به گزارش رکنا، با افزایش هزینه‌های قالیشویی، شست‌وشوی فرش در منزل می‌تواند برای برخی فرش‌ها گزینه‌ای اقتصادی باشد؛ البته به شرطی که جنس فرش، نوع رنگ و میزان کثیفی آن را در نظر بگیرید.

فرش‌های ماشینی معمولاً تحمل بیشتری دارند، اما فرش‌های دستباف، ابریشمی، قدیمی و گران‌قیمت حساس‌تر هستند و ممکن است در اثر شست‌وشوی نادرست دچار رنگ‌دویدگی، تغییر شکل یا آسیب به الیاف شوند.

قبل از شستن فرش؛ اول غبارگیری کنید

یکی از رایج‌ترین اشتباهات این است که فرش بدون غبارگیری خیس شود. گردوغبار موجود میان پرزها در تماس با آب به گل تبدیل می‌شود و می‌تواند باعث کدر شدن فرش شود.

ابتدا فرش را کاملاً جاروبرقی بکشید. در صورت امکان، پشت فرش را نیز به‌آرامی تمیز کنید تا گردوغبار و ذرات باقی‌مانده خارج شوند.

نکته مهم: پیش از شست‌وشوی کامل، مقدار کمی آب روی بخش کوچکی از فرش، ترجیحاً قسمتی که در معرض دید نیست، امتحان کنید. اگر رنگ‌ها به پارچه سفید منتقل شدند، بهتر است شست‌وشوی کامل را در خانه انجام ندهید.

لکه‌ها را قبل از شست‌وشوی کامل پاک کنید

لکه‌های قدیمی بهتر است پیش از خیس کردن کل فرش بررسی شوند. نوع لکه تعیین می‌کند از چه ماده‌ای استفاده شود.

برای لکه‌های ناشناخته نیز بهتر است ابتدا شوینده را روی قسمت کوچکی از فرش امتحان کنید. از ترکیب کردن چند ماده شوینده با یکدیگر خودداری کنید؛ برخی ترکیبات می‌توانند به رنگ یا الیاف فرش آسیب بزنند.

برای پاک کردن لکه، به جای ساییدن شدید، محل موردنظر را به‌آرامی و با حرکات ضربه‌ای تمیز کنید. سابیدن شدید ممکن است باعث پخش شدن لکه یا آسیب به پرزها شود.

انتخاب شوینده مناسب

برای شست‌وشوی فرش بهتر است از شامپو فرش یا شوینده مخصوص فرش و مطابق دستور مصرف محصول استفاده کنید.

استفاده از پودر لباسشویی، مواد سفیدکننده یا شوینده‌های بسیار قوی می‌تواند به برخی الیاف آسیب بزند و باعث تغییر رنگ یا زبر شدن فرش شود.

وایتکس برای سفید کردن ریشه‌های فرش توصیه نمی‌شود؛ این ماده می‌تواند به الیاف آسیب بزند و رنگ آن‌ها را تغییر دهد.

مرحله اصلی؛ شست‌وشوی فرش

پس از غبارگیری و لکه‌بری، فرش را روی سطحی تمیز و مناسب پهن کنید.

آب ولرم یا خنک برای بسیاری از فرش‌های معمولی گزینه مناسب‌تری است. شوینده را طبق دستور روی بسته‌بندی آماده کنید و آن را به‌صورت یکنواخت روی فرش پخش کنید.

سپس با یک برس نرم، فرش را در جهت خواب پرزها به‌آرامی تمیز کنید.

از فشار بیش از حد و برس‌های زبر استفاده نکنید؛ چراکه این کار می‌تواند به بافت و پرزهای فرش آسیب برساند.

مهم‌ترین مرحله؛ آب‌کشی کامل

باقی ماندن شوینده در میان پرزهای فرش یکی از مشکلاتی است که می‌تواند پس از خشک شدن، ظاهر فرش را تغییر دهد و باعث جذب سریع‌تر گردوغبار شود.

بنابراین آب‌کشی را با دقت انجام دهید تا کف و مواد شوینده از بافت فرش خارج شوند.

پس از آب‌کشی، با یک ابزار مناسب و بدون لبه تیز، آب اضافی را به‌آرامی از فرش خارج کنید.

راز جلوگیری از زرداب فرش

زرداب معمولاً زمانی ظاهر می‌شود که آب و مواد شوینده به‌طور کامل از فرش خارج نشده باشند یا فرش به‌درستی خشک نشود.

بنابراین آب‌گیری و خشک کردن سریع و اصولی اهمیت زیادی دارد. اگر پس از خشک شدن، بخش‌هایی از فرش یا ریشه‌ها زرد یا لکه‌دار شدند، احتمال دارد آب کثیف یا مواد شوینده در آن قسمت باقی مانده باشد.

ریشه‌های فرش را چگونه تمیز کنیم؟

ریشه‌ها به دلیل رنگ روشن، آلودگی را سریع‌تر نشان می‌دهند. برای تمیز کردن آنها از برس نرم و مقدار کمی شوینده مخصوص استفاده کنید و از کشیدن شدید ریشه‌ها خودداری کنید.

پس از شست‌وشو، آب‌کشی کامل ریشه‌ها اهمیت زیادی دارد.

از مواد سفیدکننده قوی برای سفید کردن ریشه‌ها استفاده نکنید.

چگونه فرش را سریع و اصولی خشک کنیم؟

خشک شدن کامل فرش یکی از مهم‌ترین مراحل کار است.

پس از آب‌گیری، فرش را در مکانی تمیز، خشک و دارای جریان هوای مناسب پهن کنید. استفاده از پنکه در فضای بسته می‌تواند به گردش هوا و سرعت گرفتن خشک شدن کمک کند.

