پشت عکس‌ های زیبای یک زن مشهور چه گذشت؟ / رابطه پنهانی که دنیای هنر را تکان داد + عکس ها

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، بعضی عشق ها را یک عکس لو نمی دهد؛ مجموعه ای از عکس ها آرام آرام چیزی را نشان می دهند که قرار نبوده برای همه دیده شود. داستان فریدا کالو و عکاس مجارستانی آمریکایی، نیکولاس مورای، از همین جنس است؛ رابطه ای که سال ها ادامه داشت، در فاصله ای که زندگی زناشویی فریدا با دیه گو ریورا پر از بحران بود، و رد آن نه فقط در عکس ها بلکه در نامه ها و آثار هنری فریدا باقی ماند.

مردی که فریدا را جور دیگری می دید

نیکولاس مورای عکاس پرتره بود و از چهره های مهم عکاسی پرتره در آن دوران محسوب می شد. او فریدا را در اواخر دهه ۱۹۳۰ در مکزیک ملاقات کرد. در آن سال ها فریدا و دیه گو ریورا زندگی زناشویی پرآشوبی داشتند. رابطه آنها در سال ۱۹۳۹ به طلاق انجامید و در دسامبر همان سال طلاق شان رسمی شد؛ اما کمتر از یک سال بعد دوباره ازدواج کردند. در همین فضای پیچیده، رابطه فریدا و مورای ادامه پیدا کرد.

اسمیتسونین در روایت زندگی فریدا از مورای به عنوان یکی از نزدیکان و عاشقان او یاد کرده و مجموعه ای از عکس های فریدا را که توسط مورای گرفته شده، بخشی مهم از تصویر خصوصی او معرفی می کند.

عکس هایی که فقط عکس نبودند

مورای از مشهورترین تصاویر رنگی فریدا را ثبت کرد.  در این عکس ها، فریدا فقط موضوع یک پرتره نیست؛ او تبدیل به سوژه ای می شود که مورای با شناخت شخصی از او ثبتش کرده است.

یکی از تصاویر معروف، Frida on White Bench است؛ تصویری رنگی که بعدها به یکی از شناخته شده ترین عکس های فریدا تبدیل شد. اسمیتسونین نیز در گزارش سال ۲۰۲۶ درباره نمایشگاه آثار فریدا در موزه هنرهای زیبای هیوستون، این تصویر را به عنوان یکی از آثار مهم مورای از فریدا معرفی کرده است اما اهمیت این عکس ها فقط زیبایی شناسی نیست. پشت دوربین، مردی ایستاده بود که با فریدا رابطه عاطفی داشت.

فریدا حتی یک اسم مستعار داشت

یکی از عجیب ترین جزئیات رابطه فریدا و مورای در نامه های آنها دیده می شود. فریدا در نامه هایش به مورای گاهی خودش را Xóchitl می نامید؛ واژه ای با ریشه ناهواتل که به گل اشاره دارد. منابع مربوط به آثار فریدا نیز ثبت کرده اند که او این نام را در ارتباط خصوصی با مورای استفاده می کرد. این جزئیات کوچک، رابطه را از یک شایعه عاشقانه جدا می کند. ما فقط یک عکس از دو آدم مشهور نداریم. نامه وجود دارد. نام خصوصی وجود دارد. عکس های مشترک وجود دارد و آثار هنری هم رد رابطه را حفظ کرده اند.

فریدا یک تابلو  به مورای داد

یکی از جذاب ترین بخش های داستان به تابلوی آنچه آب به من داد مربوط می شود.  فریدا این اثر را در سال ۱۹۳۸ نقاشی کرد و بعدها آن را به مورای داد تا بدهی ۴۰۰ دلاری خود را به او تسویه کند یعنی رابطه آنها فقط در عکس ها باقی نماند. یک اثر هنری هم وارد این داستان شد.

فریدا زندگی خصوصی خود را بارها وارد نقاشی هایش می کرد و به همین دلیل جدا کردن زندگی عاطفی او از هنر او همیشه آسان نیست.

دیه گو کیست؟

اینجاست که داستان تبدیل به یک مثلث عاطفی پیچیده می شود. فریدا و دیه گو بعد از طلاق دوباره در سال ۱۹۴۰ ازدواج کردند اما رابطه فریدا با مورای نیز در همین دوره ادامه داشت. یک منبع درباره زندگی فریدا حتی به صراحت اشاره می کند که هنگام نقاشی من و طوطی ام در سال ۱۹۴۱، فریدا با مورای رابطه داشت بنابراین عکس های مورای از فریدا فقط مربوط به دوره ای نیست که او رسما از دیه گو جدا شده بود.

