کوتاهی دستگاه‌ها در ایجاد مهدکودک؛یارانه سه‌برابری فرزندان دهک‌های یک تا چهار پرداخت نشد

به گزارش رکنا، زهره‌سادات لاجوردی در نشست خبری به مناسبت سالگرد تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، با اشاره به ضرورت اجرای دقیق این قانون اظهار کرد: فرصت زیادی نداریم تا از تبدیل شدن کشور به یک کشور سالمند جلوگیری کنیم. قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در ابتدای فعالیت مجلس یازدهم و با دغدغه نمایندگان به تصویب رسید و یکی از مصوبات مهم این مجلس در حوزه جمعیت بود. این قانون یکی از مهم‌ترین اسناد سیاستی کشور در حوزه جمعیت است و هدف آن اصلاح روند جمعیتی کشور است.

وی با بیان اینکه برای تحقق اهداف این قانون باید اقدامات نظارتی و اجرایی به‌صورت مستمر دنبال شود، افزود: لازم است گزارش‌های دقیقی از عملکرد دستگاه‌های اجرایی تهیه شود، تکالیف قانونی آن‌ها به‌درستی اجرا شود و میزان اثربخشی فعالیت‌ها نیز به‌روز و در اختیار مجریان و به‌ویژه ناظران قرار گیرد.

لاجوردی ادامه داد: ما به‌عنوان ناظران مجلس وظیفه داریم گزارش‌های دستگاه‌های اجرایی را بررسی کنیم و میزان اجرای مقررات و تکالیف قانونی را مورد رصد قرار دهیم. به‌طور خلاصه، برخی دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها عملکرد نسبتاً مناسبی داشته‌اند، برخی عملکرد ناقصی ارائه کرده‌اند و بعضی از دستگاه‌ها نیز متأسفانه فاقد گزارش بوده‌اند؛ یعنی اساساً گزارشی ارائه نکرده‌اند یا گزارش آن‌ها بسیار محدود بوده است.

وی با اشاره به مواد مرتبط با کمیسیون اجتماعی مجلس گفت: یکی از موادی که نظارت بر اجرای آن بر عهده کمیسیون اجتماعی بوده، ماده ۱۳ قانون است. بر اساس این ماده، باید یارانه سه‌برابری به فرزندان خانواده‌های دهک‌های یک تا چهار که حداقل سه فرزند دارند و فرزندان تحت تکفل والدین هستند، پرداخت شود؛ مشروط بر اینکه والدین شغل دولتی نداشته باشند. با وجود پیش‌بینی این موضوع در قانون، از پرداخت این یارانه سه‌برابری به خانواده‌های مشمول استنکاف شده و این پرداخت انجام نشده است.

لاجوردی افزود: در بخش دیگری از این موضوع، افزایش حق اولاد مطرح است. میزان حق اولاد نسبت به پیش از تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بیش از پنج‌ونیم برابر افزایش داشته است، اما حکم قانونی مربوط به جوانی جمعیت در این زمینه اعمال نشده است. همچنین حق اولاد فرزندان سوم به بعد بازنشستگان پرداخت نمی‌شود، مگر در مواردی که فرد برای دریافت آن به دیوان عدالت اداری شکایت کرده باشد.

این نماینده مجلس با اشاره به مواد ۱۵، ۱۶ و ۱۷ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که ناظر بر ارائه خدمات استخدامی و شغلی به‌ازای ازدواج و فرزندآوری است، اظهار کرد: در این مواد، مجموعه‌ای از خدمات و امتیازات استخدامی و شغلی برای افراد متأهل و دارای فرزند پیش‌بینی شده است.

وی ادامه داد: بر اساس برآوردها و آمارهای ارائه‌شده، در بیش از ۲۰ فراخوان استخدامی، به‌ازای تأهل و هر فرزند، دو درصد به امتیاز متقاضیان اضافه شده است؛ البته این امتیاز تا سقف ۱۰ درصد در نظر گرفته شده است. همچنین به‌ازای هر فرزند، یک سال و حداکثر تا پنج سال به سقف سنی استخدام افزوده شده است تا افرادی که متأهل هستند یا فرزند دارند، فرصت بیشتری برای شرکت در آزمون‌های استخدامی داشته باشند.

لاجوردی با اشاره به افزایش مدت مرخصی زایمان از شش ماه به ۹ ماه گفت: تعداد مرخصی‌های زایمان از حدود ۳۹ هزار مورد در سال ۱۴۰۰ به ۶۱ هزار و ۴۰۰ مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در هفته‌های اخیر نیز پرداخت مرخصی زایمان با مبلغ کامل و به میزان ۱۰۰ درصد انجام می‌شود.

وی افزود: تحقق این موضوع با پیگیری‌های متعدد همراه بوده است. پیش از این، در سازمان تأمین اجتماعی مرخصی زایمان ۹ماهه پرداخت نمی‌شد، مگر اینکه فرد شکایت می‌کرد. در ادامه به این موضوع نیز اشاره خواهم کرد.

این نماینده مجلس درباره بیمه بازنشستگی مادران خانه‌دار روستایی و عشایری نیز گفت: از مجموع ۵۱۵ هزار مادری که فرزند آن‌ها بعد از سال ۱۳۹۶ متولد شده است، ۳۷۵ هزار نفر از بیمه خانه‌داری برخوردار شده‌اند. تعداد متقاضیان این بیمه ۳۷۵ هزار نفر اعلام شده و در مرحله نخست نیز ۱۴۵ هزار نفر در نوبت قرار دارند.

