مدرسه در نقش پشتیبان سفره خانواده؛ بازگشت شیر و تغذیه رایگان دانش‌آموزان

به گزارش خبرگزاری رکنا، صبح مدرسه با صدای زنگ و رفت‌وآمد دانش‌آموزان آغاز می‌شود؛ اما امسال قرار است در کنار کلاس‌های درس و زنگ‌های تفریح، یک برنامه قدیمی نیز دوباره جان بگیرد: توزیع شیر در مدارس. طرحی که اجرای آن در برخی استان‌ها آغاز شده و قرار است به‌تدریج گسترش یابد؛ برنامه‌ای که در شرایط کاهش مصرف لبنیات در کشور، بار دیگر توجه‌ها را به تغذیه دانش‌آموزان جلب کرده است.

آغاز توزیع از دو استان

حسین اسداللهی، دبیر کمیته شیر مدارس وزارت آموزش‌وپرورش، از آغاز تولید شیر مدارس از اواخر شهریور خبر داده و اعلام کرده است که در حال حاضر شیر مورد نیاز در بسیاری از استان‌ها تأمین شده است. کهگیلویه و بویراحمد و خراسان جنوبی نخستین استان‌هایی هستند که توزیع شیر در مدارس آنها آغاز شده و در برخی استان‌های دیگر نیز محصولات تأمین‌شده پس از طی مراحل نظارتی به انبارها رسیده‌اند.

البته فاصله میان تولید و توزیع شیر در مدارس، به مراحل کنترل و قرنطینه نیز بستگی دارد. به گفته اسداللهی، این فرایند معمولاً سه تا پنج روز و در برخی موارد تا ۱۴ روز زمان می‌برد؛ موضوعی که می‌تواند علت تفاوت زمان آغاز توزیع در استان‌های مختلف باشد.

جامعه هدف این برنامه، دانش‌آموزان دوره ابتدایی مدارس دولتی، مدارس استثنایی، مدارس شبانه‌روزی و دانش‌آموزان ابتدایی مدارس متوسطه ضمیمه است.

مصرف لبنیات؛ کمتر از میزان توصیه‌شده

اهمیت بازگشت شیر مدارس زمانی روشن‌تر می‌شود که وضعیت مصرف لبنیات در کشور را بررسی کنیم. احمد اسماعیل‌زاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، اعلام کرده است که نیاز روزانه افراد حدود دو تا سه واحد لبنیات است، اما میانگین مصرف در کشور به کمتر از یک واحد در روز می‌رسد.

به گفته او، گرانی محصولات لبنی از عوامل مهم کاهش مصرف این گروه غذایی است؛ مسئله‌ای که می‌تواند دسترسی خانواده‌های کم‌برخوردار به مواد غذایی ضروری را محدودتر کند.

در چنین شرایطی، توزیع شیر در مدرسه می‌تواند بخشی از نیاز غذایی دانش‌آموزان را تأمین کند؛ هرچند این برنامه به‌تنهایی قادر به جبران تمام کمبودهای تغذیه‌ای کودکان نیست. مدرسه در این زمینه فرصتی برای اجرای برنامه‌ای منظم فراهم می‌کند که خانواده‌ها، مستقل از شرایط اقتصادی خود، بتوانند از مزایای آن برای فرزندانشان بهره‌مند شوند.

۳۰ نوبت شیر و ۳۰ نوبت تغذیه رایگان

برنامه امسال به توزیع شیر محدود نمی‌شود. بر اساس اعلام دبیر کمیته شیر مدارس، ۳۰ نوبت شیر و ۳۰ نوبت تغذیه رایگان نیز برای دانش‌آموزان پیش‌بینی شده است. با این حال، اجرای بخش تغذیه رایگان به هماهنگی‌های بیشتری نیاز دارد.

از جمله اقلام پیش‌بینی‌شده برای این برنامه، نان غنی‌شده با خرما و آرد کامل سبوس‌دار و همچنین نان روغنی تهیه‌شده با شهد خرماست. انتخاب اقلام با توجه به شرایط استان‌ها و با مسئولیت استانداران انجام می‌شود.

تغذیه سالم؛ بخشی از آموزش

اهمیت برنامه‌های تغذیه‌ای مدارس تنها به تأمین یک میان‌وعده محدود نیست؛ این برنامه‌ها می‌توانند در شکل‌گیری عادت‌های غذایی کودکان نیز نقش داشته باشند. در شرایطی که به گفته مسئولان وزارت بهداشت، الگوهای غذایی ناسالم در حال گسترش است، مدرسه می‌تواند محیطی برای آشنایی دانش‌آموزان با انتخاب‌های غذایی مناسب‌تر باشد.

با این حال، آمارهای اعلام‌شده درباره کمبودهای تغذیه‌ای نشان می‌دهد که مسئله ابعاد گسترده‌تری دارد. اسماعیل‌زاده میزان کمبود آهن در گروه‌های مختلف سنی، از جمله کودکان و نوجوانان، را حدود ۱۸ تا ۲۲ درصد و کمبود ویتامین D را حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد اعلام کرده است.

طرح شیر مدارس از سال ۱۳۷۹ در کشور اجرا شده و در طول سال‌ها با تغییرات مختلفی همراه بوده است. اکنون بازگشت این برنامه، فرصتی برای تقویت توجه به تغذیه دانش‌آموزان فراهم می‌کند؛ فرصتی که اثربخشی آن به تداوم اجرا، کیفیت محصولات، نظارت بر توزیع و همراهی سایر برنامه‌های سلامت وابسته است.

برای دانش‌آموز، شاید ماجرا به نوشیدن یک بسته شیر در زنگ تفریح خلاصه شود؛ اما برای نظام آموزشی و سلامت کشور، این برنامه یادآور یک واقعیت مهم است: تغذیه سالم کودکان از آموزش جدا نیست و حمایت از سلامت آنان، بخشی از سرمایه‌گذاری بر آینده جامعه به شمار می‌رود./ فارس