اثر مصرف شیر بر رشد قدی کودکان و پیشگیری از پوکی استخوان: مرور شواهد علمی

به گزارش رکنا، لبنیات از غنی‌ترین و در دسترس‌ترین منابع کلسیم هستند. هرچند سایر گروه‌های غذایی نیز حاوی کلسیم‌اند، اما تأمین نیاز روزانه بدن به کلسیم (حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم بسته به سن و جنس) از طریق لبنیات بسیار ساده‌تر است.

نظر کارشناس: اثرات مخرب سال‌ها بعد آشکار می‌شود

زهرا اولادی، کارشناس تغذیه، در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین گفت: «لبنیات از اصلی‌ترین منابع کلسیم، پروتئین باکیفیت، فسفر و برخی ویتامین‌های حیاتی است که نقش مستقیم در سلامت استخوان، دندان‌ها، رشد کودکان و پیشگیری از بیماری‌های مزمن در بزرگسالی دارد. حذف یا کاهش آن در رژیم غذایی، به‌خصوص در گروه‌های آسیب‌پذیر، می‌تواند پیامدهایی ایجاد کند که اثرات آن سال‌ها بعد آشکار می‌شود؛ از پوکی استخوان گرفته تا اختلال در رشد کودکان.»

آمارهای نگران‌کننده از سرانه مصرف لبنیات در ایران

مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی چند روز پیش به ایلنا گفت:

شاخص    میزان

سرانه مصرف لبنیات در ایران (سال گذشته)    ۵۵ تا ۶۰ کیلوگرم به ازای هر نفر

سرانه مصرف لبنیات در ایران (حال حاضر)    ۴۰ کیلوگرم (کاهش چشمگیر)

سرانه مصرف در کشورهای جهان    ۱۸۰ کیلوگرم

سرانه مصرف در کشورهای پیشرفته    ۳۶۰ کیلوگرم

    نتیجه shocking: سرانه مصرف لبنیات در ایران یک‌چهارم میانگین جهانی است!

علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، هشدار داد: «با این دست‌فرمان دولت، قیمت لبنیات با وضعیت درآمد مردم به زودی به جایی می‌رسد که خرید آن دیگر توجیهی نخواهد داشت.»

مقایسه با جهان: در اروپا لبنیات یک سیاست ملی است

در اروپا، لبنیات نه تنها یک ماده غذایی روزمره، بلکه بخشی از سیاست‌های تغذیه‌ای دولت‌ها برای پیشگیری از بیماری‌های استخوانی و ارتقای سلامت عمومی محسوب می‌شود. در ایران اما حمایتی از مردم در این زمینه وجود ندارد و به گفته فعالان صنعت لبنیات، هم گرانی ادامه خواهد یافت و هم کاهش سرانه مصرف.

عامل دیگر: تبلیغات نادرست و شایعات بی‌اساس

برخی متخصصان معتقدند غیر از کاهش قدرت خرید و ضعف فرهنگی، تبلیغات نادرست نیز در رویگردانی مردم از لبنیات بی‌تاثیر نبوده است.

دکتر مریم مظاهریون، دکترای تغذیه و عضو انجمن علمی تغذیه ایران، پیش از این به همشهری‌آنلاین گفته بود:

    «بخش زیادی از نگرانی‌ها درباره لبنیات ناشی از تبلیغات و شایعات نادرست است؛ از جمله ادعای طبع سرد شیر، وجود وایتکس و استروژن در آن که هیچ‌کدام پایه علمی ندارند. »

کدام گروه‌ها بیشتر در معرض خطرند؟

زهرا اولادی، کارشناس تغذیه، توضیح می‌دهد:

گروه    پیامدهای حذف لبنیات

کودکان    اختلال در رشد استخوانی و کوتاهی قد، ضعف دندان‌ها، کاهش توان جسمی

سالمندان    افزایش خطر پوکی استخوان، شکستگی‌های استخوانی، افزایش خطر سرطان روده بزرگ

    نکته مهم: این پیامدها معمولاً تدریجی هستند و زمانی آشکار می‌شوند که مداخله درمانی دشوار و پرهزینه شده است.

به گفته این کارشناس، نه تنها حذف لبنیات، بلکه حتی مصرف کمتر از میزان توصیه‌شده هم می‌تواند برای سلامت بدن نگران‌کننده باشد.

نیاز روزانه چقدر است؟

بدن به طور متوسط روزانه به دو تا سه واحد لبنیات نیاز دارد:

    یک واحد شیر

    یک واحد ماست

    یک واحد پنیر

    در صورت عدم مصرف شیر می‌توان از دیگر فرآورده‌های لبنی مثل ماست، پنیر یا کشک استفاده کرد، اما حذف کامل لبنیات از رژیم غذایی اصلاً کار درستی نیست.

حرف آخر: تقصیر بر عهده کیست؟

اولادی در پایان تأکید می‌کند: «تقصیر حذف لبنیات بر عهده مردم نیست. کسی که جیبش خالی است، توصیه هم برایش فایده‌ای ندارد. این دولت است که تا دیر نشده، باید فکری در این زمینه کند.