لاجوردی افزود: این در حالی است که دولت پیش از تصویب این قانون، ۷۰ درصد حق بیمه روستاییان را تعهد می‌کرد، اما اکنون بخشی از این موضوع از محل قانون جوانی جمعیت دنبال می‌شود.

وی با اشاره به تکلیف ایجاد مهدکودک در ادارات و اتاق مادر و کودک در اماکن عمومی اظهار کرد: این موضوع از مطالبات مادران شاغل بوده است تا بتوانند در محل کار یا در نزدیکی محل فعالیت خود به مهدکودک دسترسی داشته باشند. بسیاری از دستگاه‌ها از مهدکودک برخوردار نبودند و اگرچه ایجاد مهدکودک در برخی ادارات انجام شده، اما این اقدام به‌اندازه‌ای نبوده که پاسخگوی نیازها باشد.

لاجوردی با اشاره به آمار مهدکودک‌های ایجادشده در برخی دستگاه‌ها گفت: وزارت بهداشت از مجموع ۴۵۸ اداره خود، در ۱۲۸ اداره مهدکودک ایجاد کرده است. وزارت علوم از مجموع ۱۴۰ اداره، ۱۷ مهدکودک دارد. وزارت آموزش و پرورش نیز فقط ۷۲ مهدکودک در ادارات خود ایجاد کرده است. این آمار نشان می‌دهد دستگاه‌ها هنوز با حد نصاب مورد انتظار برای اجرای این تکلیف فاصله زیادی دارند.

وی ادامه داد: وزارت اقتصاد سه مهدکودک، وزارت تعاون ۱۶ مهدکودک و وزارت نفت نیز در سه اداره از مجموع ۴۶ اداره خود مهدکودک ایجاد کرده‌اند.

لاجوردی با انتقاد از جایگزین کردن کمک‌هزینه‌های ناچیز به‌جای ایجاد مهدکودک گفت: برخی دستگاه‌ها مهدکودک ایجاد نکرده‌اند، اما برای اینکه اعلام کنند قانون را اجرا کرده‌اند، مبلغ بسیار ناچیزی را به‌عنوان حق نگهداری کودک به کارکنان پرداخت کرده‌اند؛ درحالی‌که تکلیف قانونی، ایجاد مهدکودک بوده است.

وی همچنین درباره اتاق مادر و کودک در اماکن عمومی اظهار کرد: این اتاق‌ها نیز در برخی اماکن به‌صورت شبانه‌روزی فعال نیستند و در بعضی ساعات فعالیت آن‌ها متوقف می‌شود و در این ساعات در اتاق‌ها بسته است.

این نماینده مجلس با اشاره به ماده ۲۴ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت درباره ارائه سبد تغذیه‌ای و بهداشتی به مادران کم‌برخوردار گفت: در سال ۱۴۰۲، با جذب اعتبار ۵۹۰ میلیارد تومان، یک مرحله سبد غذایی و بسته بهداشتی به ارزش ۶۰۰ هزار تومان به ۹۳۵ هزار و ۷۲۴ مادر دارای کودک زیر دو سال در سه دهک نخست درآمدی پرداخت شد.

وی افزود: در سال ۱۴۰۳، با جذب اعتبار سه هزار میلیارد تومان، بسته‌های تغذیه‌ای و بهداشتی به تعداد بیشتری از مادران، یعنی یک میلیون و ۹۸۴ هزار و ۹۵۶ نفر، پرداخت شد. ارزش هر بسته نیز یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود.

لاجوردی ادامه داد: در سال ۱۴۰۴ نیز مبلغی برای پرداخت این بسته‌ها به یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از دهک‌های یک تا چهار در چهار مرحله اختصاص یافت.

وی با اشاره به پرداخت نشدن ماهانه این بسته‌ها گفت: باید به این نکته توجه کرد که بسته‌های تغذیه‌ای و بهداشتی قرار بود به‌صورت ماهانه توزیع شوند، اما این اتفاق در سال ۱۴۰۵ نیز به شکل ماهانه انجام نشده است.

این نماینده مجلس با اشاره به اختصاص کارت امید مادر به مادرانی که از ابتدای سال ۱۴۰۵ صاحب فرزند می‌شوند، اظهار کرد: بر اساس این طرح، به هر مادری که از ابتدای سال ۱۴۰۵ فرزندی به دنیا می‌آورد، کارت امید مادر با مبلغ دو میلیون تومان اختصاص داده می‌شود. با این حال، از آنجا که بسته‌های تغذیه‌ای و بهداشتی به‌صورت ماهانه به مادرانی که فرزندانشان پیش از سال ۱۴۰۵ متولد شده‌اند، پرداخت نمی‌شود، در حق این مادران اجحاف صورت می‌گیرد.

لاجوردی تأکید کرد: تأمین بخشی از پوشک و شیرخشک مورد نیاز این خانواده‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که اطمینان خاطر مادران را فراهم کند. اگر قرار است فرزندآوری تشویق شود، باید مشوق‌هایی که در اختیار خانواده‌ها قرار می‌گیرد، با توجه به شرایط دشوار معیشتی، اطمینان‌بخش باشد.

وی در پایان گفت: در برخی مواقع این بسته‌های حمایتی توزیع می‌شوند و در برخی مواقع توزیع آن‌ها انجام نمی‌شود و همین مسئله برای خانواده‌ها مشکل ایجاد می‌کند.