فرش نباید برای مدت طولانی خیس یا مرطوب باقی بماند؛ زیرا رطوبت ماندگار می‌تواند باعث ایجاد بوی نامطبوع و در شرایط نامناسب، رشد کپک شود.

قرار دادن فرش خیس روی سطح خاکی یا آلوده نیز توصیه نمی‌شود.

آیا آفتاب مستقیم برای خشک کردن فرش مناسب است؟

تابش شدید و طولانی‌مدت آفتاب می‌تواند در برخی فرش‌ها باعث تغییر یا کمرنگ شدن رنگ شود. بهتر است فرش در محیطی روشن و دارای جریان هوا، اما دور از تابش شدید و مستقیم خورشید خشک شود.

برای از بین بردن بوی نم چه کنیم؟

اگر فرش پس از شست‌وشو بوی نم گرفت، ابتدا مطمئن شوید کاملاً خشک شده است. افزایش جریان هوا و استفاده از پنکه می‌تواند کمک‌کننده باشد.

پس از خشک شدن کامل، در صورت سازگاری با جنس فرش، می‌توان مقدار کمی جوش‌شیرین روی سطح آن پاشید، مدتی صبر کرد و سپس کاملاً جاروبرقی کشید.

شستن فرش دستباف در خانه؛ احتیاط بیشتر

فرش‌های دستباف، ابریشمی، قدیمی و ارزشمند حساسیت بیشتری دارند. یکی از مهم‌ترین خطرها در این فرش‌ها رنگ‌دویدگی است.

اگر فرش ارزشمند یا عتیقه دارید، بهتر است شست‌وشوی آن را به متخصص بسپارید. در چنین مواردی، یک اشتباه کوچک در استفاده از آب یا شوینده می‌تواند خسارت زیادی ایجاد کند.

بعد از خشک شدن فرش چه کنیم؟

وقتی مطمئن شدید فرش کاملاً خشک شده است، آن را با یک برس نرم در جهت خواب پرزها مرتب کنید.

پیش از پهن کردن فرش، پشت و زیر آن را نیز بررسی کنید تا هیچ اثری از رطوبت باقی نمانده باشد.

فرش را تا حد امکان در معرض آلودگی، رفت‌وآمد زیاد و رطوبت قرار ندهید.

۱۰ سؤال متداول درباره شستن فرش در خانه

۱. بهترین زمان برای شستن فرش چه زمانی است؟

زمانی که هوا خشک و دارای جریان مناسب باشد، گزینه بهتری است؛ زیرا فرش سریع‌تر خشک می‌شود.

۲. آیا می‌توان برای سفید کردن ریشه‌ها وایتکس استفاده کرد؟

خیر. وایتکس می‌تواند به الیاف و رنگ فرش آسیب بزند و استفاده از آن توصیه نمی‌شود.

۳. برای بوی بد فرش چه کار کنیم؟

مهم‌ترین کار، خشک کردن سریع و کامل فرش و ایجاد جریان مناسب هواست.

۴. آیا آب داغ برای شستن فرش مناسب است؟

بهتر است از آب بسیار داغ استفاده نکنید. آب مناسب به جنس و دستور مراقبت فرش بستگی دارد.

۵. آیا هر فرشی را می‌توان در خانه شست؟

خیر. فرش‌های دستباف، ابریشمی، قدیمی و بسیار ارزشمند بهتر است به متخصص سپرده شوند.

۶. آیا می‌توان از پودر لباسشویی استفاده کرد؟

بهتر است از شوینده مخصوص فرش و مطابق دستور مصرف آن استفاده شود.

۷. چگونه بفهمیم فرش کاملاً خشک شده است؟

فقط سطح فرش را لمس نکنید؛ عمق پرزها و قسمت‌های ضخیم‌تر را نیز بررسی کنید. هرگونه رطوبت باقی‌مانده نشان می‌دهد فرش هنوز آماده استفاده نیست.

۸. آیا برس زدن شدید باعث تمیزی بیشتر فرش می‌شود؟

خیر. فشار زیاد می‌تواند به پرزها آسیب بزند. برس نرم و حرکت در جهت خواب فرش گزینه مناسب‌تری است.

۹. برای جلوگیری از زرداب چه کنیم؟

آب‌گیری و آب‌کشی کامل، استفاده صحیح از شوینده و خشک کردن سریع و اصولی، مهم‌ترین اقدامات برای کاهش احتمال ایجاد زرداب هستند.

۱۰. اگر فرش بعد از شست‌وشو رنگ پس داد چه کنیم؟

اگر در تست اولیه متوجه رنگ‌دهی شدید، بهتر است شست‌وشوی کامل را متوقف کنید و فرش را به متخصص بسپارید.

جمع‌بندی

شستن فرش در خانه اگر با توجه به جنس و رنگ فرش انجام شود، می‌تواند نتیجه خوبی داشته باشد. غبارگیری قبل از شست‌وشو، تست رنگ، استفاده از شوینده مناسب، برس‌کشی ملایم، آب‌کشی کامل و خشک کردن سریع مهم‌ترین مراحل این کار هستند.

در مقابل، استفاده از مواد شوینده قوی، وایتکس، سابیدن شدید و رها کردن فرش خیس برای مدت طولانی می‌تواند باعث آسیب به بافت، تغییر رنگ و ایجاد بوی نامطبوع شود.

اگر فرش شما دستباف، ابریشمی، عتیقه یا گران‌قیمت است، ریسک شست‌وشوی خانگی ارزشش را ندارد و بهتر است کار را به متخصص بسپارید.