۳۵ میلیون ایرانی زیر سایه تنش آبی قرار دارند/ هشدار تازه درباره بحران آب

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  در نگاه اول، آمارها تصویری آرام ارائه می‌کنند؛ میزان بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری (اول مهر ۱۴۰۴) تاکنون حدود ۲۳۶ میلی‌متر اعلام شده؛ رقمی که به گفته سخنگوی صنعت آب، اختلاف معناداری با میانگین بلندمدت ندارد و از نظر شاخص‌های آماری، کشور در وضعیت «نرمال بارشی» قرار گرفته است. اما پشت این عدد کلی، واقعیتی متفاوت در جریان است؛ واقعیتی که زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار داده است.

بر اساس اعلام سخنگوی صنعت آب، ۱۲ استان کشور همچنان کمتر از میزان نرمال بارش دریافت کرده‌اند و حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور در معرض کم‌بارشی قرار دارند. این یعنی اگرچه میانگین کشوری شرایط بحرانی را نشان نمی‌دهد، اما توزیع نامتوازن بارش‌ها باعث شده بخش‌هایی از ایران با فشار جدی منابع آبی مواجه شوند.

بحران در شهرهای پرجمعیت؛ آب شرب در خط هشدار

تهران، البرز و خراسان رضوی، به‌ویژه شهر مشهد، در میان مناطقی قرار دارند که تنش آب شرب در آن‌ها شدیدتر گزارش شده است. شهرهایی که جمعیت بالا، توسعه شهری گسترده و افزایش مصرف، فشار مضاعفی بر منابع محدود آبی وارد کرده‌اند.

در استان مرکزی نیز شهرهایی مانند اراک و ساوه با چالش‌های آبی روبه‌رو هستند؛ مناطقی که همزمان با رشد جمعیت و فعالیت‌های صنعتی، نیاز بیشتری به منابع پایدار آب دارند.

تناقض بزرگ آب ایران؛ بارش نرمال، بحران واقعی

کارشناسان حوزه آب بارها تأکید کرده‌اند که بررسی وضعیت منابع آبی تنها با میانگین بارش سالانه امکان‌پذیر نیست. پراکندگی زمانی و مکانی بارندگی، میزان ذخایر سدها، وضعیت سفره‌های زیرزمینی و الگوی مصرف، عواملی هستند که تصویر واقعی بحران را مشخص می‌کنند.

به همین دلیل ممکن است کشوری در مجموع «نرمال بارشی» باشد، اما برخی استان‌ها و شهرهای آن با کمبود جدی آب مواجه شوند. ایران نیز در سال‌های اخیر با کاهش منابع آب زیرزمینی، افت سطح سفره‌ها، خشکسالی‌های متوالی و افزایش مصرف روبه‌رو بوده است.

زندگی زیر فشار کم‌آبی

تنش آبی فقط یک عدد در گزارش‌های رسمی نیست؛ اثر آن در زندگی روزمره مردم دیده می‌شود؛ از نگرانی درباره قطعی یا افت فشار آب در شهرها گرفته تا محدودیت‌های احتمالی برای بخش کشاورزی و افزایش هزینه تأمین آب.

برای میلیون‌ها نفری که در مناطق کم‌بارش زندگی می‌کنند، مسئله آب دیگر یک بحران آینده‌نگرانه نیست؛ بخشی از واقعیت امروز است.

با وجود بارش نزدیک به میانگین بلندمدت در سطح کشور، قرار گرفتن ۳۵ میلیون نفر در معرض کم‌بارشی نشان می‌دهد بحران آب در ایران بیش از آنکه تنها به میزان بارندگی وابسته باشد، به مدیریت منابع، الگوی مصرف و تاب‌آوری زیرساخت‌ها مرتبط است.

اکنون پرسش اصلی این است که آیا سیاست‌های مدیریت آب می‌تواند پیش از رسیدن تابستان‌های سخت‌تر، فشار را از روی شهرهای در معرض تنش کاهش دهد یا خیر؛ چراکه برای بسیاری از مناطق، هر میلی‌متر بارش دیگر فقط یک عدد آماری نیست، بلکه تفاوت میان آرامش و بحران است.