هشدار کارشناس خودرو: صنعت خودرو در بن‌بست تصمیم‌گیری، قیمت‌ها زیر سایه بلاتکلیفی

صنعت خودرو در ماه‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌ها، از جمله نوسانات نرخ ارز، تغییرات تعرفه‌های وارداتی، دشواری تأمین مواد اولیه و قطعات و افزایش انتظارات تورمی روبه‌رو بوده است. این عوامل، علاوه بر دشوار کردن برنامه‌ریزی برای تولیدکنندگان، بر قیمت خودرو در بازار آزاد و تصمیم‌گیری مصرف‌کنندگان نیز تأثیر گذاشته‌اند.

امیرحسن کاکایی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به مشکلات سیاست‌گذاری در صنعت خودرو، معتقد است تعدد نهادهای تصمیم‌گیر و نبود هماهنگی میان آن‌ها، مسیر تولید و واردات را با ابهام روبه‌رو کرده است.

از ۳۰ نهاد تصمیم‌گیر تا حدود ۵۰ نهاد؛ انتقاد از سیاست‌های متناقض

کاکایی با اشاره به افزایش تعداد نهادهای دخیل در سیاست‌گذاری صنعت خودرو گفت که به گفته او، در گذشته حدود ۳۰ نهاد در این حوزه تصمیم‌گیری می‌کردند، اما اکنون این تعداد به حدود ۵۰ نهاد رسیده است. او معتقد است تعدد مراکز تصمیم‌گیری، همراه با سیاست‌های متناقض، امکان مدیریت یکپارچه این صنعت را کاهش داده است.

این کارشناس با انتقاد از رویکردهای سال‌های گذشته در زمینه واردات خودرو افزود که تمرکز بر واردات و وعده عرضه خودروهای ارزان‌قیمت، نه‌تنها به تحقق گسترده این وعده‌ها منجر نشده، بلکه هم‌زمان توان تولید داخلی نیز تحت فشار قرار گرفته است.

او تأکید کرد که باید میان «رقابت‌پذیری صنعت خودرو» و «وجود بازار رقابتی» تفاوت قائل شد. از نگاه کاکایی، ایجاد رقابت پایدار در بازار بدون تقویت توان تولید، افزایش بهره‌وری و کاهش وابستگی به واردات، نمی‌تواند به‌تنهایی مشکلات این صنعت را برطرف کند.

تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری؛ فشار بر تولید و تأمین قطعات

کاکایی با اشاره به تحریم‌های اعمال‌شده از سال ۱۳۹۷ گفت صنعت خودروسازی کشور از نخستین بخش‌هایی بود که تحت تأثیر دور جدید تحریم‌ها قرار گرفت و خروج شرکای خارجی، مشکلات تازه‌ای برای زنجیره تولید ایجاد کرد.

به گفته این کارشناس، محدودیت‌های تجاری و دشواری جابه‌جایی کالا در دوره اخیر نیز بر تأمین مواد اولیه، قطعات و منابع ارزی فشار وارد کرده است. او معتقد است در چنین شرایطی، نبود تصمیم‌گیری به‌موقع درباره تخصیص ارز به تولید داخلی و واردات، بلاتکلیفی فعالان صنعت را افزایش می‌دهد.

وی همچنین تغییرات دیرهنگام در تعرفه‌های وارداتی را از عوامل تشدیدکننده این وضعیت دانست و گفت تولیدکنندگان برای برنامه‌ریزی و برآورد هزینه‌های خود به سیاست‌های مشخص و قابل پیش‌بینی نیاز دارند.

تغییر نرخ ارز و تعرفه‌ها چگونه بر قیمت خودرو اثر می‌گذارد؟

این کارشناس صنعت خودرو با اشاره به تغییر مبناهای محاسبات ارزی گفت افزایش نرخ ارز مورد استفاده در زنجیره تأمین می‌تواند هزینه تهیه قطعات و مواد اولیه را بالا ببرد و در نهایت بر قیمت تمام‌شده خودرو اثر بگذارد.

کاکایی همچنین نسبت به ابهام در تعرفه‌های واردات خودرو انتقاد کرد. به گفته او، تفاوت نرخ‌ها و تغییرات مقررات، تصمیم‌گیری واردکنندگان و مصرف‌کنندگان را دشوار کرده است. او معتقد است در کنار سیاست‌های وارداتی، باید شرایطی فراهم شود که عرضه خودروهای اقتصادی برای مصرف‌کنندگان واقعی امکان‌پذیر باشد.

راهکار پیشنهادی؛ تصمیم‌گیری هماهنگ و حمایت از افزایش تولید

کاکایی با انتقاد از راهکارهای کوتاه‌مدت برای آرام کردن بازار خودرو گفت توصیه به آرامش یا برخوردهای قهری، بدون اصلاح مشکلات تولید و عرضه، اثر پایداری نخواهد داشت.

او پیشنهاد کرد نهادهای عالی تصمیم‌گیر با اختیارات مشخص وارد عمل شوند و تیمی تخصصی برای اصلاح سریع موانع تولید، تأمین قطعات و سامان‌دهی زنجیره عرضه تشکیل شود. به اعتقاد او، تصمیمات اتخاذشده باید ثبات داشته باشند و به‌سرعت با مصوبات متناقض دیگر نقض نشوند.

این کارشناس همچنین تأکید کرد در صورت افزایش قیمت‌ها، منابع حاصل باید به تقویت خطوط تولید، افزایش ظرفیت ساخت و بهبود رقابت‌پذیری اختصاص یابد تا زمینه افزایش عرضه خودرو فراهم شود.

توصیه به خریداران؛ احتیاط در شرایط نوسانی بازار

کاکایی در پایان با اشاره به نقش انتظارات تورمی و نگرانی مردم از تحولات اقتصادی در افزایش تقاضا برای خودرو گفت بخشی از رشد قیمت‌های فعلی، از نگاه او، ممکن است ناشی از رفتارهای هیجانی و نااطمینانی باشد.

او به مصرف‌کنندگان توصیه کرد در تصمیم‌گیری برای خرید خودرو با احتیاط عمل کنند و شرایط بازار را در نظر بگیرند. به گفته این کارشناس، اگر سیاست‌گذاری منسجم شود و موانع عملیاتی تولید و عرضه کاهش یابد، امکان فروکش کردن بخشی از افزایش قیمت‌های هیجانی وجود دارد.