بعضی از این عکس ها متعلق به زمانی هستند که فریدا دوباره همسر دیه گو شده بود. همین موضوع است که پرونده را به معنای واقعی کلمه به داستان یک عشق ممنوع تبدیل می کند.

عشقی که در قاب ماند

مورای و فریدا در نهایت از یکدیگر جدا شدند، اما رابطه شان کاملا از زندگی فریدا محو نشد. عکس های مورای امروز بخشی از تصویری هستند که جهان از فریدا ساخته است؛ زنی با لباس های سنتی مکزیکی، نگاه مستقیم، ابروهای به هم پیوسته و هویتی که خودش آن را تا حد زیادی ساخته و کنترل کرده بود.

اسمیتسونین در بررسی زندگی فریدا دقیقا بر همین دوگانگی تأکید کرده است: فاصله میان تصویر عمومی فریدا و زندگی خصوصی و روابط پیچیده او. نامه ها و عکس های خصوصی، از جمله عکس های مورای، برای شناخت این بخش از زندگی او اهمیت زیادی دارند.

نگاه روانشناختی  شوهر برگشت؛ اما احساس با فرمان برنمی گردد

دکتر مریم سامانی- روانشناس بالینی و استاد دانشگاه- می گوید: بازگشت به زندگی مشترک، لزوما به معنای پایان دلبستگی به فرد دیگر نیست. تصمیم برای ماندن در یک ازدواج و خاموش شدن احساس، دو فرایند متفاوت اند؛ ممکن است فرد به رابطه رسمی برگردد، اما پیوند عاطفی دیگری همچنان در ذهنش زنده بماند.

وی می گوید: در رابطه فریدا و مورای، عکاسی دریچه جذابی برای تحلیل است: دیده شدن، فراتر از نگاه شدن. توجه یک عکاس می تواند این احساس را بسازد که جزئیات چهره، حضور و فردیت تو ارزش ثبت شدن دارد. اگر این توجه با صمیمیت همراه شود، ممکن است فرد به کسی دل ببندد که کنار او احساس جذابیت و اهمیت می کند. این یک احتمال روانشناختی است؛ عکس ها انگیزه واقعی فریدا را ثابت نمی کنند.

این روانشناس اضافه می کند: عکس همچنین می تواند به محرک خاطره تبدیل شود؛ یک نگاه یا رنگ، احساس گذشته را دوباره بیدار کند. اما ماندن عشق در عکس، با ادامه داشتن آن در زندگی یکسان نیست. قاب ها لحظه های منتخب را نگه می دارند، نه تمام تعارض ها و فاصله ها را. قلاب این رابطه ممنوعه همین است: گاهی دل کندن از یک نفر دشوار است، چون باید از نسخه ای از خودمان هم جدا شویم که کنار او دوستش داشتیم. با این حال، ماندگاری احساس به تنهایی نشانه سلامت رابطه نیست؛ مسئولیت فرد در برابر تعهدها و حق انتخاب دیگران همچنان باقی می ماند.

در رابطه فریدا و مورای، جذاب ترین مسئله از نظر روانشناختی لزوما خیانت یا ممنوع بودن رابطه نیست؛ مسئله این است که افراد گاهی خود واقعی شان را در نگاه یک نفر دیگر تجربه می کنند. فریدا در زندگی عمومی، یک چهره بسیار قدرتمند و مشخص داشت. لباس، مو، ابرو، رنگ ها و حتی شیوه ای که بدنش را در مقابل دوربین قرار می داد، بخشی از هویت بصری او شده بود. اما عکاسی که با او رابطه عاطفی داشت، فقط یک عکاس بیرونی نبود. او بخشی از زندگی خصوصی فریدا را هم می شناخت.

به همین دلیل عکس های مورای را می توان فراتر از پرتره های زیبا دید؛ آنها بخشی از آرشیو رابطه ای هستند که فریدا در آن دیده شدن را تجربه می کرد. شاید به همین دلیل است که بعضی عکس های عاشقانه بعد از پایان یک رابطه هم باقی می مانند. فرد می رود. اما تصویری که دیگری از ما دیده و ثبت کرده، ممکن است برای همیشه بماند.

پایان عشق ممنوعه

فریدا کالو دوباره با شوهرش ازدواج کرد.  اما مرد دیگری همچنان دوربینش را به سمت او گرفته بود. مورای عکس گرفت، فریدا نامه نوشت و یک عشق پنهانی تبدیل به بخشی از تاریخ هنر شد.

عجیب ترین قسمت ماجرا این است: امروز میلیون ها نفر فریدا کالو را از عکس های مردی می شناسند که زمانی عاشق او بود.