ترندترین خبرهای روز زیر ذره بین گروه روانشناسی رکنا / نفت بالای ۱۰۰ دلار/ جنگ چگونه هزینه زندگی مردم جهان را افزایش می‌دهد؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، قیمت نفت در پی تشدید تنش های خاورمیانه و نگرانی از اختلال در عرضه و حمل ونقل انرژی، در روزهای اخیر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رفت. رویترز گزارش داد نفت برنت پس از حملات به عربستان، در مقطعی به بیش از ۱۰۵ دلار رسید. اختلال در مسیرهای کشتیرانی و نگرانی درباره عبور نفتکش ها از تنگه هرمز از عوامل مؤثر بر نگرانی بازار بوده اند.

چرا گرانی احتمالی پیش از رسیدن به سفره، ذهن را درگیر می کند؟

وقتی اخبار جنگ و افزایش قیمت انرژی پیوسته منتشر می شوند، افراد ممکن است علاوه بر هزینه های فعلی، درباره هزینه های آینده نیز نگران شوند. این نگرانی قابل فهم است؛ اما برای تحلیل دقیق باید میان فشار اقتصادی واقعی و انتظار ذهنی درباره فشارهای آینده تفاوت گذاشت.

در نظریه ارزیابی استرس و مقابله، استرس تا حدی به این بستگی دارد که فرد یک موقعیت را چگونه ارزیابی می کند و تا چه اندازه منابع لازم برای مقابله با آن را در اختیار دارد. برای مثال: افزایش هزینه رفت وآمد برای خانواده ای که درآمد محدودی دارد، ممکن است تهدیدی جدی برای بودجه ماهانه باشد؛ در حالی که خانواده ای با منابع مالی بیشتر ممکن است همان افزایش را قابل مدیریت بداند. این نظریه به توضیح تفاوت واکنش افراد کمک می کند، اما ثابت نمی کند که خبر نفت ۱۰۰ دلاری در همه مردم اضطراب ایجاد می کند یا مستقیماً به اختلال روانی منجر می شود.

مفهوم دیگر، عدم تحمل عدم قطعیت است. وقتی مشخص نیست جنگ چه زمانی پایان می یابد، مسیرهای حمل ونقل چه وضعیتی پیدا می کنند یا قیمت ها تا چه اندازه تغییر خواهند کرد، برنامه ریزی برای آینده دشوارتر می شود. با این حال، نمی توان صرفاً از انتشار خبر افزایش قیمت نفت نتیجه گرفت که سطح اضطراب جامعه افزایش یافته است؛ برای چنین نتیجه ای به داده های مستقیم نیاز داریم.

چرا جنگ اقتصادی فقط در بازارها اتفاق نمی افتد؟

پیامدهای اقتصادی جنگ ممکن است از طریق هزینه های زندگی، امنیت شغلی و توان برنامه ریزی خانوارها احساس شوند. اگر هزینه انرژی و حمل ونقل افزایش یابد و درآمدها متناسب با آن رشد نکنند، برخی خانواده ها ممکن است ناچار شوند بخشی از مخارج خود را کاهش دهند.

این وضعیت می تواند انتخاب های روزمره را محدود کند؛ اما میزان اثرگذاری به شرایط اقتصادی هر خانواده وابسته است. نمی توان بدون بررسی درآمد، هزینه ها و وضعیت بازار کار، درباره پیامد روانی افزایش قیمت نفت برای تمام مردم حکم یکسانی صادر کرد.

همچنین باید میان افزایش قیمت جهانی نفت و افزایش قیمت بنزین یا سایر کالاها در یک کشور تفاوت گذاشت. سیاست های داخلی، نرخ ارز، سازوکار توزیع و تصمیم های اقتصادی دولت ها در انتقال این شوک نقش دارند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا اخبار اقتصادی تنها مجموعه ای از اعداد و نمودارها نیستند؛ این اخبار می توانند بر نحوه ارزیابی آینده، تصمیم های مالی و احساس امنیت افراد اثر بگذارند. با این حال، وظیفه تحلیل روانشناسی این نیست که از روی یک شاخص اقتصادی، وضعیت روانی جامعه را تشخیص دهد؛ بلکه باید سازوکارهای احتمالی واکنش انسان به نااطمینانی را توضیح دهد و مرز میان احتمال و واقعیت را حفظ کند.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

دولت ها و نهادهای اقتصادی باید درباره پیامدهای افزایش قیمت انرژی، وضعیت ذخایر، سیاست های حمایتی و برنامه های مدیریت اختلال در عرضه، شفاف و دقیق اطلاع رسانی کنند. حمایت از خانوارهای آسیب پذیر و پیش بینی سازوکارهای مقابله با افزایش هزینه های ضروری نیز اهمیت دارد. اطلاع رسانی باید به گونه ای باشد که نه خطرهای واقعی را پنهان کند و نه با پیش بینی های قطعی و بی پشتوانه، نگرانی عمومی را افزایش دهد.

راهکار برای مردم

در مواجهه با اخبار جنگ و قیمت نفت، میان تغییر قیمت جهانی و هزینه ای که واقعاً در زندگی شما ایجاد شده است تفاوت بگذارید. برای تصمیم های مالی، به اطلاعات معتبر و شرایط واقعی درآمد و مخارج خود تکیه کنید و از خریدهای شتاب زده بر مبنای شایعات یا پیش بینی های تأیید نشده بپرهیزید.

اگر احتمال افزایش هزینه ها وجود دارد، مرور مخارج ضروری، مشخص کردن هزینه های قابل کاهش و حفظ مقداری انعطاف در بودجه می تواند مفید باشد. این توصیه به معنای نادیده گرفتن مشکلات اقتصادی نیست؛ هدف آن است که در شرایط نامطمئن، تصمیم گیری بر پایه اطلاعات انجام شود، نه صرفاً ترس از آینده.

تلنگر روانشناسی

قیمت نفت در بازار جهانی تعیین می شود، اما فشار آن در زندگی مردم یکسان توزیع نمی شود. برای فهم پیامدهای جنگ، هم باید نمودارهای اقتصادی را دید و هم شرایط واقعی خانواده هایی را که با هزینه های روزمره دست و پنجه نرم می کنند.