواج با افراد بالای ۵۰ سال؛ نسبت مردان به زنان ۳ به ۱/ تأخیر در ازدواج جوانان و افزایش ازدواج‌ های مجدد در سنین بالاتر / تنها ۱.۵ درصد مردان متأهل ایران چندهمسر دارند !

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، مرکز آمار ایران گزارش داده است که تابستان ۱۴۰۴، تنها ۹۷ هزار ازدواج در کشور ثبت شده است؛ رقمی که نسبت به ۱۰۴ هزار و ۶۰۲ ازدواج تابستان ۱۴۰۳، نشان‌دهنده کاهشی ۷ درصدی است. شاید در نگاه نخست این عدد کوچک به نظر برسد، اما وقتی آن را در بستر روند بلند مدت ازدواج بررسی کنیم، تصویر نگران‌ کننده‌ ای از تحولات نهاد خانواده در ایران به دست می‌ دهد؛ تصویری که از تأخیر ازدواج، تغییر الگوهای جنسی و اقتصادی و تحولات جمعیتی خبر می‌دهد.

در کنار کاهش تعداد ازدواج‌ها، افزایش ازدواج افراد بالای ۵۰ سال نیز جلب توجه می‌کند. تابستان گذشته، حدود ۲۵ هزار ازدواج در این گروه سنی ثبت شد؛ که از این تعداد ۱۷ هزار مرد و ۶ هزار زن بودند. این نسبت تقریباً ۳ به ۱، حکایت از شکاف جنسیتی گسترده دارد. کارشناسان می‌گویند بخشی از این آمار مربوط به ازدواج‌های مجدد و بخش دیگر ناشی از حضور اتباع خارجی است.

سن و تفاوت سنی؛ پدیده‌ای که پنهان نمی‌ماند

علیرضا لاور، کارشناس خانواده، تأکید می‌کند که اختلاف سنی در ازدواج‌ها، تنها یک عدد روی کاغذ نیست. بر اساس معیار برخی مراجع رسمی، سن تا ۳۹ سالگی "جوان" محسوب می‌شود. بنابراین، ازدواج یک زن ۳۹ ساله با مرد ۵۰ ساله، با اختلاف سنی ۱۲ سال، هنوز در محدوده متعارف قرار دارد. اما وقتی این فاصله به ۲۰ تا ۲۵ سال یا بیشتر می‌ رسد، پدیده‌ ای پیچیده با ابعاد اجتماعی و اقتصادی شکل می‌گیرد.

لاور توضیح می‌دهد: «این نوع ازدواج‌ ها اغلب با انگیزه‌ های اقتصادی یا عاطفی خاص شکل می‌گیرند؛ جایی که فرد جوان به دنبال تأمین مالی و فرد مسن به دنبال تأمین عاطفی است.» نکته هشدار دهنده این است که بسیاری از این روابط حتی به ازدواج رسمی منتهی نمی‌ شوند و در آمارهای عمومی ثبت نمی‌ شوند. بنابراین تحلیل دقیق اختلاف سنی‌ های بالا می‌ تواند معیار واقعی‌ تری برای بررسی تغییرات خانواده باشد.

افزایش سن ازدواج و ازدواج مجدد؛ دو روی یک سکه

یکی از روند های واضح در آمار جدید، افزایش سن ازدواج است. علت اصلی آن ترکیبی از فشارهای اقتصادی و ازدواج مجدد است. افراد اغلب تا زمانی که وضعیت مالی و شغلی خود را تثبیت نکنند، وارد زندگی مشترک نمی‌ شوند. همچنین کسانی که طلاق گرفته یا همسرشان فوت کرده، معمولاً در سنین بالاتر دوباره ازدواج می‌کنند. این روند بخش قابل توجهی از ازدواج‌های بالای ۵۰ سال را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که آمار خام ازدواج بدون سن و سابقه ازدواج، تصویر ناقصی ارائه می‌دهد.

بحث تفاوت تعداد مردان و زنان متأهل نیز از داده‌های سرشماری ۱۳۹۵ قابل ردیابی است. آن سال کشور ۲۱ میلیون و ۲۶۰ هزار مرد متأهل و ۲۱ میلیون و ۱۴۰ هزار زن متأهل داشت. تفاوت ۱۲۰ هزار نفر در نگاه اول کوچک است، اما وقتی پای مردان دارای چند همسر و حضور اتباع خارجی به میان می‌آید، اهمیت آن روشن می‌شود.

عددها سخن می‌گویند

کاهش ازدواج‌ها در تابستان ۱۴۰۴ نسبت به تابستان ۱۴۰۳: ۷ درصد

تعداد ازدواج‌های بالای ۵۰ سال: ۲۵ هزار (۱۷ هزار مرد و ۶ هزار زن)

نسبت مردان به زنان در این گروه سنی: تقریباً ۳ به ۱

اختلاف تعداد مردان و زنان متأهل در سرشماری ۱۳۹۵: ۱۲۰ هزار نفر

شکاف سنی متعارف در ازدواج: ۱۲ تا ۱۵ سال؛ موارد غیرمتعارف: ۲۰ تا ۲۵ سال

این آمارها نشان می‌دهند که تغییرات در ازدواج، نه فقط نتیجه انتخاب فردی، بلکه تعبیرگر فشارهای اقتصادی، تأخیر در ازدواج، ازدواج مجدد و تفاوت‌های جنسیتی ناشی از مهاجرت و حضور اتباع خارجی است. بدون تحلیل دقیق داده‌ها، هر سیاست تشویقی یا پیشگیری، تنها صورت مسئله را پاک می‌کند و از حل ریشه‌ای بحران ازدواج بازمی‌ماند.