چرا ورزش همیشه به کاهش وزن کمک نمی کند؟ رازهایی که باید بدانید

به گزارش رکنا، ورزش به خاطر فوائد بی شمارش برای سلامت جسمانی و روانی، همواره توصیه می شود. با این حال، زمانی که بحث کاهش وزن به میان می آید، ممکن است آنطور که تصور می کردیم اثربخش نباشد.

به طور کلی، شروع ورزش باعث افزایش مصرف کالری می شود. اما شواهد نشان داده اند که این افزایش فعالیت بدنی همیشه به کاهش وزن قابل توجه نمی انجامد. دلیل این پدیده به تمایل بدن انسان برای جبران کمبود انرژی بازمی گردد، فرآیندی که می تواند کاهش وزن را محدود کند.

اثر جبران انرژی و محدودیت های کاهش وزن

مطالعات متعدد، از جمله بررسی ۱۴ تحقیق مختلف، روشن کرده اند که بدن به گونه ای تنظیم شده است که انرژی مصرفی بیشتری را در اثر ورزش جبران کند. یعنی اگر فردی پس از ورزش کالری بیشتری بسوزاند، ممکن است بدنش میزان مصرف انرژی برای فعالیت های دیگر را کاهش دهد.

این پدیده غالباً زمانی نمایان تر است که فرد علاوه بر ورزش، میزان کالری دریافتی خود را هم کاهش دهد. در چنین شرایطی، ورزش به جای تقویت کاهش وزن، ممکن است تأثیر مطلوبی نداشته باشد. بررسی ها نشان داده اند که رژیم غذایی کم کالری غالباً کارآمدتر از ترکیب رژیم غذایی و ورزش در کاهش وزن است.

تأثیر تکامل بدن انسان بر مصرف انرژی

هرمن پانتزر، پژوهشگری از دانشگاه دوک، بیان می کند که بدن انسان طی تکامل خود به گونه ای طراحی شده که مصرف انرژی را تحت کنترل درآورد. تحقیقات او در سال ۲۰۱۵ روی نحوه زندگی قبیله های شکارچی-گردآورنده در تانزانیا نشان داد که با وجود سبک زندگی بسیار فعال آن ها، انرژی مصرف شده در مجموع مشابه افرادی است که بیشتر روز را بی تحرک پشت میز هستند.

این مفهوم نشان می دهد که بدن برای مدیریت منابع انرژی خود، فعالیت های غیرضروری را محدود می کند تا اثرات ورزش بر مصرف انرژی جبران شود.

جبران انرژی در فعالیت های هوازی و مقاومتی

مطالعات نشان می دهند که جبران انرژی بیشتر در ورزش های هوازی مانند دویدن دیده می شود. در این نوع فعالیت ها، افرادی که به طور میانگین ۲۰۰ کیلوکالری می سوزانند، تنها ۶۰ کیلوکالری مازاد مصرف می کنند. اما افرادی که علاوه بر ورزش، میزان خوردن خود را کاهش می دهند، گاهی هیچ افزایش انرژی مصرفی مشاهده نمی کنند.

از سوی دیگر، در تمرینات مقاومتی مانند وزنه برداری، بدن انرژی بیشتری صرف بازسازی و تقویت عضلات می کند. در این موارد، مصرف انرژی کل بدن در برخی افراد تا حدود ۲۵۰ کیلوکالری افزایش می یابد.

پانتزر ضمن هشدار درباره دقت نتایج یادآور می شود که اندازه گیری میزان دقیق مصرف انرژی در تمرینات مقاومتی چالشی جدی محسوب می شود.

میزان سوخت وساز استراحت و اثرات ورزش

تحقیقات نشان داده است که میزان سوخت وساز بدن در حالت استراحت می تواند در پاسخ به فعالیت های هوازی کاهش یابد. این موضوع نشان دهنده مکانیزم بدن برای جبران انرژی است. با این حال، برخی پژوهشگران مانند دایلن تامپسون از دانشگاه بات معتقدند که تنفس هوازی تأثیری بر سوخت وساز پایه ندارد.

نیاز به تحقیقات بیشتر برای رفع ابهامات

برخی دانشمندان و کارشناسان به محدوده های مطالعات موجود اشاره کرده اند. آن ها بر ضرورت انجام تحقیقات آزمایشی دقیق تر و کنترل شده تأکید دارند تا بتوان به روشنی مشخص کرد که بدن انسان چگونه نسبت به تغییرات در فعالیت بدنی و مصرف انرژی واکنش نشان می دهد.

این مطالعات همچنین می توانند به شناسایی عوامل موثر بر نحوه بهره مندی افراد از ورزش کمک کنند و چرایی اثر بیشتر ورزش بر برخی افراد نسبت به دیگران را روشن تر سازند.