حساسیت به بدلیجات؛ علائم، علت‌ ها و راه‌ های درمان

به گزارش رکنا، نیکل یکی از شایع‌ترین عوامل این نوع حساسیت است و در گوشواره، انگشتر، گردنبند، دستبند و ساعت دیده می‌شود. علائم ممکن است بلافاصله ظاهر نشوند و گاهی چند ساعت تا چند روز پس از تماس ایجاد شوند.

علائم حساسیت به بدلیجات چیست؟

اگر پس از استفاده از زیورآلات در محل تماس پوست با آن‌ها موارد زیر ایجاد شود، احتمال درماتیت تماسی مطرح است:

• قرمزی و التهاب پوست
• خارش شدید
• سوزش یا درد
• خشکی و پوسته‌پوسته شدن
• برجستگی‌های ریز یا جوش‌مانند
• ترک خوردن پوست
• تاول و در موارد شدید، ترشح از پوست

جدول علائم و اقدامات مناسب

چگونه حساسیت به بدلیجات را درمان کنیم؟

۱. زیورآلات مشکوک را فوراً کنار بگذارید.
مهم‌ترین اقدام، قطع تماس با ماده حساسیت‌زاست. اگر هر بار پس از استفاده از یک انگشتر، گردنبند یا گوشواره خاص، ضایعه ایجاد می‌شود، استفاده از آن را متوقف کنید. پرهیز از عامل حساسیت‌زا، اصلی‌ترین راه پیشگیری از تکرار واکنش است.

۲. پوست را با شوینده ملایم بشویید.
محل را با آب ولرم و شوینده ملایم و بدون عطر تمیز کنید و از سابیدن پوست خودداری کنید.

۳. از مرطوب‌کننده بدون عطر استفاده کنید.
کرم‌ها و پمادهای مرطوب‌کننده می‌توانند به ترمیم سد پوستی و کاهش خشکی کمک کنند.

۴. کمپرس خنک بگذارید.
کمپرس مرطوب و خنک می‌تواند به تسکین خارش و التهاب کمک کند.

۵. در صورت نیاز، داروی موضعی با نظر پزشک استفاده کنید.
برای برخی واکنش‌های پوستی، پزشک ممکن است کورتیکواستروئید موضعی تجویز کند. در بعضی شرایط نیز داروهای موضعی غیرکورتونی یا آنتی‌هیستامین خوراکی برای کاهش خارش مورد استفاده قرار می‌گیرند.

چه بدلیجاتی برای پوست حساس مناسب‌ترند؟

اگر به نیکل حساسیت دارید، انتخاب زیورآلات بدون نیکل یا ضدحساسیت اهمیت زیادی دارد. موادی مانند تیتانیوم، پلاتین و برخی انواع فولاد ضدزنگ گرید جراحی و طلای زرد ۱۸ عیار به‌عنوان گزینه‌های کم‌خطرتر برای بسیاری از افراد مبتلا به حساسیت نیکل معرفی شده‌اند؛ البته واکنش به فلزات مختلف می‌تواند متفاوت باشد.

نکته: عبارت «ضدحساسیت» روی محصول به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که فرد هیچ واکنشی نشان ندهد؛ اگر حساسیت مشخصی دارید، ترکیب فلز را بررسی کنید.

آیا می‌توان بدلیجات را با لاک بی‌رنگ پوشاند؟

گاهی برای ایجاد یک لایه جداکننده روی قسمت فلزی زیورآلات از پوشش‌های شفاف استفاده می‌شود، اما این راه‌حل دائمی نیست و باید مرتب تجدید شود. برای فردی که حساسیت شدید دارد، جایگزین کردن زیورآلات با محصول مناسب‌تر، مطمئن‌تر است.

چگونه بفهمیم به کدام فلز حساسیت داریم؟

اگر علت دقیق مشخص نباشد، متخصص پوست می‌تواند تست پچ (Patch Test) انجام دهد. در این آزمایش، مقادیر بسیار کمی از مواد حساسیت‌زای مختلف روی پوست قرار می‌گیرد تا مشخص شود کدام ماده باعث واکنش می‌شود.

پرسش و پاسخ درباره حساسیت به بدلیجات

آیا حساسیت به بدلیجات همان اگزماست؟
اغلب واکنش پوستی ناشی از بدلیجات، نوعی درماتیت تماسی آلرژیک است و می‌تواند ظاهری شبیه اگزما داشته باشد. تشخیص دقیق به محل، زمان بروز و شکل ضایعات بستگی دارد.

چرا با اینکه سال‌ها از یک انگشتر استفاده کرده‌ام، تازه به آن حساسیت پیدا کرده‌ام؟
حساسیت تماسی ممکن است پس از تماس‌های متعدد با یک ماده ایجاد شود؛ بنابراین امکان دارد فرد سال‌ها از یک زیورآلات استفاده کند و بعد دچار واکنش شود.

آیا حساسیت به نیکل دائمی است؟
حساسیت نیکل معمولاً با پرهیز از تماس قابل کنترل است، اما فرد حساس ممکن است در تماس‌های بعدی دوباره واکنش نشان دهد.

آیا حساسیت فقط به گوشواره و گردنبند مربوط می‌شود؟
خیر. ساعت، انگشتر، دستبند و حتی برخی دکمه‌ها، زیپ‌ها، سگک‌ها و فریم عینک نیز ممکن است حاوی فلزات حساسیت‌زا باشند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر ضایعه شدید یا گسترده است، مرتب عود می‌کند، درمان‌های ساده کمکی نمی‌کنند یا علائمی مانند تورم، گرمی پوست، درد و چرک ایجاد شده است، باید توسط پزشک بررسی شود؛ این علائم می‌توانند نشانه عفونت باشند. در صورت مشکل تنفسی، مراجعه اورژانسی ضروری است.

جمع‌بندی: مهم‌ترین راه مقابله با حساسیت به بدلیجات، شناسایی فلز حساسیت‌زا و قطع تماس با آن است. مرطوب‌کننده بدون عطر و کمپرس خنک می‌توانند علائم را آرام کنند، اما در موارد شدید یا تکرارشونده بهتر است متخصص پوست علت را با معاینه و در صورت نیاز تست پچ مشخص کند.