تمدن هایی که پیش از تاریخ ساخته شدند؛ روایتی از ناشناخته ترین افسانه های جهان
رکنا: سرزمینهای فراموش شده و تمدنهای گمشده، یکی از جذابترین موضوعات در اساطیر جهان هستند. این روایات به مکانهایی میپردازند که گویی از تاریخ رسمی محو شدهاند؛ شهرهایی که یکشبه زیر آب رفتند، پادشاهیهایی که در مه تاریخ گم شدند و قارههایی که هیچکس نتوانسته پیدا کند.
به گزارش رکنا، قرنهاست فرهنگهای مختلف جهان از این سرزمینهای اسطورهای سخن میگویند. اما هر تلاشی برای کشف آنها تا کنون بینتیجه مانده است. شاید این تمدنهای باستانی مرموز واقعاً در اعماق زمان از بین رفته باشند و تاریخ رسمی از وجود آنها بیخبر باشد. اما اگر روزی کشف شوند، میتوانند با ساختارهای باستانی، هیروگلیفهای مرموز و آثار هنری گمشده خود، نور تازهای بر فرهنگهای کهن بشر بتابانند.
مرموزترین سرزمینهای گمشده تاریخ
در این مقاله، سفری خواهیم داشت به اسطورهایترین و مرموزترین سرزمینهای گمشده تاریخ.
۱. آتلانتیس: جزیرهای که در یک شب غرق شد
آتلانتیس بدون شک مشهورترین تمدن گمشده جهان است. جزیرهای اسطورهای که گفته میشود در اعماق اقیانوس غرق شده است.
افلاطون، فیلسوف یونانی، در حدود ۳۵۰ سال پیش از میلاد برای اولین بار از آن یاد کرد. او نوشت که این جزیره زیبا در اقیانوس اطلس، در یک شبانهروز توسط دریا بلعیده شد. افلاطون حتی دو کتاب کامل درباره تاریخ و فرهنگ این جزیره افسانهای نگاشت.
سالهاست که محققان و ماجراجویان به دنبال آتلانتیس هستند، از سواحل باهاما گرفته تا اعماق مدیترانه. اما هنوز هیچکس نتوانسته ثابت کند که این جزیره فقط یک افسانه است یا واقعیتی که در انتظار کشف شدن است.
۲. شهر یس: اسطورهای از کرانههای فرانسه
شهر یس (Ys) نیز از دیگر شهرهای غرقشده افسانهای است. برخی روایات قدمت آن را به دوران پیشاتاریخ میرسانند.
داستان از این قرار است که این شهر در سواحل دوآرننه فرانسه توسط پادشاهی به نام «گرادلون» ساخته شد. او این شهر را به درخواست دخترش «داهوت» بنا کرد. اما روزی، موجی عظیم به بلندی یک کوه، یس را به اعماق اقیانوس کشاند. برخی میگویند این موج، مجازات الهی برای گناهان مردم شهر بود.
امروزه، در زمان جزر و مد شدید، برخی از اهالی منطقه ادعا میکنند که هنوز هم صدای ناقوسهای زیرآبی شهر یس را میشنوند.
۳. لموریا و مو؛ قارههای فرضی گمشده
لموریا (Lemuria) نام سرزمینی گمشده در اقیانوس هند یا آرام است. برخلاف بسیاری از افسانهها، لموریا نه بر پایه داستانسرایی، بلکه بر اساس حدسهای علمی مطرح شد. دانشمندان قرن نوزدهم برای توضیح وجود لمورها (نوعی میمون) در ماداگاسکار و هند، وجود پلی خشکی به نام لموریا را پیشنهاد کردند.
امروزه لموریا دیگر یک فرضیه علمی معتبر نیست، اما توسط پیروان علوم غریبه به عنوان قارهای مرموز که بر اثر یک فاجعه به زیر آب رفته، پذیرفته شده است.
مو (Mu) اما نام قارهای فرضی دیگر است که توسط آگوستوس لو پلانگون، جهانگرد قرن نوزدهم، پیشنهاد شد. او ادعا میکرد که تمدنهای باستانی مانند مصر و آمریکای میانه، توسط پناهندگان مو (که او آن را در اقیانوس اطلس یا آرام میدانست) بنا شدهاند.
امروزه دانشمندان این ایده را از نظر فیزیکی ناممکن میدانند و معتقدند یک قاره نمیتواند در مدت زمان کوتاهی غرق یا نابود شود.
۴. آوالون و آگارتا؛ سرزمینهای عرفانی
آوالون (Avalon)، جزیرهای افسانهای در اساطیر آرتوری است. نخستین بار در روایت تاریخی «جفری مونماوث» در سال ۱۱۳۶ میلادی ظاهر شد.
آوالون محل ساخت شمشیر اکسکالیبر (شمشیر افسانهای شاه آرتور) بود. پس از آنکه آرتور در نبرد کملان زخمی شد، این جزیره پناهگاهی برایش شد. آوالون همواره با آیینهای عرفانی و موجودات ماوراءطبیعی پیوند خورده است. برخی معتقدند این جزیره همان «گلستونبری» امروزی در انگلستان است.
