کاهو؛ سالم و مغذی یا یکی از سبزیجات پرریسک از نظر آلودگی؟

به گزارش رکنا، کاهو یکی از پرمصرف‌ترین سبزیجات در سالاد و غذاهای روزمره است و به دلیل اینکه معمولاً خام مصرف می‌شود، مرحله پخت برای از بین بردن میکروب‌ها را ندارد. همین موضوع باعث شده است کاهو و سایر سبزیجات برگ‌سبز در برخی موارد با بیماری‌های ناشی از مواد غذایی مرتبط باشند. با این حال، عبارت «کاهو در فهرست خطرناک‌ترین سبزیجات قرار دارد» کمی اغراق‌آمیز است؛ کاهو ذاتاً غذای خطرناکی نیست و رعایت اصول خرید، شست‌وشو و نگهداری می‌تواند احتمال آلودگی را کاهش دهد.

چرا کاهو ممکن است آلوده شود؟

برگ‌های کاهو در طول مراحل مختلف، از مزرعه تا سفره، می‌توانند در معرض آلودگی قرار بگیرند. خاک، آب آبیاری آلوده، فضولات حیوانی، دست‌های آلوده، تجهیزات برداشت و بسته‌بندی و حتی سطوح آشپزخانه می‌توانند باعث انتقال میکروب‌ها شوند. برگ‌های چین‌خورده و شیارهای متعدد نیز ممکن است دسترسی کامل آب به همه قسمت‌ها را دشوار کنند.

از جمله عوامل بیماری‌زا که در ارتباط با سبزیجات برگ‌سبز مطرح شده‌اند، می‌توان به ای‌کولای، سالمونلا و انگل سیکلوسپورا اشاره کرد. البته وجود این عوامل به معنای آلوده بودن همه کاهوها نیست؛ آلودگی‌ها معمولاً به شرایط تولید، حمل‌ونقل، نگهداری و آماده‌سازی بستگی دارند.

⚠️ یک نمونه تازه؛ شیوع سیکلوسپورا در سال ۲۰۲۶

اهمیت این موضوع در سال جاری نیز مورد توجه قرار گرفته است. در ژوئیه ۲۰۲۶، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) از یک شیوع چندایالتی سیکلوسپوریازیس مرتبط با کاهوی آیسبرگ خبر داد. طبق گزارش ۲۴ ژوئیه، دست‌کم ۱٬۹۴۷ مورد بیماری و ۹۸ بستری ثبت شده بود و کاهوی آیسبرگِ تولیدشده در مکزیک در بررسی‌های ردیابی با این شیوع مرتبط شناخته شد.

این اتفاق البته به این معنا نیست که هر کاهوی آیسبرگ یا هر کاهویی خطرناک است؛ بلکه نشان می‌دهد آلودگی یک محصول یا محموله خاص می‌تواند باعث شیوع بیماری شود و اطلاعیه‌های رسمی درباره فراخوان مواد غذایی باید جدی گرفته شوند.

آیا شستن کاهو همه میکروب‌ها را از بین می‌برد؟

خیر. شست‌وشوی دقیق می‌تواند بخشی از آلودگی‌های سطحی را کاهش دهد، اما ضمانت نمی‌کند که تمام باکتری‌ها یا انگل‌ها حذف شوند. FDA نیز تأکید می‌کند شستن سبزیجات یک روش کاهش‌دهنده خطر است، نه یک مرحله کامل برای نابودی عوامل بیماری‌زا.

بنابراین، بهتر است کاهو را این‌گونه آماده کنید:

دست‌ها را پیش از آماده‌سازی حداقل ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید.

برگ‌های بیرونی کاهو را جدا کنید؛ در فصل شیوع سیکلوسپورا، FDA حتی کنار گذاشتن چند لایه بیرونی سبزیجات برگ‌دار را توصیه کرده است.

برگ‌ها را از هم جدا کرده و زیر آب سالم و روان به‌آرامی بشویید.

برگ‌ها را با دست تمیز زیر آب حرکت دهید تا خاک و ذرات جدا شوند.

سپس آنها را با آبکش تمیز آبگیری و با دستمال کاغذی یا پارچه تمیز خشک کنید.

کاهوی شسته‌شده را در یخچال و در شرایط مناسب نگهداری کنید.

نکته مهم: برای شستن کاهو از صابون، مایع ظرفشویی یا مواد شوینده استفاده نکنید؛ FDA این کار را توصیه نمی‌کند.

گرما و نگهداری نامناسب چه نقشی دارند؟

کاهوی خردشده و آماده مصرف نسبت به کاهوی کامل، به نگهداری دقیق‌تری نیاز دارد. محصولات خردشده و بسته‌بندی‌شده باید در دمای مناسب و یخچال نگهداری شوند؛ زنجیره سرمای نامناسب می‌تواند شرایط را برای افزایش برخی میکروب‌ها مساعد کند. FDA توصیه می‌کند محصولات فسادپذیر مانند کاهو در دمای ۴۰ درجه فارنهایت (حدود ۴ درجه سانتی‌گراد) یا پایین‌تر نگهداری شوند.

❌ پس کاهو را از رژیم غذایی حذف کنیم؟

نه. کاهو منبع خوبی از آب، فیبر، ویتامین‌ها و ترکیبات گیاهی است و برای بیشتر افراد می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد. مسئله اصلی، ایمنی غذایی و نحوه آماده‌سازی است، نه اینکه خود کاهو را یک ماده غذایی خطرناک بدانیم.

در واقع، مهم‌ترین پیام این است: کاهو را با دقت انتخاب کنید، به‌درستی بشویید، از آلودگی متقاطع جلوگیری کنید و آن را در شرایط مناسب نگهداری کنید. شست‌وشوی درست خطر را کاهش می‌دهد، اما جایگزین رعایت اصول بهداشت مواد غذایی نیست.