بمب افکن اتمی آمریکا: داستان پروژه چند میلیارد دلاری (+عکس)

پروژه بمب‌افکنی با موتور هسته‌ای: تلاش بلندپروازانه آمریکا

در دهه ۱۹۵۰ میلادی، نیروی هوایی آمریکا به دنبال طراحی هواپیمایی بود که قادر باشد مدت زمان طولانی بدون نیاز به سوخت‌گیری در آسمان باقی بماند و بردی فراتر از هواپیماهای معمول به نمایش بگذارد. این هدف منجر به راه‌اندازی طرحی با نام WS-125A شد که به دنبال تبدیل هواپیمایی مجهز به نیروی هسته‌ای به یک بمب‌افکن راهبردی واقعی بود.

رقابت صنعتی برای تحقق هواپیمای هسته‌ای

برای پیشبرد این طرح، دو مجموعه صنعتی وارد رقابت شدند. گروه جنرال الکتریک با همکاری کانویر یک مسیر تحقیقاتی نوین را دنبال کردند، در حالی که پرت اند ویتنی با رهبری لاکهید به توسعه مسیر متفاوتی پرداختند.

هدف اصلی طراحی، ساده به نظر می‌رسید اما از نظر فنی بسیار چالش‌برانگیز بود: استفاده از یک راکتور هسته‌ای برای تامین گرمای مورد نیاز موتورهای جت، تا هواپیما بتواند بدون وابستگی به مصرف بالای سوخت‌های معمولی فاصله‌های بسیار طولانی را طی کند.

چالش‌های مهندسی و حفاظتی پروژه

یکی از بزرگ‌ترین دشواری‌های موجود، ساخت موتور هسته‌ای نبود، بلکه مشکل حفاظتی خدمه هواپیما در برابر تشعشعات ناشی از راکتور بود. این موضوع موجب افزایش وزن هواپیما و پیچیدگی فرآیند ساخت آن می‌شد. حتی سامانه‌های حفاظتی و آزمایش موتورهای هسته‌ای نیز وارد مرحله طراحی و ارزیابی شدند.

موتورهای آزمایشی توسعه‌یافته توسط جنرال الکتریک، در آزمایش‌های آزمایشگاهی به توان بسیار بالایی دست یافتند. با این حال، هیچ هواپیمایی مجهز به این نوع پیشرانه هسته‌ای وارد فاز عملیاتی و پرواز واقعی نشد.

تلاش‌های آزمایشی در مسیر تحقق هواپیمای هسته‌ای

برای مطالعه مشکلات مرتبط با حمل راکتور هسته‌ای در هوا، یک مدل B-36 به هواپیمای آزمایشی NB-36H تبدیل شد. این هواپیما توانست یک راکتور عملیاتی را حمل کند، اما انرژی تولید شده توسط راکتور به موتورهای هواپیما منتقل نمی‌شد؛ این هواپیما همچنان با موتورهای معمولی به پرواز درآمد.

سرانجام طرح WS-125A

در نهایت، هزینه‌های بالای مالی و چالش‌های متعدد در زمینه ایمنی و پیچیدگی فنی، مانع از تحقق عملیاتی شدن این پروژه شد. برنامه WS-125A در سال ۱۹۶۱ خاتمه یافت، در حالی که بیش از یک میلیارد دلار برای توسعه مراحل مختلف این طرح هزینه شده بود.

با اینکه WS-125A هرگز به هواپیمایی واقعی تبدیل نشد، اما این پروژه به عنوان یکی از جاه‌طلبانه‌ترین تلاش‌ها در دوران جنگ سرد برای بهره‌گیری از فناوری هسته‌ای در صنعت هوانوردی شناخته می‌شود.

چالش استفاده از انرژی هسته‌ای در هوانوردی

اگرچه روی کاغذ به نظر می‌رسید این طرح بتواند یک بمب‌افکن با برد تقریباً نامحدود ارائه دهد، اما در عمل مشکل اصلی پابرجا بود: چگونه می‌توان یک راکتور هسته‌ای با وزن مناسب، ایمنی بالا و حفاظت کافی برای خدمه را به پرواز درآورد؟