هشدار درباره توسعه نیروگاه‌ های خورشیدی / تولید بیشتر بدون زیرساخت، سرمایه‌ گذاری را هدر می‌ دهد؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، امیر دودابی‌نژاد، رئیس پژوهشگاه نیرو، در هشتمین کنفرانس نیروگاه‌های خورشیدی، توسعه پایدار این صنعت را مستلزم هماهنگی میان تولید برق، زیرساخت‌های شبکه، فناوری و الزامات اقتصادی دانست و تأکید کرد که افزایش ظرفیت نصب‌شده به‌تنهایی نمی‌تواند معیار موفقیت برنامه‌های توسعه انرژی خورشیدی باشد.

وی با اشاره به وسعت جغرافیایی ایران و گستردگی شبکه برق کشور اظهار کرد: در برنامه‌ریزی برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی باید ظرفیت شبکه، نیازهای مصرف، امکان ذخیره‌سازی انرژی، محدودیت‌های مکانی و کیفیت تجهیزات به‌صورت همزمان بررسی شود. در غیر این صورت، احتمال شکل‌گیری ظرفیت‌هایی وجود دارد که امکان بهره‌برداری مؤثر از آن‌ها فراهم نیست.

توسعه انرژی خورشیدی به زیرساخت‌های متناسب نیاز دارد

رئیس پژوهشگاه نیرو با تأکید بر ضرورت سازگاری شبکه برق با افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر گفت: توسعه ذخیره‌سازی انرژی، افزایش انعطاف‌پذیری شبکه، پاسخگویی بار، هوشمندسازی شبکه برق و استفاده از سامانه‌های پیش‌بینی تولید، از الزامات بهره‌برداری مؤثر از نیروگاه‌های خورشیدی است.

به گفته دودابی‌نژاد، محدودیت‌های شبکه نباید به مانعی برای گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل شود؛ بلکه باید با برنامه‌ریزی مناسب و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز، زمینه استفاده حداکثری از ظرفیت‌های ایجادشده فراهم شود.

وی همچنین مکان‌یابی نیروگاه‌ها را یکی از موضوعات مهم در این حوزه دانست و تصریح کرد: نزدیکی به نقاط مصرف، الزامات شبکه و ملاحظات پدافندی باید در تصمیم‌گیری درباره محل احداث نیروگاه‌های خورشیدی لحاظ شود.

ساخت داخل؛ فراتر از افزایش درصد بومی‌سازی

دودابی‌نژاد با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین تجهیزات نیروگاه‌های خورشیدی در دو سال گذشته، توسعه فناوری و تقویت توان تولید داخل را از الزامات پایداری این صنعت برشمرد.

وی توضیح داد که نیازهای بخش‌های مختلف زنجیره تأمین تجهیزات خورشیدی یکسان نیست و نمی‌توان برای همه آن‌ها سیاست حمایتی مشابهی در نظر گرفت. در برخی بخش‌ها، حمایت از سرمایه در گردش تولیدکنندگان و ایجاد فضای رقابتی ضرورت دارد؛ درحالی‌که در بخش‌های دیگر، سرمایه‌گذاری فناورانه، همکاری با شرکت‌های خارجی و انتقال فناوری می‌تواند راهگشا باشد.

رئیس پژوهشگاه نیرو تأکید کرد که ارزیابی پیشرفت صنعت خورشیدی نباید صرفاً بر درصد ساخت داخل متمرکز باشد؛ بلکه کیفیت تجهیزات، قابلیت رقابت اقتصادی و توان پاسخگویی به نیازهای بازار نیز باید در سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه قرار گیرد.

کنترل کیفیت تجهیزات خورشیدی باید تقویت شود

وی با اشاره به افزایش تعداد و تنوع تجهیزات مورد استفاده در صنعت تجدیدپذیر، بر ضرورت ایجاد شبکه‌ای از آزمایشگاه‌های تخصصی و مرجع تأکید کرد.

به گفته دودابی‌نژاد، تفاوت شرایط آب‌وهوایی و محیطی در مناطق مختلف کشور، اهمیت ارزیابی دقیق و مستقل تجهیزات را افزایش می‌دهد. از این رو، تقسیم کار مشخص میان آزمایشگاه‌ها و تقویت همکاری نهادهای سیاست‌گذار، دستگاه‌های اجرایی و مراکز تخصصی برای تضمین کیفیت محصولات ضروری است.

تسهیل سرمایه‌گذاری و ورود مردم به انرژی خورشیدی

رئیس پژوهشگاه نیرو یکی دیگر از الزامات توسعه این صنعت را تسهیل فرایندهای اداری و دسترسی آسان‌تر مردم به تجهیزات و سازوکارهای اجرای طرح‌های خورشیدی دانست.

وی با اشاره به تفاوت نیازهای مالی پروژه‌های کوچک و بزرگ اظهار کرد: استفاده از روش‌های جایگزین تأمین مالی و بهره‌گیری از ظرفیت تجمیع‌کنندگان می‌تواند به گسترش مشارکت در این حوزه کمک کند.

دودابی‌نژاد همچنین خاطرنشان کرد که اقدامات اقتصادی و فراهم کردن زمینه سرمایه‌گذاری در دو سال اخیر، اگرچه اهمیت داشته، اما برای توسعه پایدار این صنعت کافی نیست و باید وضعیت تقاضای انرژی و سازوکارهای بازار نیز در نظر گرفته شود.

مشارکت جوامع محلی؛ حلقه مهم توسعه نیروگاه‌ها

وی با اشاره به پراکندگی جغرافیایی پروژه‌های خورشیدی، گفت: اجرای موفق این طرح‌ها به برقراری ارتباط مؤثر میان مجریان و جوامع محلی نیاز دارد. بی‌توجهی به ملاحظات اجتماعی می‌تواند روند اجرای پروژه‌ها را با مشکل مواجه کند و مانع استفاده از ظرفیت‌های منطقه‌ای شود.

به گفته رئیس پژوهشگاه نیرو، ایجاد اشتغال محلی، استفاده از توان تولیدی و خدماتی مناطق میزبان و توجه مسئولانه به زمین و نحوه بهره‌برداری از آن، باید بخشی از برنامه‌ریزی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی باشد.

تدوین نقشه راه برای توسعه پایدار انرژی خورشیدی

دودابی‌نژاد با تأکید بر نقش شرکت‌های فعال حوزه انرژی، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و فناور و تولیدکنندگان در رفع چالش‌های این صنعت، از ارائه پیشنهادی برای تدوین نقشه راه توسعه انرژی خورشیدی خبر داد.

وی ابراز امیدواری کرد که با ابلاغ این سند، بخشی از موانع موجود برطرف شود و زمینه توسعه سریع‌تر، متوازن‌تر و پایدارتر نیروگاه‌های خورشیدی در کشور فراهم آید.

رئیس پژوهشگاه نیرو در پایان تأکید کرد که تداوم حمایت‌های دولت و همکاری فعالان این حوزه باید با رویکردی جامع دنبال شود تا توسعه ظرفیت تولید برق خورشیدی، همزمان با ارتقای زیرساخت‌ها، فناوری، کیفیت تجهیزات و سازوکارهای اقتصادی پیش برود.