وعده پرداخت ۱۲ همت به نیروگاه‌ های تجدیدپذیر / هدف‌ گذاری ۱۲ هزار مگاوات برق خورشیدی تا اردیبهشت ۱۴۰۶

به گزارش رکنا، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در ایران وارد مرحله‌ای تازه از هدف‌گذاری و پیگیری اجرایی شده است؛ مرحله‌ای که تحقق آن به حل چالش‌های تأمین مالی، تسویه مطالبات سرمایه‌گذاران، تأمین تجهیزات و تسریع در اتصال نیروگاه‌ها به شبکه برق وابسته است.

محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو و رئیس ساتبا، با اشاره به آخرین برنامه‌های این سازمان اعلام کرد که پرداخت حدود ۱۲ همت از مطالبات فعالان حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر در دستور کار قرار گرفته و تلاش می‌شود منابع مورد نیاز برای تسویه این مطالبات طی یکی دو ماه آینده تأمین شود.

پیگیری تسویه ۱۲ همت مطالبات نیروگاه‌های تجدیدپذیر

رئیس ساتبا با اشاره به مطالبات نیروگاه‌های تجدیدپذیر ذیل ماده ۱۲ و ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی گفت: استفاده از منابع سازمان برنامه و بودجه و منابع حاصل از بهینه‌سازی انرژی برای پرداخت مطالبات سرمایه‌گذاران پیگیری شده و مسئولان مرتبط نیز با این سازوکار موافقت کرده‌اند.

به گفته طرزطلب، با توجه به افزایش مستمر مطالبات، رقم پرداختی می‌تواند به بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان نیز برسد. با این حال، پرداخت این منابع همچنان در مرحله پیگیری و تأمین اعتبار قرار دارد و زمان‌بندی اعلام‌شده به معنای انجام قطعی پرداخت‌ها نیست.

تسویه مطالبات از این جهت اهمیت دارد که تأخیر در دریافت درآمد پروژه‌ها می‌تواند جریان نقدینگی سرمایه‌گذاران را مختل کند و بر تصمیم آنها برای اجرای طرح‌های جدید اثر بگذارد.

طرزطلب همچنین با اشاره به کاهش یا نوسان نرخ‌های عرضه برق در بازار، نسبت به تأثیر این وضعیت بر توجیه اقتصادی پروژه‌ها هشدار داد و گفت که موضوع حفظ انگیزه سرمایه‌گذاران با وزیر نیرو و رئیس‌جمهور مطرح شده است.

هدف‌گذاری ۱۲ هزار مگاوات برق خورشیدی تا اردیبهشت ۱۴۰۶

در کنار برنامه تسویه مطالبات، ساتبا افزایش ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی کشور به ۱۲ هزار مگاوات تا اردیبهشت ۱۴۰۶ را دنبال می‌کند؛ هدفی که در صورت تحقق، ظرفیت اعلام‌شده فعلی نیروگاه‌های خورشیدی را تقریباً دو برابر خواهد کرد.

بر اساس اظهارات رئیس ساتبا، ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی کشور از ۶ هزار مگاوات عبور کرده و برنامه توسعه این نیروگاه‌ها به تفکیک هر ۳۱ استان و شهرستان تدوین شده است.

در این برنامه، میزان ظرفیت جدید پیش‌بینی‌شده برای اتصال به شبکه در مناطق مختلف مشخص شده و پروژه‌ها با شناسه‌های معین در سامانه‌های نظارتی رصد می‌شوند. همچنین از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی خواسته شده اطلاعات پیشرفت طرح‌های خود را به‌صورت مستمر ثبت کنند.

با وجود این برنامه‌ریزی، تحقق هدف ۱۲ هزار مگاواتی به رفع موانعی مانند تأمین مالی، تخصیص ارز، انتقال تجهیزات و فراهم شدن امکان اتصال نیروگاه‌ها به شبکه بستگی دارد. ساتبا نیز از شرکت‌های برق منطقه‌ای و توزیع برق خواسته است برای شناسایی و رفع مشکلات پروژه‌ها همکاری بیشتری داشته باشند.

ورود منابع ارزی و توسعه روش‌های جدید تأمین مالی

یکی از مسیرهای تأمین مالی پروژه‌های تجدیدپذیر، استفاده از منابع صندوق توسعه ملی است. طرزطلب اعلام کرده است که بیش از یک میلیارد دلار از منابع ارزی پیش‌بینی‌شده برای توسعه این نیروگاه‌ها دریافت شده و منابع به‌تدریج در اختیار پروژه‌ها قرار گرفته است.

در کنار این منابع، توسعه تأمین مالی از طریق بازار سرمایه و افزایش ظرفیت صندوق‌های مرتبط نیز در دستور کار قرار دارد؛ رویکردی که می‌تواند امکان مشارکت بیشتر بخش خصوصی را فراهم کند.

