ارتباط روده، التهاب و افسردگی پیچیده تر از چیزی است که تصور می کردیم

به گزارش رکنا، در یک مطالعه تایید شده از این گروه پژوهشی، میزان بالاتر لیپوپلی ساکارید یا LPS در خون با شدت کمتر افسردگی و بی لذتی کمتر همراه بود. این نتیجه عجیب است، چون LPS معمولا به عنوان مولکولی مرتبط با تحریک سیستم ایمنی شناخته می شود. یافته جدید یادآوری می کند که ارتباط «روده، ایمنی و افسردگی» بسیار پیچیده تر از یک رابطه ساده علت و معلولی است. LPS چیست؟ LPS بخشی از دیواره برخی باکتری هاست. وجود و فعالیت آن می تواند سیستم ایمنی بدن را تحریک کند. به همین دلیل سال ها پژوهشگران بررسی کرده اند که آیا تغییر در میزان LPS خون می تواند با التهاب و برخی اختلالات روانپزشکی ارتباط داشته باشد. اما اینکه یک نشانگر زیستی با افسردگی ارتباط پیدا کند، به این معنا نیست که از روده وارد خون شده و مستقیما افسردگی ایجاد کرده است.بدن انسان مجموعه بسیار پیچیده ای از سیستم ایمنی، متابولیسم، میکروبیوم، مغز و محیط زندگی است.

پژوهشگران افراد مبتلا به افسردگی اساسی را بررسی کردند و میزان LPS و چند نشانگر التهابی را در خون آنها اندازه گرفتند. برخلاف انتظار ساده، LPS بالاتر با افسردگی شدیدتر همراه نبود. در این داده ها، میزان بالاتر آن حتی با شدت کمتر علائم و بی لذتی کمتر ارتباط داشت. این نتیجه به هیچ وجه به معنای «مفید بودن LPS» نیست. بلکه نشان می دهد استفاده از یک نشانگر منفرد برای توضیح افسردگی می تواند گمراه کننده باشد.

افسردگی را نمی توان با یک آزمایش خون توضیح داد

دکتر مریم سامانی، روانشناس بالینی، می گوید: وقتی مردم درباره ارتباط التهاب و افسردگی می خوانند، گاهی تصور می کنند می توان با یک آزمایش مشخص کرد افسردگی از روده آمده یا نه. در حال حاضر چنین آزمایش تشخیصی معتبری برای استفاده معمول بالینی نداریم.

او اضافه می کند: افسردگی می تواند با ترکیبی از عوامل زیستی، روانشناختی و اجتماعی شکل بگیرد. پیدا شدن یک ارتباط زیستی جذاب است، اما نباید کل تجربه فرد را به یک مولکول تقلیل دهیم.

پس نظریه التهاب در افسردگی اشتباه است؟

پژوهش های زیادی نشان داده اند  در بخشی از افراد مبتلا به افسردگی، تغییرات سیستم ایمنی و التهاب ممکن است نقش داشته باشند. اما به نظر نمی رسد همه افراد مبتلا به افسردگی الگوی زیستی یکسانی داشته باشند. ممکن است حتی زیر گروه های مختلف افسردگی مسیرهای متفاوتی داشته باشند. همین مسئله یکی از دلایلی است که پژوهش درباره نشانگرهای زیستی سلامت روان پیچیده شده است.

آیا باید برای درمان افسردگی روی سم زدایی روده تمرکز کرد؟

این پژوهش هیچ مبنایی برای چنین توصیه ای فراهم نمی کند. نه LPS آزمایش تشخیصی افسردگی است و نه از این یافته می توان یک رژیم، مکمل یا درمان روده ای خاص توصیه کرد.

دکتر مریم سامانی می گوید: این نوع مطالعات برای فهم بهتر زیست شناسی افسردگی مهم هستند، اما فاصله زیادی میان یک ارتباط آزمایشگاهی و توصیه درمانی برای بیمار وجود دارد.

یافته اصلی

آنچه می توان با اطمینان گفت این است: در این مطالعه، رابطه میان LPS و افسردگی آن قدر ساده نبود که بتوان گفت LPS بیشتر مساوی است با افسردگی شدیدتر. حتی جهت برخی ارتباط ها عکس این تصور بود. این یافته بیش از آنکه یک جواب قطعی بدهد، یک هشدار علمی می دهد: نباید از نظریه «محور روده و مغز» روایت های ساده و قطعی ساخت.

جمع بندی

علم به شکل جدی در حال بررسی ارتباط سیستم ایمنی، روده و افسردگی است. اما هنوز نمی توان گفت یک ماده خاص در خون علت افسردگی است یا از روی آن شدت بیماری را تشخیص داد.

به گفته دکتر مریم سامانی: گاهی یک نتیجه علمی خوب به جای اینکه پاسخ نهایی بدهد، نشان می دهد سوال از ابتدا بیش از حد ساده مطرح شده بود. افسردگی یکی از همین حوزه هاست.