وسواس فقط فکر مزاحم نیست؛ مغز کجا اشتباه می‌کند؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، اگر فرد مبتلا به وسواس بارها قفل را بررسی می کند، ممکن است مشکل فقط این نباشد که نمی داند در را قفل کرده است. یک پرسش مهمتر این است: آیا مغز او می تواند تجربه فعلی را به اندازه کافی از تجربه های مشابه قبلی جدا کند؟

پژوهشی که ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ در Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry منتشر شد، این موضوع را در ۴۸ بیمار مبتلا به OCD بررسی کرد. شرکت کنندگان در یک برنامه درمانی فشرده یا اقامتی، آزمون تمایز حافظه را انجام دادند و شدت وسواس و نگرانی آنها نیز اندازه گیری شد. نتیجه برخلاف یک روایت ساده بود.

توانایی تمایز حافظه به تنهایی با شدت اولیه علائم وسواس ارتباط معناداری نداشت و در طول درمان نیز تغییر معناداری نکرد. همچنین این توانایی به تنهایی کاهش علائم وسواس را پیش بینی نکرد.

اما یک ترکیب جالب دیده شد. افرادی که تمایز حافظه ضعیف تری داشتند و همزمان نگرانی صفتی بیشتری داشتند، علائم شدیدتری از OCD نشان می دادند.

یعنی شاید مسئله یک نقص منفرد نباشد. ممکن است یک آسیب پذیری شناختی وقتی در کنار نگرانی مزمن یا دیگر عوامل قرار می گیرد، اهمیت بیشتری پیدا کند.

این تفاوت مهم است. نمی توان گفت حافظه ضعیف باعث OCD می شود یا هر کسی که در یادآوری تفاوت میان دو موقعیت مشکل دارد در معرض وسواس است.

اما یافته می تواند به یک پرسش جذاب درباره وسواس کمک کند: چرا بعضی تجربه ها برای مغز به اندازه کافی تمام نمی شوند و دوباره به شکل شک و تردید برمی گردند؟