با این حال، صرف تأمین منابع مالی برای تحقق برنامه کافی نیست و هماهنگی میان تخصیص اعتبار، تأمین تجهیزات، اجرای پروژه و اتصال به شبکه باید متناسب با زمان‌بندی تعیین‌شده پیش برود.

تسهیلات نیروگاه‌های خورشیدی خانگی افزایش می‌یابد؟

رئیس ساتبا همچنین از پیگیری افزایش سقف تسهیلات نیروگاه‌های خورشیدی خانگی خبر داد. به گفته وی، با توجه به رشد قیمت تجهیزات، مذاکراتی برای افزایش تسهیلات فعلی انجام شده و منابع جدیدی نیز به بانک ملت تزریق شده است.

در حال حاضر، سقف تسهیلات اعلام‌شده برای این طرح‌ها ۴۰۰ میلیون تومان است و افزایش آن در دست بررسی قرار دارد؛ با این حال، رقم نهایی تسهیلات جدید هنوز مشخص نشده است.

هدف از این اقدام، متناسب‌سازی حمایت‌های مالی با هزینه واقعی اجرای نیروگاه‌های خانگی و جلوگیری از افزایش بیش از انتظار سهم آورده متقاضیان عنوان شده است.

طرح نیروگاه خورشیدی خانگی با ذخیره‌ساز روی میز وزارت نیرو

ساتبا و بخش خصوصی همچنین بسته‌ای برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی همراه با ذخیره‌ساز برق تدوین کرده‌اند که قرار است برای بررسی و تصمیم‌گیری به وزیر نیرو ارائه شود.

در صورت تصویب این طرح، بخش خصوصی اجرای پروژه‌ها را بر عهده خواهد داشت و وزارت نیرو نیز تمهیدات و تسهیلات مورد نیاز را فراهم می‌کند. هدف آن است که خانوارها با آورده اولیه محدودتر بتوانند در احداث نیروگاه خورشیدی مشارکت کنند و از فروش برق تولیدی به شبکه درآمد کسب کنند.

پیش‌بینی ذخیره‌ساز در کنار پنل‌های خورشیدی نیز امکان استفاده از برق ذخیره‌شده هنگام قطع شبکه را فراهم می‌کند. البته به گفته رئیس ساتبا، مشارکت بدون ذخیره‌ساز نیز امکان‌پذیر خواهد بود.

این بسته هنوز به تصویب مراجع مربوط نیاز دارد و نهایی شدن آن به تصمیم‌گیری‌های بعدی وابسته است.

الزام صنایع به تأمین برق تجدیدپذیر

اجرای ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش‌بنیان نیز از دیگر محورهای مورد تأکید رئیس ساتبا بود. بر اساس این ماده، صنایع مشمول باید سهم تعیین‌شده‌ای از برق مصرفی خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کنند؛ در غیر این صورت، برق مصرفی مشمول سازوکارهای تعرفه‌ای مربوط خواهد شد.

با این حال، اجرای کامل این الزام نیازمند فراهم شدن زیرساخت‌های لازم و کاهش موانع پیش روی صنایع و سرمایه‌گذاران است؛ موضوعی که در کنار توسعه ظرفیت تولید برق خورشیدی، می‌تواند بر تقاضای برق تجدیدپذیر و روند سرمایه‌گذاری در این بخش اثر بگذارد.

ذخیره‌سازها و آغاز نصب تجهیزات در مناطق شمالی

طرزطلب در بخش دیگری از اظهارات خود از تأمین بخشی از تجهیزات مورد نیاز ذخیره‌سازهای نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس خبر داد و گفت تجهیزات مربوط به برخی نیروگاه‌هایی که مجوز اتصال ذخیره‌ساز دریافت کرده‌اند، به‌زودی وارد کشور می‌شود.

وی همچنین با اشاره به مشکلات تأمین منابع مالی طرح‌های اجرایی در مناطق شمالی کشور اعلام کرد که تصمیم بر آغاز نصب تجهیزات در این مناطق گرفته شده است تا اجرای پروژه‌ها به تأمین کامل منابع مالی موکول نشود.

تحقق برنامه تجدیدپذیرها در گرو تأمین مالی و اجرای به‌موقع

مجموع برنامه‌های اعلام‌شده از سوی ساتبا نشان می‌دهد که توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کشور هم‌زمان به دو محور وابسته است: افزایش ظرفیت تولید و ایجاد اطمینان اقتصادی برای سرمایه‌گذاران.

تسویه مطالبات، دسترسی به منابع مالی، افزایش تسهیلات نیروگاه‌های خانگی، توسعه ذخیره‌سازها و تسهیل اتصال نیروگاه‌ها به شبکه، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند مسیر تحقق هدف ۱۲ هزار مگاواتی را هموار کنند. با این حال، میزان پیشرفت عملی پروژه‌ها و تحقق پرداخت‌های وعده‌داده‌شده، تعیین‌کننده اصلی دستیابی به اهداف اعلام‌شده تا اردیبهشت ۱۴۰۶ خواهد بود.