آگارتا (Agartha) اما شهری افسانهای است که گفته میشود زیر سطح زمین قرار دارد. الکساندر سن-ایو دِ آلویدر نخستین بار از آن در غرب یاد کرد و گفت که این تمدن پنهان، نگهبان دانش سری و ثروتی عظیم است.
تئوسوفیستها (پیروان عرفان شرقی) آن را مجموعهای عظیم از غارها زیر تبت میدانند که موجودات ماوراءطبیعی به نام «آسورا» در آن زندگی میکنند.
۵. شامبالا و هایپربوریا؛ قلمروهای پنهان شرق و شمال
شامبالا (Shambhala)، پادشاهی باستانی و پنهان در آسیای داخلی است. این سرزمین در سنتهای تبتی و بودایی بارها ذکر شده است. همچنین در متون باستانی «بون» که قدمتشان به قبل از بودیسم میرسد، از شامبالا یاد شده است.
شامبالا قلمرویی پاک در مرز واقعیت فیزیکی است. گفته میشود تنها روشنبینترین موجودات میتوانند وارد آن شوند. برخی آن را بهشت زمینی میدانند و برخی دیگر، پادشاهی آرمانی که روزی به بشریت کمک خواهد کرد.
هایپربوریا (Hyperborea) اما سرزمینی اسطورهای در اساطیر یونان است. نامش یعنی «ورای باد شمال». یونانیان آن را بهشتی حاصلخیز در شمال تراکیه میدانستند که خورشید ۲۴ ساعت در آن میتابید (اشاره به مناطق قطبی).
اما به گفته شاعر یونانی، پیندار، راه شگفتانگیز به هایپربوریا نه با کشتی و نه با پای پیاده یافت نمیشود.
۶. توله؛ جزیرهای در مرز جهان شناختهشده
توله (Thule)، اولین بار در جغرافیای کلاسیک اروپا به عنوان منطقهای دور در شمال بریتانیا ذکر شد.
تصویر توله در طول تاریخ تغییر کرده است:
قبل از قرن نوزدهم: جهنمی پوشیده از آتشفشان و بیابانی یخزده
پس از قرن هجدهم: سرزمینی پربرکت با ماهی فراوان و مراتع غنی
اصطلاح «اولتیما توله» (Ultima Thule) امروزه به هر مکان دوری فراتر از مرزهای جهان شناختهشده اشاره دارد.
۷. الدورادو و پاتیتای؛ شهرهای گمشده طلا در آمریکا
وقتی کاشفان اسپانیایی در اوایل قرن شانزدهم به آمریکای جنوبی رسیدند، شایعاتی درباره شهر گمشده «الدورادو» (El Dorado) شنیدند؛ شهری سرشار از طلا.
فولکلور محلی میگفت که هر بار حاکم جدیدی در این شهر انتخاب میشد، طلا و جواهرات گرانبها به دریاچه گواویتا انداخته میشد. این دریاچه در سال ۱۵۴۵ کشف شد و صدها قطعه طلا در حاشیه آن یافت گردید. اما تلاشها برای تخلیه کامل دریاچه و یافتن شهر طلا همچنان بینتیجه مانده است.
پاتیتای (Paititi)، شهری افسانهای و گمشده از اینکاها بود. گفته میشد این شهر سرشار از غذا و ثروت معدنی است. طبق فولکلور، پاتیتای در جنگلهای بارانی دورافتاده پرو، شمال بولیوی یا جنوب غربی برزیل قرار دارد.
افسانه پاتیتای حول داستان قهرمان فرهنگی «اینکاری» میچرخد که پس از تأسیس کرو و کوسکو، به جنگلهای پانتیوکولا عقبنشینی کرد تا بقیه عمر خود را در شهر پناهگاهش یعنی پاتیتای بگذراند.
۸. برازیل؛ جزیره مرموز در مه اقیانوس اطلس
برازیل (Hy-Brasil)، نام جزیرهای خیالی است که گفته میشود در غرب ایرلند در اقیانوس اطلس قرار دارد.
ویژگی عجیب این جزیره: در مه دائمی پوشیده شده و تنها یک روز در هر هفت سال، زیبایی خیرهکنندهاش آشکار میشود.
در سال ۱۶۷۴، کاپیتان جان نیسبت ادعا کرد که آن را کشف کرده و موشهای سیاه عجیب و جادوگری در قلعهای سنگی را توصیف کرد. کاپیتان الکساندر جانسون نیز این مشاهدات را تأیید کرد. اما پس از آن، برازیل دوباره به حالت گریزان خود بازگشت و از آن زمان تنها چند بار دیده شده است.
جمعبندی: چرا این سرزمینها همچنان ما را مجذوب خود میکنند؟
از آتلانتیس افلاطون تا برازیل مرموز، این سرزمینهای گمشده بخشی از رویاهای جمعی بشر هستند. شاید هیچکدام واقعیت نداشته باشند. اما شاید همین نبودن است که آنها را اینقدر جذاب میکند.
زیرا تا وقتی کشف نشدهاند، هنوز میتوانیم رویای شهرهای طلایی، قارههای گمشده و بهشتهای زمینی را در سر بپرورانیم.
«راه شگفتانگیز به هایپربوریا نه با کشتی و نه با پای پیاده یافت نمیشود.» – پیندار، شاعر یونان باستان
ارسال نظر